|
|
|
|
|
|
| . |
|
|
|
| ||||||||
3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü dolayısıyla Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü bütün dünyayı kapsayan bir rapor yayınladıTÜRKİYE YİNE "KÖTÜLER GRUBU"NDA!
Merkezi Paris'te bulunan, 1986'dan bu yana basına ve gazetecilere yönelik ihlallere karşı mücadele veren RSF için 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü mesleklerini icra ederken öldürülen, tutuklanan, gözaltına alınan, dövülen veya tehdit edilen gazetecilerin unutulmaması ve iletişim uğruna verilen mücadelenin bir kez daha hatırlanması açısından büyük önem taşıyor. Türkiye yine kötüler arasındaOnbirincisi kutlanan Dünya Basın Özgürlüğü Günü'nde Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) 427 sayfalık Dünya Raporu'nda Türkiye'ye 11 sayfa ayırdı. RSF, Birleşmiş Milletler'e üye 185 ülkeyi basın özgürlüğünün durumuna göre "iyi", "kötü" ve "çok kötü" olarak gruplandırıyor. Bu yılda da, ne yazık ki, Türkiye "kötü" grubunda yer alıyor. RSF Türkiye'de basının durumuna dikkat çekmek ve yetkilileri uyarmak için toplam 11 basın bildirisi ve 9 protesto mektubu yayımladı. Raporda Türkiye ile ilgi şu görüşlere yer veriliyor: "2000'de, basına yönelik gelişen ihlallerin genelinde bir azalma gözlense de bu ihlaller yaygınlıklarını koruyor : En az 13 gazeteci cezaevine girdi, 50 'si gözaltına alındı, 17 'si saldırıya uğradı. 1999'da 2378 gün kapatmaya hükmeden Radyo Televizyon Üst Kurulu (RTÜK) 2000 yılında onlarca radyo ve televizyon kuruluşu hakkında toplam 4.500 gün kapatma cezası verdi. 2000 yılının en büyük tesellisi, Türkiye'de gazetecinin katledilmemesi ve işkence edilmemesi oldu. 1999'da, 1 gazeteci öldürülmüş, 4 gazeteci işkenceye uğramış, 7 gazeteci tutuklanmış, 87 gazeteci gözaltına alınmış ve 26 gazeteci saldırıya uğramıştı. Terörle Mücadele Yasası (TMY) ve dört ilde uygulaması süren Olağanüstü Hal (OHAL) Yasası 2000 yılında da medyanın ve gazetecilerin özgürce görev yapmalarının önünde önemli bir engeldi. Yeni Cumhurbaşkanı Ahmet Necdet Sezer 'in basın özgürlüğünün geliştirilmesine dönük çabalarına rağmen yetkililer, Kürt, sol, islamcı ve yaygın basın üzerindeki baskılarını çeşitli yollarla sürdürdü. 2000 yılında, Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM) ifade özgürlüğünü ihlal ettiği gerekçesiyle Türkiye'yi birçok kez mahkum etti. 8 Kasım'da, Avrupa Birliği (AB), "insan hakları ve azınlıklara saygı"; ayrıca Türkiye'de "ordunun rolü" konusunda "kaygı" bildirdi. 21 Aralık 2000'de yürürlüğe giren "Şartlı Tahliye ve Cezaların Ertelenmesine Dair Kanun" uyarınca 2 gazeteci (Yalçık Küçük ve Ali Rıza Halis) koşullu olarak tahliye edildi. Aynı yasa ki, Metin Göktepe 'nin katillerinin serbest bırakılmasını sağladı. Cezaevlerinde sürdürülen açlık grevleri ve onlarca tutuklu/yükümlünün ölümüne yol açan cezaevi operasyonları 2000 yılının en önemli gelişmelerindendi. " Dünyada 32 gazeteci öldürüldü"2000 yılında gazeteciler tüm dünyada 32 kayıp verdiler. Görevleri başında 329 gazeteci gözaltına alındı, 500 'ü saldırıya uğradı ve tehdit edildi. 300 medya kuruluşu sansüre uğradı. Tek kaygısı insanlara haber ulaştırmak olan 74 gazeteci çeşitli ülkelerde hapiste yatıyor. Dünya nüfusunun yaklaşık üçte birinin yaşadığı ülkelerde basın özgürlüğinden söz edilemiyor. Miyanmar (13), Çin (12) ve İran (12) dünyada en fazla gazeteci hapseden ülkelerin başında geliyor. " Gazeteci katillerinin % 95'i cezasız"2000 yılında daha az cinayet, tutuklama, gözaltı ve sansüre raslandı. İhlallerin niteliğinde de değişiklikler gözlendi : Daha az devlet medyaya baskı yapıyor. Basına yüklenme sırası mafya, uyuşturucu şebekeleri ve radikal islamcı grupların eline geçti. Ortaya çıkan bir başka trajedi ise, gazeteci katillerinin cezasız kalmaları. Son 15 yılda dünyanın değişik yerlerinde 750 gazeteci öldürüldü. Ne yazık ki, gazeteci katillerinin yalnızca %5 'i cezalandırıldı; diğerleri cezasız kaldı. " Nerede öldürüldüler?"2000'de en çok gazeteci Rusya, Ukrayna ve Sierra Leone 'de öldürüldü. 32 gazetecinin can verdiği ülkeler şunlardır : Bangladeş (2), Brezilya (1), Kolombiya (2), İspanya (1), Gürcistan (1), Guatemala (1), Haiti (1), Hindistan (2), Kosova (1), Mozambik (1), Pakistan (1), Filipinler (2), Kongo Demokratik Cumhuriyeti (1), Rusya (4), Sierra Leone (3), Somali (1), Sri Lanka (2), Ukrayna (4), Uruguay (1) . 1999'da bu rakam 36 idi. " Sansüre örnekler"Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin'e göre, "basın ülkenin ulusal çıkarlarına hizmet etmeli". Profesyonelliğin ne ile ölçüldüğü bilinmese de Makedonya'da, "profesyonel" bulunmayan yayınlar ağır para cezasına çarptırılıyor. "Olumsuz fikirler" içeren yayınlar için çalışan gazeteciler Miyanmar'da hapis cezasına çarptırılıyor. Bu "olumsuz fikirleri" belirleyen kim? Nijerya'nın kimi bölgelerinde, "İslam ahlakına aykırı yayın" yapan gazeteciler sopa ile cezalandırılabiliyor. İnterneti "olumsuz biçimlerde" kullananlar, hükümeti eleştirenler Laos'ta para ve hatta hapisle cezalandırılıyor. Beyaz Rusya ve Türkmenistan'da yargılanmak için, Birleşmiş Milletler, AGİT veya Avrupa Konseyi'nin yayımladığı resmi raporları yayımlamak yeterli. " RSF Albümü :Her yıl 3 Mayıs'ta olduğu gibi bu yılda da RSF, yeni Basın Özgürlüğü Fotoğraf Albümü 'nü çıkarıyor. Dünyaca ünlü fotoğrafçı Willy Ronis 'in 'Willy Ronis, Basın Özgürlüğü Adına" başlıklı Albümü yaklaşık 30 ülkede tanıtılacak. 1910 yılında Paris'te doğan Ronis, fotoğrafçılığa Robert Capa ile tanıştığı babasının fotoğrafevinde başladı. 91 yaşındaki Ronis'in 1938-1981 yılları arasında dünyanın değişik yerlerinde "işçi mücadelelerini" izledi. Toplumsal temalar işleyen Willy Ronis'in çektiği fotoğraflardan doksanının yer aldığı bu albümden 145.000 adet basıldı. Albümün çeşitli ülkelerdeki satışından elde edilecek gelir ise cezaevindeki gazeteciler ve onların aileleri için değerlendirilecek.
02 Mayıs 2001 Çarşamba
| ||||||||||
Sınır Tanımayan Gazeteciler (RSF) tarafından ilk kez 1991 yılında kutlanan, 1994'den bu yana da Birleşmiş Milletler'ce tanınan 3 Mayıs Dünya Basın Özgürlüğü Günü'nde RSF 2001 Dünya Raporu 'nu açıkladı.
|