Medya Derne?i ba?kan? Salih Memecan, Ba?kan olduktan sonra ilk syle?isini Yeni ?afak'a verdi. Medya Derne?i'ni anlatan Memecan, neden kendisinin ba?kan oldu?uyla ilgili ?u de?erlendirmeyi yapm??: Aralar?nda en iyi izen bendim, o yzden ba?kan oldum...
SAL?H MEMECAN'IN YEN? ?AFAK'IN PAZAR EK?'NDE YAYINLANAN SYLE??S?
KBRA&B?RA ?LE ?K?DE B?R
Salih Memecan, y?llard?r karikatrleriyle medyan?n iindeydi. Ama bu defa 'k?e'sinden kalk?p birden bire Medya Derne?i'nin ba?kan? oldu. 'Bu da nereden ?kt??' diyoruz, cevap veriyor; 'Hakk?mda ?kan haberler yznden bu derne?i kurma karar? ald?m.' 'Medyada kaliteyi artt?rmak' slogan?yla yola ?kan dernek, kim gazeteci, kim de?il? sorusuna cevap ar?yor. Peki bir karikatrist neden Medya Derne?i Ba?kan? olur? Salih Bey, en gzel cevab? kendi mizahi slubuyla veriyor diyor ki; 'Aram?zda resim yar??mas? yapt?lar ben kazand?m. Beni o yzden ba?kan yapt?lar.' Memecan, Her ne kadar 'k?e kapma'y? istemedi?ini sylese de ba?kanl?k k?esi ?imdilik onun.
Medya Derne?i' kimin fikri?
Bu derne?i sadece ben kurmad?m. Mustafa Karaalio?lu ve Ekrem Dumanl? gibi aralar?ndabir dernekti. farkl? gazetecilerin de bulundu?u arkada?lar?mla istedi?imiz
Sizin ne i?iniz var peki?
Ba?bakan?n evimize yeme?e geldi?i dnemde "Karikatristin evine Ba?bakan gider mi?" diye haberler ?km??t?. Sadece olaylara yorum yapan biriyken birden bire medyaya konu oldum. Bu tr yanl??l?klar vard? ama bu olay daha ok netle?tirdi baz? ?eyleri. Ayn? dnemde Amerika'ya gittim. Amerika'daki gazeteci arkada?lar?m vas?tas?yla oradaki medya dernekleriyle konu?ma f?rsat?m oldu. "Medyada var olan sorunlar iin ne yap?labilir?" diye d?ndm.
Nas?l biraraya geldiniz?
Benim ya?ad???m sorunlar? di?er meslekta?lar?m da fark etmi?. Biraraya geldik ve bu derne?ilar yapt?k. ba?latal?m istedik. Toplant?
Y?llard?r iziyorsunuz. Ba?kan olmaktan ok daha rahat de?il mi?
Do?ru. K?eyi istedi?im yerde izebiliyorum.
Karikatrist biri neden medya derne?i kursun? K?elerden s?k?ld?n?z m??
Yoo. Okul okul gezip 'nas?l karikatrist olunur?' diye ?rencilere anlat?yordum. Bu konudabir perspektiften bakmak istedim. aktivist biriydim. Sadece daha genel
Medyada ?imdi var olan sorunlar bundan nce yok muydu? Konjonktrel bir karar m? bu?
Bu dernek daha nce de kurulabilirdi. Burada ama medyadaki kalitenin artt?r?lmas?. Bu bahaneyle mesleki sorunlar?m?z? tart??abilece?imiz bir alan a?lm?? oldu. Bugn bundan on y?l ncesi gibi de?il. Trkiye ve dnya medyas? de?i?ti. Bu de?i?im zerine kafa yormadan hep bildi?imiz gibi yapmaya devam etti?imizde geri kal?yoruz. Medyada sosyal de?i?im ya??yor.
Nas?l bir de?i?imden bahsediyorsunuz?
Mesela; her hangi bir vatanda? otele sevgilisiyle gelen bir politikac?y? yakalay?p foto?raf?n? ekiyor ve onu web sitesine koyuyor. Olay o politikac?n?n siyasetten uzakla?mas?na kadardiyor. gi
Bu gazetecilik mi?
Gazetecilik... Ama yapan ki?i gazeteci de?il. Gazetecilik yle bir hale geldi ki herkesin yapabilece?i bir i? oldu. Sizin de sorununuz bu. Sen 'gazeteciyim' diye ?k?yorsun ama ayn? i?i herkes yap?yor. Senin ondan ok nemli bir fark?n var. Biz bu mesle?i nas?l bir meslek halinde tutabiliriz? Bizim onlardan fark?m?z olmas? gerekiyor. Biz bunu anlatmaya al???yoruz.
Bu evrensel bir sorun mu?
Evet. Amerika'da da ayn? sorunlar var. ?uanda 'art?k herkes gazeteci' ad?nda bir kitap okuyorum. Mesela; televizyon yay?nc?l??? da art?k eskisi gibi de?il. Rekabet artt?. Bu yeni biryor. Buna ba?l? olarak da yeni bir gazeteci anlay???n?n olu?mas? gerekiyor. izleyici kitlesi olu?turu
Siz bu dernek iin ne yapmak istiyorsunuz?
Derne?in amac? ?u; dnyada olup biten geli?meleri abuk fark edip benzer konularda yol almak. Mesela; az?nl?klarla ilgili bir haber verirken nas?l yakla?mak laz?m? Hepimiz birbirimize benzedi?imizi zannediyorduk. Son dnemlerde fark ettik ki asl?nda ok farkl?ym???z. Bu da Trkiye'nin bir gere?i.
Bas?nda 'yanda? medya dernek kurdu' deniliyor.
Evet. O da n yarg?larla ilgili.
Derne?in iinde Sabah, Bugn, Star, Zaman, Yeni ?afak, Trkiye Gazetesi, bulunuyor. 'ok sesli' diyorsunuz ama tablo yle demiyor...
Biz bu i?e ba?lad?k. Kadronun iinde olanlar arkada?lar?yla da konu?uyor. Bu hem medya kurulu?lar? hem de ?ah?s baz?nda oluyor. Bir ok arkada??m 'niye bize sylemedin?' dedi.
Niye sylemediniz?
F?rsat?m olmad?! Dernek internet sitesi ve binas?yla ilgilenmekten birok ki?iye syleyemedim. Eksiklerin hepsini tamamlad?k. Bas?n toplant?s? haz?rlad?k. Niyetimizin ne oldu?unu dasonra kulaktan kula?a yay?lacak. Herkes niyet etti?i ve tecrbesi kadar katk?da bulunur. anlatmaya al???yoruz. Bundan
Derne?in ba?kan?s?n?z. Tepki gsteren oldu mu?
'Karikatristsin ne i?in var ba?kanl?kta?' diyenler oldu. Bence de ok do?ru bir tespit. Normalde karikatristler ekingen adamlar olurlar. Daha ie kapan?kt?rlar.
yesi de olabilirdiniz, neden ba?kanl?k?
Aram?zda resim yar??mas? yapt?k ben kazand?m. (gl?meler)
Hakem oldu?unuz iin mi?
Hay?r, ya?l? oldu?um iin. 1971'den beri medyan?n iindeyim. O y?llardan edindi?im gazeteciar. Medyadaki bir ok dnemin tan???y?m. arkada?lar?m v
Medyay? ciddiye alan biri Ba?bakan Tayyip Erdo?an. Ba?bakan bu tarz bir mekanizmay? destekler mi?
Destekler ama burada nemli olan medya iinden desteklenmesi. Medya bizim konumuz. Siyaseti sadece yol aar. Medyadaki ilkerin ve de?erlerin ne olmas? gerekti?ine biz kararkendi aram?zda uluslararas? meslekta?lar?m?zla tart???r?z. veririz. Bunu
Ya k?s?tlamaya kalkarsa?
Tepkimizi koyar?z.
Derne?e kat?lmay? kabul etmeyenler kimler?
Ynetim kurulundaki arkada?lar kendi evrelerine sylediler. Onlarla konu?up fikirlerini ald?lar. Kimileri hala d?nyor.
Tepki gsteren var m??
Hay?r. 'Neden byle bir i?e giriyorsunuz?' diyen olmad?.
Fatih Altayl? Habertrk iin tarafs?z kalacaklar?n? syledi...
Zaten bu ok normal. Biz biraraya geldik. Onlar katk? sa?lamak isterlerse sa?larlar. Istemezlerse bunun nne geemezsiniz. Kurumlar de?i?iyor ama meslek hep ayn?.
Bas?n Konseyi ve Gazeteciler Cemiyeti var. Sizin ki neden dernek?
Onu hi d?nmedim. Tam faaliyetine uygun bir isim. Bas?n Konseyi'nin faaliyeti de ba?ka. O meslek iin denetleme kurulu?u olarak al???yor. Gazeteciler Cemiyeti kkl bir kurum. Y?llard?r faaliyet gsteriyor.
Rakip mi?
Ke?ke olsa. Hepimiz daha iyisini yapmaya al??sak meslek daha ileriye gider.
?lkeleri neler?
'Kaliteli Medya ve Demokrasi' dedi?imiz iin demokratik ilkeler bizim iin vazgeilmez. Bas?n zgrl?, onun s?n?rlar?n?n korunmas? ve kaliteyi artt?rmak hedefimiz.
Kimler ye alabilir?
Gazeteci isen ye olabiliyorsun. Ama faaliyetlerine kat?lmak iin yelik gerekmiyor.
Dernek ba?kanl??? ka y?lda bir seiliyor?
Y?lda bir defa. Derne?in ilkeleri benden ba??ms?z. Ben olmasam da devam eder.
Grevleri siz mi da??tacaks?n?z?
Evet. Bana bu konuda destek olan genel sekreterim var. ?ki yard?mc?m var; Mustafa Karaalio?lu ve Ekrem Dumanl?. Yine her konuda dan??abilece?imiz ynetim kurulumuz var.
Yneticilerin aras?nda neden kad?n yok?
O asl?nda dernekten te medyan?n sorunu. Bundan on y?l sonra bu derne?i kursayd?k daha farkl? olacakt?. Eskiden ok daha azd?. ?imdi gazetelerdeki kad?n say?s? erkeklerden daha fazla. Yay?n Ynetmenleri ar?s?nda hi kad?n yok ama bu sadece erkek olacak anlam?na gelmez. Yaz? i?leri Mdrleri ve koordinatrleri aras?nda ok kad?n var.
Dernekte ne kadar kad?n ye var?
Ne kadar oldu?unu bilmiyorum ama var. al??ma gruplar?m?zda daha fazla olacak. nk kad?nlar olaylara farkl? bak?yor. Bir ok yerde kad?n tercih ediyor. ?leride erkekler neben onu merak ediyorum. (gl?meler) yapacak?
?dare etmek zor olmayacak m??
Medya birok ki?inin hem fikir oldu?u bir konu. Zaten siyasi gr?lerimiz iin kimimiz yaz?yor, kimimiz iziyoruz. Ama bu siyasi gr?lerden ayr? bir faaliyet. Birbirinden ay?rabilirsek zor olmaz.
Bizim ne i?imize yarayacak bu Medya Derne?i?
Size bir burs imkan? ?kabilir ve yurtd???na gidebilirsiniz. Bir e?itim program?nda ilgi duydu?unuz bir konu da faaliyetlerimize kat?labilirsiniz. Web sitemize girip dnyada ne olup bitiyor bunu takip edebilirsiniz. Bir de staj imkan? var.
Medya organlar?nda toplumun di?er kesimlerine kar?? mesela; az?nl?klar ve ba?rts konusunda yeni bir soluk getirir mi?
Getirmesi gerekiyor. Bunlar?n tart???lmas? laz?m. Hem medyada hem de toplumda ok nyarg? var. Gazetedeki baz? man?etlere bakt???n?zda az?nl?klar iin k?r?c? olabiliyor. Bat?daki toplumlar bunu a?m??lar ve titiz davran?yorlar. Amerika'da siyah birini izerken kal?n dudakl? izemiyorsunuz. Ele?tirirken onun siyahl??? zerine vurgu yapam?yorsunuz.
Ama ayn? mekanizma Hz. Muhammed'e hakaret karikatr izdi. Neye gre hassasiyet?
Do?ru. O tepki grmek iin yap?lan bir i?ti. Bas?n zgrl?n test ettiler. Bizim de toplumun farkl? kesimlerine kar?? daha sayg?l? yakla?mam?z gerekiyor. Onun iin ilkelerini koymak gerekiyor.
Bu lkede karikatristler rtl bir kad?n? vamp ve oldu?undan daha irkin iziyorlar...
Ba?rtsz izerken de vamp izebiliyorlar. Ba?rtsz bir kad?n oldu?unda da kad?n karikatrnden rahats?z olabilirsiniz. Mesela; Tansu iller Ba?bakan oldu?u zaman onu izerken vcut hatlar?n? abartarak izdiler. Ama erkek izerken byle olmuyor. Ba?rtl yadailgili bir durum. ba?rtsz olmaktan ziyade kad?n olmakla
Peki bu dernek medyay? hizaya getirir mi?
Getirir. E?er do?ru ?eyler yaparsak ve bizi destekleyen medya kurulu?lar?nda uygularsak yay?l?r. Uluslararas? derneklerle ortakl?k yaparsak daha da kabul grr. Avrupa Konseyi'nin medyayla ilgili al??malar? var. Onlarla birlikte al???rsak ve uygulamaya geirirsek medya standard?na nemli katk?da bulunur.