Basın Konseyi Haziran 2001 basın raporunu yayınladı. Raporda, basın özgürlüğüne vurgu yapıldı. BASKILAR DEVAM EDİYOR! Haziran ayı Türk basını açısından iletişim özgürlüğüne yönelik baskıların hız kesmeden devam ettiği ve sıkıntıların arttığı bir ay oldu. Bu ayda da, medyaya ve basın mensuplarına yönelik baskılar, gazete kapatma kararları, yargılama ve saldırılar sürdü. Gazeteler toplatıldı, ilan kesme cezaları verildi, gazeteciler yazdıkları yazılar nedeniyle mahkemelerde yargılandı. Cezası kesinleşen Yazar Doç. Dr. Fikret Başkaya İstanbul DGM tarafından hakkında verilen 15 aylık hapis cezasını çekmek üzere Kalecik Cezaevi'ne girdi. Basın Konseyi'nden yapılan yazılı açıklamada, bu ayın en önemli olayı, TBMM’nde iktidar partilerinin çabalarıyla kabul edilen, ancak Cumhurbaşkanınca veto edilen yeni RTÜK yasasıydı. Bazı önemli ve olumlu hükümleri yanında, yazılı ve elektronik basın aleyhine çok ağır para cezaları içeren, medya sahiplerine devlet ihalelerine girme hakkı tanıyan yasa özellikle bazı çevrelerden yoğun eleştiriler almıştı. Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer, yasada yasakların sınırlarının açıkça belirtilmediği, basın üzerinde ağır para cezalarının basın özgürlüğü açısından ağır yaptırımlar getireceği ve bu haliyle tekelleşmeye yol açacağı gerekçesiyle yasayı meclise geri gönderdi. Ayın önemli olaylarından biri de, Basın İlan Kurumu’nun yazılı basın üzerinde estirmeye başladığı ilan kesme uygulamalarıydı. İletişim özgürlüğü üzerinde önemli bir tehdit oluşturan bu uygulama Mayıs ayında Takvim ve Sabah gazetelerinden sonra Haziran ayında da Radikal ve Yeni Asya gazetelerinin ilanlarının kesilmesiyle devam etti. Basın Konseyi, Mayıs Ayı Raporu’nda da bu konuya dikkat çekilmiş ve yazılı basın üzerinde yeni bir baskı unsuru oluşturulmaya çalışıldığı vurgulanmıştı. Basın Konseyi Başkanı Oktay Ekşi de,konuyla ilgili olarak ilan kesme cezasının, basınla ilgili mevzuatı AB’ye uyumlu hale getirme bağlamında kaldırılması gerektiğini savunarak, “Hiçbir demokratik ülkede hiçbir basın organının kamu kaynaklarından aldığı resmi ilan, o gazetenin yayın içeriği, ‘bir takım kamu görevlilerinin hoşuna gitmedi’ diye kesilemez. Kesilirse ‘o basın organı üzerinde resmi makamlar baskı uyguluyor’ demektir” şeklinde tepkisini ortaya koydu. Basın Konseyi Genel Sekreterliği’nin ulusal çapta yayın yapan basın organlarından ve Konseye gelen bilgilerden yaptığı derlemeye göre Haziran 2001’de meydana gelen önemli olaylar ve ayrıntıları şöyle: AYIN OLAYLARI İstanbul 2 No'lu Devlet Güvenlik Mahkemesi, 25 Aralık 2000 tarihinde Yeni Evrensel Gazetesi'nde yayınlanan "Şefkat, Adalet ve Hikmetli Hikmet Bey" başlıklı yazıyla Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'ün, “silahlı terör örgütlerine hedef gösterildiği” gerekçesiyle gazeteye 3 gün kapatma cezası verdi. Mahkeme ayrıca, Yeni Evrensel Gazetesi Sahibi Fevzi SAYGILI'ya 594 milyon 360 bin lira, Sorumlu Yazıişleri Müdürü Bülent FALAKOĞLU'na da 297 milyon 180 bin lira ağır para cezası verdi. Ankara 1. Asliye Hukuk Mahkemesi’nce Show TV ve Genel Yayın Yönetmeni Reha MUHTAR, "Erbakan’ın Çilingir Sofrası" başlıklı haberde, kişilik haklarına hakaret ettikleri gerekçesiyle kapatılan RP’nin Genel Başkanı Necmettin Erbakan’a 3 milyar lira manevi tazminat ödemeye mahkum edildi. Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk’ün Perihan MAĞDEN’in 15 Nisan 2001 tarihinde Radikal Gazetesi’nde yayınlanan “Yine Ölüm, yine ölüm” başlıklı yazısıyla ilgili olarak kendisine hakaret edildiği iddiasıyla Basın İlan Kurumu'na şikayetinin ardından, Kurum tarafından Basın Ahlak Esasları Hakkında 129 Sayılı genel Kurul Kararı’nın 1. Maddesinin (ı) bendine aykırı davranıldığı gerekçesiyle gazeteye 5 günlük ilan kesme cezası verildi. Basın İlân Kurumu, Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürü Ali Suat Ertosun’un, 27 Mart 2001 tarihli Yeni Asya Gazetesi’nde yayınlanan Ali FERŞADOĞLU imzalı “Sivil örgütler ve Bediüzzaman” başlıklı yazıda, 129 sayılı Genel Kurul Kararının “Atatürk ilke ve inkılâpları ile Anayasanın 174. maddesinde yazılı inkılâp kanunları aleyhine yayın yapılamaz” şeklindeki 1/a maddesine aykırılık bulunduğu iddiasıyla yaptığı başvuruyu değerlendirerek, söz konusu yazıda “Atatürk isminden bahsedilmemekle birlikte, ilke ve inkılâplarının gayri demokratik olduğu ileri sürüldüğü” belirtilerek, Ertosun'un talebi haklı buldu ve “Atatürk ilke ve inkılâplarına aykırı yayın yapılamaz” gerekçesiyle, Yeni Asya Gazetesi'ne 3 gün ilân kesme cezası verdi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Radikal Gazetesi`nin 1 Şubat 2001 tarihli nüshasında yazdığı “3 bin polislik liste” başlıklı yazıda, İçişleri Bakanı Sadettin Tantan`ın kişilik haklarına hakaret ettiği gerekçesiyle, yazar Tuncay ÖZKAN ve gazetenin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Hasan ÇAKALKURT hakkında dava açtı. Bursa Emniyet Müdürlüğü`nce düzenlenen "Son Kredi" operasyonunda, halen Kartal Cezaevi`nde tutuklu bulunan Cavit Çağlar`a ait olduğu bilinen Olay Medya Grubu`nun Yönetim Kurulu Başkanı ve Murahhas Üyesi Engin ÖZPINAR ve Müessese Müdürü Mehmet Ali İNAN ile Olay Gazetesi eski Genel Yayın Yönetmeni Erol BİLENSER de gözaltına alındı. İstanbul Cumhuriyet Başsavcılığı'nca Aktüel Dergisi’nin 14-20 Aralık 2000 tarihli sayısında yayınlanan Ahmet ALTAN’a ait ''Türkiye'nin bütün generalleri, kışlalarınıza dönün'' başlıklı yazı nedeniyle Ahmet ALTAN ile derginin Sorumlu Yazıişleri Müdürü Murat TUNALI hakkında, “Askeri kuvvetleri tahkir ve tezyif etmek” suçundan 1 ile 6'şar yıl arasında ağır hapis cezası istemiyle iki ayrı dava açıldı. Cumhuriyet gazetesi”nin 2 Nisan 2001 tarihli nüshasında yayınlanan Emre Kongar imzalı "Dokunulmaz 550 Adam Bir Uygarlığı Nasıl Çökertti" başlıklı yazı nedeniyle "TBMM'yi tahkir ve tezyif" ettikleri gerekçesiyle gazete yazarı Emre KONGAR ve sorumlu yazıişleri müdürü Fikret İLKİZ hakkında dava açıldı açıldı. İstanbul 2 No’lu DGM tarafından Milli Gazete’de yayınlanan "Ramazan’da Türkiye" başlıklı yazısı nedeniyle, yazar Mehmet Şevket EYGİ ile gazetenin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Selami ÇALIŞKAN’ın, TCK’nın 312/2. maddesi uyarınca "Halkı, sınıf, ırk, din veya mezhep farklılığı gözeterek kin ve düşmanlığa açıkça tahrik etmek" suçunu işledikleri gerekçesiyle, 1 ile 3’er yıl arasında hapis cezasına çarptırılması istendi. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, Radikal Gazetesi’nin 4 Mayıs 2001 tarihli nüshasında yayınlanan “Türk kıvırmaya çalışıyor” başlıklı yazıda, Adalet Bakanı Hikmet Sami Türk'ün kişilik haklarına hakaret edildiği gerekçesiyle, gazetenin Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Hasan ÇAKKALKURT hakkında 16 aya kadar hapis cezası istemiyle dava açtı. Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı, yazdığı bazı köşe yazılarında Kültür Bakanı İstemihan Talay'ın kişilik haklarına hakaret edildiği gerekçesiyle Sabah Gazetesi yazarı Hıncal ULUÇ ve Sorumlu Yazı İşleri Müdürü Semra UNCU hakkında 16'şar aya kadar hapis istemiyle dava açtı. Mayıs ayında Ardahan’da kendisiyle tartışan 23 Şubat Gazetesi sahibi Kasım TIRPANCI’yı gözaltına aldıran Cumhuriyet Savcısı Sedat Özer geçtiğimiz ay da Süzgeç Gazetesi sahibi Necdet KANBİR’i duruşma sırasında tutuklattı. 1 No’lu DGM, Kartal Özel Tip Kapalı Cezaevi'nde tutuklu bulundukları sırada, mektuplarla birbirlerini tehdit ettikleri öne sürülen organize suç örgütü elebaşları Alaattin Çakıcı ve Nuri Ergin’in mektuplarını yayınlayan gazetelerin sorumlu yazıişleri müdürü Eren GÜVENER, Doğan SATMIŞ, Hasan ÇAKKALKURT, Semra UNCU ve Saffet Serdar AKBIYIK hakkında beraat kararı verdi. Dördüncü Kuvvet Medya internet sitesinde yer alan haber ve fotoğraflar nedeniyle Aydın Doğan'ın avukatlarının sitenin sahibi Ahmet TEZCAN ile editörler Ertuğrul ACAR, Melisa GERÇİL ve Ece GÖKAKIN aleyhine açtığı 25 milyar liralık tazminat davası, 2. Duruşmada da davacı avukatların mazeretsiz katılmamaları nedeniyle düştü. Eski Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Cumhur Ersümer’in, 20 Haziran 2000 tarihli Milliyet Gazetesi’nde yayınlanan “Enerjimiz yeter” başlıklı haberi nedeniyle gazete aleyhine açtığı tazminat davası Ankara Asliye 2. Hukuk Mahkemesi tarafından reddedildi. Avcılar'da yayınlanan günlük Manşet Gazetesi'nin muhabiri Muhlis POLAT, belediyenin 2001 yılı faaliyet raporunun onaylanması nedeniyle Belediye Meclisi üyelerine verilen yemekte Başkanın resmini çekmek istemesi üzerine Mustafa Değirmenci’nin kendisine saldırdığını ve fotoğraf makinasını kırdığını iddia etti. 
02 Temmuz 2001 Pazartesi
|
