K?e yazarlar? siyasileri ele?tirirken srekli genli?e vurgu yapar. Peki medya genlere ne kadar de?er veriyor? Zaman Gazetesi'nin pazar ekinde yay?nlanan bir haber k?e yazarlar?n?n ya? durumunu ortaya koyuyor. Habere gre en yazarlar?n?n ya? ortalamas? en yksek gazete Cumhuriyet... Hrriyet ve Milliyet de yazarlar?n?n ya? ortalamas? 60'?n zerinde olan gazeteler...

ZAMAN GAZETES?'N?N PAZAR EK?NDE YAYINLANAN HABER

Geti?imiz gnlerde At?lgan Bayar, Ak?am gazetesindeki k?esinde "okurlar?n ya?l? yazarlar? emekli etti?ini" yazd?. Bayar'a gre art?k eski yazarlar gndem belirleyemiyor, okura tesir edemiyordu. Yine gazeteci Cneyt zdemir, bir rportaj?nda bu konuya temas ederek ?yle diyordu: "Bak?yorum, adam ba?yazar... Statkonun gnll bekisi! 50 y?ld?r ayn? ?eyi yaz?p duruyor. Kimse de git demiyor buna ve onun da kalk?p gitmeye niyeti yok."

Milliyet yazar? Mehve? Evin, "Trk medyas?n? bitiren 10 ?ey" ba?l?kl? yaz?s?nda, y?llard?r pek bir ?ey sylemeyen yazarlar?n hl yerlerini koruyor olmas?n? ele?tiriyordu. Biz de bu yaz?lardan hareketle gazetelerdeki en ya?l? yazarlar? ?kard?k. Genlere, gazetelerde yeterince yer a?lmad???n? d?nen Ergun Babahan, Emre Akz, Nagehan Al?, Asl? Ayd?nta?ba?, Y?ld?ray O?ur ve Salih Tuna'ya "K?e yazarlar?n?n emeklilik ya?? olmal? m??" diye sorduk.

Asl?nda bu haberi haz?rlarkenki amac?m?z "Ya?land?n?z art?k, k?enize ekilin." demek de?il. Medyadaki tart??malar?n znde de san?r?m byle bir ?ey amalanm?yor. Zaten kimsenin kimseye 'ekilin' demeye hakk? da yok. Kald? ki ya?lanmak su da de?il. Maksad?m?z kendini yenileyemeyen, toplumdaki de?i?ime ayak uyduramayan, geli?melere, yeniliklere teknolojiye direnen, direnmekle kalmay?p btn bunlara muhalif olan yazarlara yeni sesler, gen kalemler oldu?unu hat?rlatmak.

Asl?nda siyasette de durum farkl? de?ildi. Yak?n bir tarihte politika dnyas?nda medyadakine benzer bir tart??ma ya?and?. Hem de bu tart??may? bugnn emektar gazetecileri ba?latt? ve srdrd. Gazeteler daha dne kadar Meclis'te gen vekil ve kad?n vekil azl???n? dillerine dolam??t?. Blent Ecevit, Sleyman Demirel, Erbakan gibi liderler ya?lar? sebebi ile ele?tirilmi?ti hep. Ele?tirenlerin kendilerine gre hakl? gerekeleri vard?. Trkiye hem fiziken hem de zihnen gen ve dinamik bir nfusa sahipti ve bu politikac?lar gen Trkiye'yi temsil edemiyorlard?. Zamanla bu politikac?lar aktif siyasetten ekildiler. Birok kurum ve kurulu? da kendini yenilemek zorunda kald?. Hep uvald?z? ba?kalar?na bat?ran medya gruplar? ise de?i?ime direndi. 30-40 y?l nce k?e sahibi olmu? yazarlarla yoluna devam etmeyi seti. Bugn k?e yazarlar?n?n byk k?sm?n?n ya?? 55'ten yukar?.

2007 genel seimlerine gre Trkiye nfusunun yar?s? 28 ya? alt? insanlardan olu?uyor. Gazete okurlar?n?n ya? ortalamas? ise 36. Gen bir nfusa seslenen k?e yazarlar?n?n ya? ortalamas?na bakt???m?zda ilgin bir tablo ile kar??la??yoruz.

Gazetelerin ya? haritas?

Cumhuriyet'te 80'i a?an ok

Neredeyse Cumhuriyet'le ya??t bu gazetemizin yazarlar? aras?nda ya?? 80'i a?an mesle?in duayeni birok isim var. Bu k?e yazarlar?ndan ?lhan Seluk 85, Cneyt Arcayrek 81, Mmtaz Soysal 80, Oktay Akbal 86, Orhan Birgit 82 ya??nda. ?simleri Cumhuriyet'le an?lan yazarlardan Ali Sirmen 70, Emre Kongar 69, Hikmet etinkaya 68 ya??nda. Cumhuriyet'in en gen yazarlar? olarak ise Mehmet Fara (45) ve mit Zileli'yi (50) gryoruz.

Milliyet 60'lar kulb

Milli-yet'in en k?demli k?e yazar? etin Altan. 82 ya??ndaki yazar ?eytan?n Gr Dedi?i k?esinde okura seslenmeyi srdryor. Gneri Civao?lu 70, nc sayfada yazan Hasan Pulur 77, Nail Greli 77, Sami Kohen 81, Gngr Uras 76, Melih ??k 67 ya??nda. Milliyet'in en gen k?ecileri olarak kad?n yazar ne ?k?yor. Ece Temelkuran (36) ve yak?n zamanda Ak?am'dan transfer edilen Asl? Ayd?nta?ba? (38), Mehve? Evin (39).

Hrriyet'te rekortmen ba?yazar

Hrriyet'te ya?? 60'tan yukar? yazarlar?n say?s? bir hayli fazla. Hrriyet'te 35 y?ld?r ba?yazarl?k yapan Oktay Ek?i'nin ya?? 77. zdemir ?nce 73, Do?an H?zlan 72, Rahmi Turan 70, Yal?n Do?an 65, Tufan Tren 64, Ferai T?n 61, Ertu?rul zkk 62 ya??nda. Hrriyet gen k?e yazar?na en kapal? gazetelerden. Bu gazetede en gen k?eciler olarak Kanat Atkaya (41), Ay?e Arman (40), Ahmet Hakan (42) ve Eyp Can'? (36) gryoruz.

Sabah genlere gz k?rp?yor

Sabah, Do?an Grubu gazetelerine gre gen yazarlara kap?y? daha a?k tutuyor. ?brahim Kal?n, Sevilay Ykselir ve Ay?e zy?lmazel Sabah'ta yazmaya ba?layan yeni isimlerden. Sabah'?n k?demli yazarlar? ise Mehmet Barlas (67), Yavuz Donat (67), H?ncal Ulu (70), Nazl? Il?cak (65), Erdal ?afak (65).

Radikal'in en k?demlisi Hakk? Devrim

Radikal'in en k?demlisi Hakk? Devrim 80 ya??nda. Onu Haluk ?ahin (68), M. Ali K??lal? (66), Hasan Celal Gzel (64), Cengiz andar (61), Oral al??lar (63) takip ediyor. Radikal'in en gen yazarlar? olarak bir y?ld?r k?e yazarl??? yapan Akif Beki (38) ve Aya ?en'i (37) gryoruz.

Do?an Grubu'nun en genci Vatan

Vatan'da ya?? elli civar?nda yazarlar a??rl?kta. Gazetenin en k?demlileri Gngr Mengi (69), Necati Do?ru (65), Zlf Livaneli (63) ve Asaf Sava? Akat (66). Vatan'?n en gen k?ecileri Mutlu Tnbekici, ?clal Ayd?n (39) ve Tuna Kiremiti (37).

Habertrk'n genleri kad?n yazarlar

Trk bas?n?n en yeni gazetesi Habertrk'n en k?demli k?e yazar? "Gbe?ini Ka??yan Adam" yaz?s?yla byk tepki eken Bekir Co?kun (65). Fatih Altayl?'n?n (46) yay?n ynetmenli?inden ?kan gazetenin en gen k?ecileri olarak kad?n yazarlar? gryoruz. Baliek Pamir (36), Nihal Bengisu Karaca (37), Elif ?afak (38).

Ak?am'?n kap?s? genlere a?k

Genlere en ok k?e aan gazetelerden biri de Ak?am. Yay?n ynetmenleri ?smail Kkkaya 1972 do?umlu. Gazetenin en tecrbeli kalemleri Deniz Gke 67, Ali Saydam 63, Serdar Turgut 55 ya??nda. En genleri ise Nagehan Al? (32) ve Sevim Gzay (37).

Star yeni yazarlar? seviyor

Star, birok gen yazara k?e verdi. 40'l? ya?lar?n? sren Mustafa Karaalio?lu, Nasuhi Gngr, Ergun Babahan, ?brahim Kiras, ?amil Tayyar gibi isimlerin yazd??? gazetenin en tecrbeli kalemleri Ya?mur Ats?z 70, Mehmet Altan 56 ya??nda.

Taraf'tan renkli kadro

Taraf'?n ok renkli ve gen bir yazar kadrosu mevcut. Y?ld?ray O?ur, Leyla ?peki gibi gen k?ecilerin yazd??? gazetenin en tecrbeli kalemleri olarak Murat Belge (66), Ahmet Altan'? (59) sayabiliriz.

Trk bas?n?n?n iki duayen ismi Posta'da yaz?yor

nc sayfada yazan Rauf Tamer 73, Mehmet Ali Birand 68 ya??nda.

Zaman yazarlar?n?n o?u 40'l? ya?lar?nda

En k?demli yazarlar olarak Hekimo?lu ?smail 77 ve Hilmi Yavuz'u 73 gryoruz. Zaman'?n en yeni ve en gen yazar? Bejan Matur 41 ya??nda.

Yeni ?afak'?n en ok okunan yazar? Fehmi Koru 59, Ali Bayramo?lu 53 ya??nda. Gazetenin en gen k?e yazarlar? olarak zlem Albayrak, Salih Tuna, Hakan Albayrak'? sayabiliriz.

***

Fiziki ya? kadar zihir ya?? da nemlidir

Ergun Babahan, Star Asl?nda fiziki ya? kadar zihin ya?? da nemli. Aslolan a??n ruhunu yakalayabilmek. ?u anda Trkiye'de ya?l? diyebilece?imiz yazarlar?n nemli bir blm zaman?n ruhunu yakalayamayan isimler. Demokrasi, hukuk, insan haklar? gibi temel kavramlar yerine karargah gazetecisi olmay? tercih ediyorlar. Neden yazmaya devam ettiklerine gelince? Birincisi, gazete ynetimleri kkl de?i?imden korkar. Esas olan statkoyu korumakt?r. ?kincisi ki?isel dostluklard?r. ncs patronun sznden ?kmama zelli?idir. Okura bidon kafa, gbe?ini ka??yan adam gibi s?fatlar? lay?k gren yazarlar?n oldu?u gazetelere bakarsan?z, say?s?z kuponla ayakta durdu?unu grrsnz. Bugn Trkiye'de okurlar gazete sat?n almamakta, gazeteler okur sat?n almaktad?r. Halka ra?men gazete yap?p k?e yazman?n do?al sonucu budur.

Yazarlar?n da emeklilik ya?? olmal?

Asl? Ayd?nta?ba?, Milliyet Ku?kusuz medyada tecrbe nemli. Ancak gryoruz ki dnya medyas?nda gazeteciler ve k?e yazarlar? iin de emeklilik ya?? var. Bence nas?l ki hakimlerin, generallerin, hatta CEO'lar iin bir emeklilik ya?? var, siyaseti ve gazeteciler de belli bir noktadan sonra gnlk tempodan ekilmeyi d?nmeli. Bu tabii ki d?nce hayat?ndan ekilmek anlam?na gelmez.

Eski rejimin yenierili?ini yap?yorlar

Salih Tuna, Yeni?afak Reklamveren a?s?ndan okurun ya?l? yahut gen olmas? nemlidir elbette. Lakin yazarlar "rn"lerini beyinlerinde ta??d?klar?ndan, "ya?lar?n?" yazd?klar? d???nda hibir ?ey belirlemez. Yani, kafa k??d?ndaki ya??n zerre miskali nemi yok; kafan?n iindekiler nemli. Mesela, ?lhan Seluk her bak?mdan ya?l? bir yazard?r. zdemir ?nce de yle. Fakat... Oray E?in yahut Soner Yal?n gibi yazarlar kafa k??tlar?nda gen olsalar da, "eski rejim"in "yenieri"li?ine soyunduklar? iin olduka ya?l?d?rlar. Selim ?leri, Rasim zdenren, Engin Ard? gibi yazarlar ise ya?lar? ne olursa olsun gentirler ve hep gen kalacaklard?r.

Medya yeni isimlerden korkuyor

Nagehan Al?, Ak?am Gazetelerde y?llard?r yazanlar?n neden hl yazd???ndan ziyade neden yeni isimlere yeterince yer a?lmad??? nemli bir sorun. Bu da herhalde yenili?e kapal? ve yeni fikirlere kar?? tutucu olmam?zdan kaynaklan?yor. Medya dolambal? bir sektr. Mevcut yap?y? k?rmak zor. G sahipleri mevcut durumu koruyarak glerini muhafaza edeceklerini d?nyorlar. Ve bu yzden yeni isimlerden korkuyorlar. Bir de medya genler iin cazip de?il. D??ar?dan p?r?lt?l? grnse de yeni girenlere sundu?u ?artlar iler ac?s?. Bu sebeple iyi e?itimli ve dnyay? tan?yan genler bu sektr pek tercih etmiyorlar.

Y?ld?ray O?ur, Taraf Do?rusu ben yazarlar? ya?l? ve gen olarak ay?rm?yorum. Ama yaz?lar? ay?r?yorum. Mesela her mevzuda nc yolculuk yapan, akmayan, kokmayan, ne ky ne de kasaba olan yaz?lar yazan yazarlar ya?l? yazarlard?r. Ya?lar?n?n 20 olmas? onlar? gen yapmaz. Bunlar idare-i vesayetili?inin bas?ndaki izd?mleridir. Evinden i?ine giden memur gibi kendilerine d?en grev neyse ona gre pozisyon al?rlar, srprizlere kapal?d?rlar. Askeri vesayetten k?r?lan bir lkede "en byk sorunumuz lider sultas?d?r. Zaten e?itim ?artt?r. Ke?ke AB'ye girsek ama bizi bu halimizle almazlar" tr bir analizcilikle gn kurtar?rlar. Bu arada davettir, gezidir tak?l?r, emekliklerinde de "ben hep do?rular? yazd?m, kalemim hi bklmedi" diye caka satarlar.

Gen yazar tercih edilmiyor, nk

Emre Akz, Sabah 1) Patron ve yay?n ynetmeni a?s?ndan: Tecrbeli yazar; siyaset, i?, kltr, spor aleminden birok ki?iyi tan?r. Yani bir ba?lant? noktas?d?r, arac?d?r. Ayr?ca ne yapaca??, ne yapmayaca?? bellidir; gazeteyi temsil eder. 2) Okurlar a?s?ndan: Okur de?i?imi fazla sevmez. Bir yazara yava? yava? al???r, sonra da terk etmek istemez. Gen yazar, okur iin belirsizlik demektir. 3) Gen yazar a?s?ndan: Gen yazar slup a?s?ndan farkl?, ekici olabilir ama neticede topluma hakim iki temel fikirden birini savunur. Sstr ancak yenilik getirmez. De?i?im/dn?m dnemlerinde ise ba?ka bak?? a?lar?na gereksinim duyulur ve bunu kar??layan gen yazar aradan f?rlar.

***

Gen yazarlar?n o?u kad?n

Gazetelerde en gen k?eciler olarak kad?n yazarlar? gryoruz. o?u 30'lu ya?lar?nda olan bu yazarlardan baz?lar?n?n isimleri ?yle: Nagehan Al?, Ay?e zy?lmazel, Baliek Pamir, Mehve? Evin, Nihal Bengisu Karaca, Fadime zkan, Asl? Ayd?nta?ba?, ?cll Ayd?n, Mutlu Tnbekici, Elif ?afak, Sevim Gzay, zlem Albayrak, Bejan Matur.