Gazeteciler.com'da Cenk A?k, Anadolu'da de?i?en gazete okuma tercihlerini ve gzlemlerini aktarm??. ?lgi ekici tespitlerin yer ald??? yaz?da yeni zengin ve brokratik kesimin Habertrk okumaya ba?lad???n? Hrriyet ve Sabah'?n ise amazda oldu?unu savunmu?...
CENK AIK'IN YAZISI
Do?uda bir ileden medyan?n manzaras?
Bayram? do?uda, ocuklu?um geti?i ilede geirdim. Hem biraz kafa dinlemek, hem de referanduma mtevaz? bir katk? yapmak zere birka y?ld?r gidemedi?im ?irin ileme gittim. Orada ya?ad???m birka gn, sanki ba?ka bir dnyadayd?m. ?nsanlar farkl?, kayg?lar farkl?, meraklar farkl?, k?saca gndem farkl?.
Bunu daha nce de tecrbe etmi?tim. Gndemin sahibi grnen medya asl?nda kendisi al?yor, kendisi oynuyor. Lakin bu kez bunu san?r?m daha derinden hissettim.
Evet, biz hepimiz burada kendimiz al?yoruz, kendimiz oynuyoruz. Yazd?klar?m?z izdiklerimiz daha ok mahallenin sakinleri aras?nda kal?yor. Belki bir de kk bir az?nl?k konuya dahil oluyor.
Dn Ertu?rul zkk'n de belirtti?i gibi gazetelerin okundu?u ?ehirler ile gazete okunmayan ?ehirlerin referandum sonular?na bakarsak medyan?n etki alan?n? da az ok grm? oluyoruz.
Ben de bugn size bu kk ilede medyaya dair ilgin gzlemlerimi aktarmak istiyorum.
Bu ilenin merkez nfusu 10 bin kadar. Kyleriyle beraber 30 bine yakla??yor nfus. Gazete okunurlu?u yok denecek kadar az.
?u arp?c? olgu her ?eyi zetliyor: Tek bir gazete bayii var ve burada da ancak 45-50 gazete sat?l?yor.
Burada ilgin olan sadece okunan gazete say?s?ndaki azl?k de?il. Tercih edilen gazeteler ve bu tercihin zamanla nas?l de?i?ti?i de ilgin.
Gazete almak iin bayiye gittim. Tezgahtarla muhabbet esnas?nda hangi gazetenin ka satt???n? da sordum. Ald???m cevaplar medyadaki sessiz de?i?imin gstergesi belki de.
Tezgahtar arkada? hangi gazetenin ka satt???n? sylerken bir gzlemini de payla?t? benimle. nce sat?? rakamlar?n? vereyim sonra gzlemin zerine birka kelam edece?im. Kyleriyle beraber yakla??k 30 bin nufslu ilede Habertrk 10, Sabah 9, Hrriyet 7 adet sat?yormu?. Bunlar promosyonsuz rakamlar. Ben bu rakamlar? grnce biraz da i?in i yzn anlamak niyetiyle " Kim niye al?yor Habertrk'" diye sordum.
Gelen cevap: "yle deme abi, art?k yeni zengin ve brokratik kesim gazetelerini de?i?tirip Habertrk'e kay?yor". Tezgahtar?n verdi?i bu cevap eminim burada yay?n ynetmenli?i yapan birok gazeteci arkada?? rahats?z edecek trden.
Grnen o ki Trkiye'nin de?i?en siyasi tablosunun arkas?nda toplumsal bir de?i?im de var. Kk ilelerdeki elit kesimin gazete tercihindeki kayman?n anlam? bu.
Biliyorum 10 bin nfuslu bir ile yeterli rnek te?kil etmez. Ama Trkiye genelinde de 'elit' kesimin de?i?imi de gazete tercihlerine yans?yacakt?r.
Burada Habertrk meselesi zerinde biraz durmak istiyorum.
Bayramdaki gzlemlerim Habertrk'n yeni dnemin gazetesi olldu?u ynnde. Yaln?z, Habertrk'n bu alanda bir manisi var ki o da yazar seimindeki yanl??lar.
Habertrk Bekir Co?kun gibi daha ok Szc gazetesine yak??acak fanatiklikte kalemleri transfer ederek yeni Trkiye ile kuraca?? sa?lam ba?? tehir etti, ediyor.
Habertrk'n de 'yanda?' yazarlarla doldurulmas?n? isteyenlerden de?ilim tabii. Muhalifli?inde de yanda?l???nda da makul yakalam?? bir ok kalem var. Habertrk yazar seerken bu inceli?e dikkat edebilseydi, daha ok yolu daha h?zl? katetmi? olabilirdi.
Biliyorsunuz, Bekir Co?kun ile Habertrk'n yollar? ayr?lmak zere. San?r?m benim gzlemimin benzerini gazetenin yneticileri de tecrbe ediyor.
Gazetenin ilk ?kt??? gnlerde yazar bulamaman?n getirdi?i psikolojiyle yap?lm?? bir tercih de olabilir Bekir Co?kun tercihi. Ama art?k Habertrk kendini gazete olarak kabul ettirdi?ine gre, o psikolojiye yenik d?ecek durumda de?il. nk gazete okurla bulu?may? ba?ard?. Bundan sonra fanatiklerden uzak durup, makulleri tercih edebilir.
Fanatiklik kimseye fayda sa?lam?yor. Sadece muhalefetin fanati?i de?il, yanda?l???n fanatikli?i de kaybettiriyor. Bekir Co?kun'un Habertrk'e verdi?i zarar?n ayn?s?n? ba?ka birok 'yanda?' yazar da Sabah'a vermiyor mu? Okurun gazete tercihlerinin de?i?mesinde bunun nemli bir etken oldu?unu d?nyorum.
En fanatik Ak Partili bile kendisine sven Bekir Co?kun gibileri okumak istemedi?i gibi, fanatik yanda?lar? da okumak istemiyor.
Habertrk Hrriyet'in temsil etti?i eski okuru de?il, olu?maya ba?layan yeni okuru kendisine hadaf semeli. Medyadaki yerini sa?lamla?t?racak rota bu olur.
Hrriyet'e gelince, benim gzlemlerime gre, yeni izgi aray???ndaki bu gazete byk bir amaz ierisinde. Anadoludaki tabirle 'lm? ama a?layan? yok'.
Hrriyet okurdaki de?i?imi anlamaya al??mak bir yana, referandumdan ?kan sonucu yorumlarken 'halk?n %60'? hl aptal' diyen yazarlar? var.
Yol boyunca birka gazete bayiine daha u?rad?m. Buralardan da elde etti?im sat?? rakamlar?n? payla?mak istemiyorum. nk rakamlar ad? yanda?a ?km?? baz? gazeteler a?s?ndan gerekten facia niteli?inde.