Haz?rl?klar? yakla??k 3 ayd?r sren Radikal nihayet okurlar?yla bulu?tu.  Yeni Radikal'in yay?n ynetmeni Eyp Can Zaman Gazetesi'ne verdi?i mlakatta gazeteyi ve hedeflerini anlatt?. Eyp Can, Radikal'in Susurluk srecindeki etkinli?ini yeniden kazanaca?? taahhdnde bulundu.

ZAMAN GAZETES?'NDEN NUR?YE AKMAN EYP CAN'LA KONU?MU?... ??TE NUR?YE AKMAN'IN SORULARI VE EYP CAN'IN YANITLARI...

 - Bu tabloid boyut senin tercihin mi yoksa patronaj makam?n?n arzusu mu?

-Ayd?n Do?an Radikal ile Referans'?n birle?mesinden iyi bir sinerji do?aca??na inand?. Ve bunun ba??nda benim olmam konusunda ok ?srarc? oldu. Ba?lang?ta ben bunun bir tasarruf projesi olaca??n? d?nd?m iin a?kas? ok s?cak bakmad?m. Yani iki yap?y? birle?tirince nce maliyetleri d?rrsnz. Ve ben hani bu projeyi ancak heyecanl? bir proje yaparsam, heyecanl? bir projeye dn?trrsem yapmak isteyece?imi syledim. Ve kafamdakileri anlatt?m. Hem Vuslat Han?m'a, hem de Ayd?n Bey'e. Onlar da heyecanland?lar ve destek verdiler. Ve hem grup iin, hem de Trk medyas? iin byle bir yenili?e ihtiya var.

-?lk izlenimimi syleyeyim; ok sempatik. Gazete gibi de?il de dergi gibi geldi bana bu tabloid boy.

-Biz radikal boy diyoruz. Tabloidin Trk toplumunda ok fazla kar??l??? yok. Bu hakikaten de Trk bas?n?nda ok radikal bir ad?m. Gemi?te bu tarz d?nceler, denemeler olmu?. Ama ya iyi yap?lamad??? iin, ya ba?ka sebeplerden dolay? sonu al?namam?? ve ?u anki byk boy gazete d???ndaki bir boyun gazete olarak tutmayaca?? d?ncesi hkim olmu?. Oysa ad? Radikal olan bir gazete yap?yoruz. Biz dedik ki Trk medyas?na bu yeni boyutu getiren gazete biz olal?m. Ve bu sadece bize zg bir durum de?il. Dnyan?n her yerinde gazeteler daha kompakt boyutlara gidiyorlar. Mesela ?ngiltere'de tabloid sadece biimin ad? de?ildir. Tabloid diye bir de gazetecilik var biliyorsun. ?kisini birbirinden ay?rt etmek gerekiyor. ?ngiltere gibi tabloid gazetecili?in ok yayg?n oldu?u bir medya ortam?nda Sun diye kendine zg bir anlay??? olan bir gazete var.

-O daha bulvar gazetesi...

-Evet ucuz gazetecilik, bulvar gazetecili?i, sansasyonel gazetecilik. ?ndependent gibi solda ve ?ngiltere'nin en prestijli gazetelerinden biri, byk boydan kk boya gemeye karar verdi?inde tabloid alg?s? Sun ile s?n?rl? oldu?u iin onlar kendilerine kompakt gazete dediler ayr?m yapmak iin. Ve ?ndependent yeni formata getikten sonra tiraj?n? yzde elli artt?rd?.

?ndependent'tan sonra Times Gazetesi, arkas?ndan Guardian Berliner ve Observer o kompakt formata geti. ?ngiltere'de ?u anda byk boy gazete ok az. Daily Telegraf da yak?nda geecek.

-Amerika'da durum ne?

-Amerika'da zaten gazeteler uzun y?llard?r giderek inceliyordu. Bu ?ekilde aman?n metroda, otobste, trende, yollarda okuma zorluklar? var. ?nsanlar rahat gazeteyi k?v?r?p okuyam?yorlar. O yzden de ?u anda Newyork Times ince uzun bir gazete haline geliyor. Wall Street Journal tabloide dnd.

-Bunun evreci mant?kla da bir alakas? var m?? Ka??t tasarrufu yapmak gibi.

-evreci bir mant?k var. Ama teknolojideki geli?melerin burada nemi daha byk. En nemlisi burada hayat?n kompaktla?mas?.

-Gazetenin boyutu klnce, yap?lan gazetecilik byyecek mi?

-Fizikte fzyon diye bir kuram var. Asl?nda bu boyutla ilgili de?il, sizin o boyutun iine s?k??t?rd???n?z enerji ile ilgili. Radikal'in 15. y?l?n? kutluyoruz. Boyutunu kltp, enerjisini yo?unla?t?ran bir gazete dn?mesini hedefliyoruz. Burada biimsel de?i?ikli?in kullan?m kolayl???n?n yan? s?ra bir de gazetecilik diliyle ilgili boyutu var. ?imdi dnyada art?k yaz?l? bas?n dijital tabletlerin, bu Ipad' lerin de devreye girmesiyle ilk defa gazetecilik k??da alternatif, ama k??ttaki ruhu ldrmeyen bir gazetecili?in ya?ama ?ans?na kavu?tu.

-Ama daha erken a?amas?nday?z bunun.

-Ama nmzdeki drt y?lda bu dijital tabletler art?k cep telefonlar? gibi h?zla yay?lacak. ?nsanlar byk lde, ?imdi i?te ?phon'lar?ndan Ipad'lerinden gazetelerini, dergilerini okumaya ba?layacaklar. Bizim a?kas? yapt???m?z bu de?i?iklik o de?i?imi de ngren bir de?i?iklik. Yani biz insanlar?n dijital medyada ya?anan de?i?im sonucunda onlara gazetecili?in sunaca?? imknlar? sonuna kadar vermek istiyoruz. Radikal sadece ertesi gn sundu?u gazeteyi yapmayacak. Radikal ayn? zamanda online ile offline'? evlendiren Trkiye'de ilk gazete olacak.

-Peki ama bunlar? gemi?inde byle bir al??kanl??? olmayan insanlarla nas?l yapacaks?n? Biraz ak?nt?ya krek ekmek olmayacak m??

-Bu yeni bir durum. Sadece Radikal iin, Trk medyas? iin de?il, dnyada yeni durum. Ve bu yeni duruma uygun davranan yay?nlar var. Mesela ?ngiltere'de Daily Telegraf ba?tan a?a?? binas?n? bile, oturma dzenini bile bu dedi?im yap?ya gre de?i?tirdi. Tamamen ortaya terminal gibi bir alan koydu. Biz de benzer bir modeli yap?yoruz ?u anda. Ve btn yap?y? o yuvarlak masan?n etraf?ndaki terminalle ynetiyor. Muhabirlerini ok boyutlu i? retme kapasitesini artt?racak bir biimde e?itmeye ba?lad?. Newyork Times ve Guardian da yine byle yap?yor.

-Online ile offline nas?l evleniyor?

-Bir muhabir i?ini yaparken sadece yar?n?n gazetesini d?nmyor. Ayn? anda sesi, mzi?i, grnty kullanarak ok boyutlu retim yapabilecek halde davran?yor. Yapt??? i? farkl? versiyonlarla, farkl? ?ekillerde online'a da yans?yor.

-Ana gazete ile ekrandaki gazetede farkl? bilgiler olacak.

-Farkl? olacak. Ama ayn? ierikten, ayn? i?ten biz oklu retimler yapm?? olaca??z. Ama sonuta ikolatan?n hammaddesi ayn? ama siz bir tane f?nd?kl? reteceksiniz, bir tane karamelli reteceksiniz. Btn dnya ?u anda yaz?l? bas?n?n gelece?i var m? diye tart???yor. Bu soruya kendi iimizde cevaplar bulmam?z gerekiyor. O da konvansiyonel olana yap??makta de?il, a??n gerektirdi?i dijital de?i?imi yapmaktan geiyor. Burada zor olan zihniyetteki de?i?im. Zihniyet de?i?irse pratik uygulamalarda asl?nda o kadar zor de?il bunu yapmak.

-Bunun denemelerini yapt?n?z m??

-Yapt?k. Biz insanlar? sahaya sryoruz. Sokak yazarl??? diye bir kavramla hareket ediyoruz. Bu bir sre. Ayn? gn herkes ayn? kapasitede ok boyutlu i? yap?yor olamaz. Ama ad?m ad?m siz bunu in?a edersiniz. Ve vizyonunuzda bu olur. Bu ne demek? Mesela sen buraya geldin benimle bir syle?i yap?yorsun. Normalde nas?l yap?yorsun? A?yorsun teybi. Kaydediyorsun. Sonra gidiyorsun bunlar de?ifre oluyor. Sonra edit ediliyor. Ve gazetenin sana sundu?u imknlar erevesinde ?u kadar bin vuru?luk bir yaz? haz?rl?yorsun. Onun ba?l???, spotu oluyor. Birde foto?raf ekiliyor iki tane, tane en fazla. ??in bitiyor. Oysa sen ?u yapt???n i?i ?u syledi?im yeni mant?kla yap?yor olsan, yapt???n i?e okta fazla ekstra bir ?ey katmadan buradan bamba?ka versiyonlarla ?kabilirdin.

-Nas?l?

-Kay?t cihaz?na kaydetti?in, zd?n her ?eyi birebir bas?yor musun? Hay?r. Onu edit ediyorsun. Ayn? edisyonu seste yapsan ve bunu sesli olarak buraya koysan, gazeteye koydu?un foto?raf iki tane, tane. Oysa biz biliyoruz ki onlarca, bazen yzlerce foto?raf ekiliyor. Foto?raf? online'?n imknlar?yla bir albm gibi haz?rlasan, foto galeri gibi. ?u yapt???n syle?inin versiyonu orada haz?r. Ve gazeteden hem ayn?, hem de ok farkl? bir duygu ile okuyucuyla bulu?abiliyor. Bu kadar basit de yap?labilir bu. ok daha ileri noktalara da gtrlebilir. ?u anda teknolojiler o kadar geli?mi? durumda ki. ?nsanlar cep telefonlar?yla kay?tlar yap?yorlar, video ekiyorlar, foto?raf ekiyorlar, byle bir dnyaya gidiyoruz.

-Hayalindeki gazeteyi tam olarak ne zaman oturtabilece?ini d?nyorsun?

-Biz yakla??k ayd?r, bir yandan Radikal'i ve Referans'? ?kar?rken, bir de oturup nc bir gazeteyi tasarlad?k. Yeniden kurgulad?k yap?m?z?. ?lk ?kt???m?z gnden itibaren tabii ki bizim okuyucuya bu duyguyu veriyor olmam?z laz?m. Ondan sonras? benim iin bir seneyi bulmaz. Ama y?lba??na kadar biz epey bir yol alm?? olaca??z.

-Radikal ilk gnlerde, ad?na lay?k bir radikallik sergileyebildi. Ama daha sonra ayn? izgiyi srdremedi. Sen ?imdi ieri?inde ne kadar radikal ve cesur olabileceksin?

-Ama zaten o Radikal'in 90'lar?n ortas?nda Susurluk kazas? sonras? yapt??? cesur gazetecili?i burada yeniden diriltmek. Buna hem Radikal'in ihtiyac? var, hem de Trk medyas?n?n ihtiyac? var. Kategorik olarak bir ?eye kar?? olan bir gazete olmayacak Radikal. Onun yerine ezber bozan, her trl zgrlk kar??t? yakla??m? ele?tiren, ama bu ele?tiriyi bir misyoner gazetecilikle de?il, gazetecili?in hakk?n? vererek yapacak.

-Kutupla?mada taraf olmayacak yani?

-Evet. Trkiye ok fazla kutupla?t?. Herkes sizden taraf olman?z? istiyor. E?er bu tarafa aitseniz di?er taraf sizi ele?tiriyor. Bu tarafa aitseniz br taraf. Radikal'in o ba?lang?ta olan gc kaybetmesi de biraz bundan. Ben on be? y?ll?k tiraj rakamlar?n? da inceledim. 2001 krizinde fiyattan dolay? bir darbe yemi?. Ondan sonra 2006, 2007'de bu cumhuriyet mitingleriyle ba?layan srete okurunun bir k?sm?n? yeterince militan bir cumhuriyetilik yapmad??? iin kaybetmi?. Daha sonra Taraf Gazetesi ?km??. Bu kez de zgrlk olan, ele?tirel olan, askerle sorunu olan, askeri ele?tiren o hassasiyetlere sahip okurunu da Taraf'a kapt?rm??. Ve adeta Radikal Taraf ile Cumhuriyet aras?nda s?k??m?? bir gazeteydi ben ele ald???mda.

-Bu s?k??may? sadece Radikal mi ya??yor?

-Hay?r. Btn Trkiye ya??yor. Bir tarafta Ergenekon, br tarafta antiergenekon. Ve ben ki?isel anlamda bu s?k??maya inanmayan, Trkiye'nin bu s?k??may? a?arak demokrasiye ve zgrlklere gidebilece?ini d?nyorum.

-Bunlar ok gzel de soyut szler. Sana gelen bir tak?m istihbaratlar? nas?l de?erlendireceksin? Biliyoruz ki belli gazeteler ancak yay?nlayabiliyor baz? haberleri.

-??te siz tavr?n?z? e?er, gazetecili?i daha kredibilitesi yksek bir i? hale getirerek koyarsan?z o zaman bu kanallar a?l?yor. Mesela Hanefi Avc?'n?n ofisinde bulundu?u iddia edilen bir tak?m kasetler var. Bu kasetlerle ilgili tek tek gazeteciler, eski emekli komutanlar, i?adamlar?, belli ki dinlenmi?. Bunu kim dinlemi? tam olarak bilmiyoruz. Ama ortada somut, 28 ?ubat dnemine ait oldu?u anla??lan, 95 ile 97 aras?nda dinlendi?i anla??lan bir tak?m kasetler var. ?imdi bu kasetlerle ilgili haber bize geldi?inde biz ald?k. Gazetecili?in etik kurallar?na uygun biimde bunu verdik. Mesela Hanefi Avc?'n?n ofisinde bulundu?u iddia edilen dedik. ?imdi belki bunlar ok basit gibi grnebilir. Ama burada insanlar? biz gazeteciler olarak uzun bir zamand?r mesle?imizin inceliklerini kaybetmi? durumday?z. Hemen sulayan, hemen mahkm eden, henz ortada bir ?ey yokken o insanlar hakk?nda ciddi kanaatler olu?turan bir yay?nc?l??a do?ru Trk bas?n? kaym?? durumda. ?imdi siz o haberi al?p, bir o haber Radikal'e geldi. O gn Trk bas?n?nda iki gazetede vard?. Demek ki gelebiliyor. ?ki, siz o haberi nas?l veriyorsunuz? Hemen bir tak?m insanlar? mahkm ederek mi, yoksa o haberleri gazetecili?in titizli?ine, zenine uygun bir biimde mi veriyorsunuz. Kendimize yap?lmas?n? istemedi?imiz hibir ?eyi ba?kas?na da yapm?yoruz.

-Yine de Taraf Trkiye'nin ?u dn?m, de?i?im srecinde ok byk bir rol oynad?. Oynamakta hala. Birok ?eyi e?er Taraf olmasayd? belki de bu kadar ?ey h?zl?ca ?renilemeyecekti. Radikal'in iddias? ne olacak? Taraf'? a?an bir yan? olacak m??

-Radikal'in iddias? olaylara taraf olmadan bakmak olacak. Taraftan kast?m sadece Taraf Gazetesi de?il. Her gazetenin elbette kendine ykledi?i bir misyon olabilir. Hibir itiraz?m yok. Ama biz burada Radikal'i btn bu ezberleri bozan, haber sa?lam olduktan sonra iktidar oda?a askerse askere de akar?m, iktidar oda?? hkmetse, orada bir sorun varsa ona da akar?m.

-Biraz zor akars?n hkmete. Gurubunun zel durumu var. Mahkemeleri var.

-Elbette. Burada btn mesele ?u. Trkiye'de muhalif gazetecilik gibi bir palavra var. Gazeteciler kategorik olarak bir tak?m ?eylere muhalif olmak zorundaym?? gibi bize yutturulan zoka bu. Elbette gazeteci ele?tirel olmal?. Ve hayata ele?tirel bir gzle bakmal?. Ama ben muhalif olaca??m diye diyelim ki askere mi muhalif olacaks?n, askerin yapt??? her ?ey yanl??t?r. Ak Parti'ye mi muhalif olacaks?n, yapt??? her ?ey yanl??t?r. Byle bir dnya yok, byle bir hayat yok. Biz kendi fantezi dnyam?zda byle bir ?ey yaratm?? durumday?z. Askerin iinde do?ru drst i? yapan da var, yanl?? yapan da var.

-Zaten yanl?? yapanlar? yay?nl?yorlar.

-Ama e?er siz asker d?manl???n?, Ak Parti d?manl???n?, CHP d?manl???n?, devlet d?manl???na ya da emniyet d?manl???na dn?tryorsan?z ki ?u anda grm? oldu?umuz d?manl?klarla ve kutupla?ma zerinden gidiyor, o zaman art?k i? gazetecilikten ?k?yor. Ba?ka trl bir kavga alan?na giriyor. Patronlar?n bugn ya?ad??? s?k??mada bence bu tarz gazetecili?in onlar zerinde yaratt??? bask?dan kaynaklan?yor.

-Grubun di?er gazetelerinde yap?lamayan ?eyi sen nas?l ba?aracaks?n?

-Bu Trkiye'nin iinde bulundu?u siyasi kutupla?man?n bir sonucu. Bunun bir sr sebebi var. Oturup bunu ayr? bir ba?l?k olarak tart??abiliriz. Nerelerde hata yap?ld?? Burada hemen bir gnah keisi bulmak kolay. ??te o hatal? diyelim. Btn gnah? onun zerine y?kal?m, kellesini alal?m, i? bitsin. Oysa adil olan, sa?l?kl? olan yakla??m bu de?il. Hepimiz dnp bu zele?tiriyi yapmal?y?z. Drstlkle bu hatalar? g?sleyebilmeliyiz. Bu grup da olabilir, bir gazete de olabilir, bir gazeteci de.

-Sonuta bir grubun iindesin. Yzde yz zgr de?ilsin.

-Yzde yz zgrlk diye bir ?ey yok. Dnyada yzde yz zgr gazetecilik yapan bana bir tane gazeteci ya da bir tane gazete gster. Bunlarda bir ?eyi fazla idealize edince realite ile irtibat?n? kopar?yor.

NUR?YE AKMAN'IN YAPTI?I SYLE??N?N TAMAMI ??N TIKLAYIN