Avustralyal? ve Britanyal?  bilim insanlar?, televizyon seyretmenin kalp sa?l???na etkisini saptamak iin yakla??k 5 bin ?skoyal? kad?n ve erke?i incelediler. Drt y?l iinde hasta olanlar?n, lenlerin t?bbi dosyalar? sonucunda var?lan sonular ok ilginti...

?nsano?lu haraketsiz bir ya?am iin yarat?lmam??. Bu gere?in destekleyen bir ok bilimsel kan?t var. Az haraketli bir ya?am, ?i?manl?k , ?eker hastal???, yksek tansiyon, kalp krizi gibi modern a??n en nemli sa?l?k sorunlar?n?n ba?ta gelen nedenlerinden biri.  Bo? zamanlar?n? oturarak geirenlerle sportmen insanlar?n kar??la?t?r?ld??? ara?t?rmalar hayat tarz?m?z?n sa?l???m?z iin belirleyici oldu?unu teyid ediyor. Sporun sa?l??? korudu?u gere?ini sa??r sultan bile duydu. Hem de bin kere. Buna ra?men toplumumuzda dzenli spor, rne?in her gn yry? yapan insan say?s? devede kulak denecek kadar az. Buna kar??l?k, lkemizde ortalama TV seyretme sresi gnde 4 saatin stnde. Bir ok lkede durum Trkiyeden farks?z. Modern ya?am insan? giderek daha ok oturan biri haline getirdi.

Ekran nnde oturman?n bedeli
Dzenli spor yapm?yoruz. Hi olmazsa biraz daha az oturamaz m?y?z? Bylece haraketsizli?in sa?l???m?za verdi?i zarar? azaltamaz m?y?z? Bizi koltuklar?m?za ba?layan televizyon ve bilgisayarlar?n nnde geirdi?imiz zaman? biraz olsun azaltsak yarar? olur mu? Bu sorular?n cevab?n? arayan bir bilimsel al??ma geen hafta Amerika Kardiyoloji Derne?inin bilimsel dergisinde yay?nland?.  Avustralyal? ve Britanyal?  bilim insanlar?, televizyon seyretmenin kalp sa?l???na etkisini saptamak iin yakla??k 5 bin ?skoyal? kad?n ve erke?i incelediler. Kat?l?mc?lar?n sa?l?klar?, i?leri, ekonomik durumlar?, i? ve i? d???nda ne kadar haraketli olduklar?, spor yap?p yapmad?klar?, hobileri ve her gn okul ve i? d???nda televizyon olsun bigisayar olsun ekran nnde ka saat geirdiklerini ?rendiler, kan tahlilleri yapt?lar. Drt y?l iinde hasta olanlar?n, lenlerin t?bbi dosyalar?n? incelediler. Vard?klar? sonular ok ilginti:

* Gnde 2 saatten fazla ekran nnde oturanlarda kalp damar hastal?klar? 2 kattan fazla art?yor.
* ?? veya okul d???nda TV seyrederek veya bilgisayar nnde oturarak 4 saatten fazla zaman harcayanlarda kalp hastal??? riski neredeyse 3 kat, lm riski ise yakla??k 2 kat art?yor. 
* E?er gnn di?er saatlerinde haraketsiz bir ya?am sryorlarsa, uzun sre ekran kar??s?nda oturman?n olumsuz etkisi daha da art?yor.
* Haraketli bir hayat? olanlarda bile televizyon veya bilgisayar nnde geirilen saatler kalbe zararl?.

Ne yapmal??
Dzenli egzersiz yapman?n, rne?in her gn 20 dakika yrmenin kalp hastal?klar?n? nlemede bir ok iladan daha etkili oldu?u biliniyor. Her gn egzersiz yapsak da yapamasak da, bo? zaman?m?z?n o?unu ekran nnde geirmekten ka?nmal?y?z. Ak?am yeme?inden sonra televizyon kar??s?nda koltukta oturup yatana kadar televizyon seyredece?imize kalk?p dolanabilir, biraz olsun hareket edece?imiz bir u?ra? bulabiliriz. Sohbet etmek, kitap okumak,  aya?a kalk?p biraz dolanmak bile TV veya bilgisayar ekran? nnde saatler geirmekten daha iyidir. 
Hayat?n bir ok alan?nda geerli olan az? karar, o?u zarar dsturunu, ekran nne oturdu?umuzda da akl?m?zdan ?karmamam?z gerekiyor.

Fazla TV diyabet yap?yor
Son 10 y?l iinde Kanada, Avusturalya ve A.B.D niversitelerinde yap?lm?? bilimsel al??malar?n sonular? ?skoyada ula??lan sonulara ?a??lacak derecede benziyor. stelik, uzun saatler televizyon seyretmek, yaln?z kalp-damar hastal???na yol amakla kalm?yor, sa?l???m?z? bir ok a?dan etkiliyor. rne?in ?eker hastal??? riskini ciddi biimde artt?r?yor.  Son 20-30 y?lda h?zla artan, genlerde hatta ocuklarda bile grlmeye ba?layan eskiden yeti?kin diyabeti dedi?imiz- tip II diyabet nas?l bir ya?am srd?mzle, ne kadar televizyon seyretti??mizle yak?ndan ilgili. Harvard Halk Sa?l??? Fakltesinden bilim insanlar?, 2001 de yay?nlad?klar? bir al??mada, yakla??k 40 bin ki?iyi 10 y?l sreyle izlediler. Haftada 20 saatten fazla televizyon seyretmenin ?eker hastal??? riskini 2 kattan fazla artt?rd???n? saptad?lar.
Televizyon veya bilgisayar nnde geirilen uzun saatlerin olumsuz etkisi herkes iin geerli. Ya?, cinsiyet, yksek tansiyon, ?i?manl?k, gz nne al?nd???nda da bu etki devam ediyor. Ben i?imde ok haraketliyim veya her gn ev i?i yap?yorum diyenler de ak?am televizyonun nnden kalkm?yorlarsa durum ayn?. K?sacas?, uzun sre oturup televizyon seyretmek herkes iin diyabete ve kalp-damar hastal?klar?na devetiye ?kartmak demek.

Televizyon neden zararl??
Her gn uzun sre televizyon seyretmenin kilo almay? kolayla?t?rd???, ?i?manl??? artt?rd??? biliniyor. Bu ili?kiden al?nan ve harcanan kalori dengesizli?i sorumlu. Televizyon seyrederken yenen abur cubur ve sa?l?kl? olmayan besinler de cabas?. Uzun sre haraketsiz oturman?n olumsuz etkileri yediklerimizle ve fazla kilolar?m?zla s?n?rl? de?il. Kan ya?lar?nda nemli de?isiklikler oluyor. Kanda damar sertli?ini k??k?rtan maddeler art?yor, damarlar?n gev?emesini sa?layan maddeler azal?yor. ?skoyada yap?lan al??mada ekran nnde oturma sresi uzad?ka vcutta d?k dzeyde de olsa yang?n?n ortaya ?kt??? grld. Bu durumun kandaki gstergesi olan CRP dzeyi, 4 saatten fazla televizyon seyredenlerde 4 kat artm?? bulundu. Bu de?i?ikliklerin hi biri sa?l???m?z? birden bire etkileyip bizi ak?amdan sabaha hastaland?rmaz. Ama yava? yava? biriken olumsuz etkiler gn gelir, damla damla dolan bir koca tencerenin ta?mas? gibi, birden bire kalp krizine yol aar. Ama, ne yo?un bak?m nitesinde yatan hastalar ne da hastalar?n yak?nlar? ani gelen kalp krizinin sebepleri aras?nda y?llar boyu televizyon nnde geen uzun saatlerin de oldu?unu bilmezler.

http://www.milliyet.com.tr/