ALPER GRM?
Bizim gazetecili?imizin en problemli yanlar?ndan biri, sreleri ancak nihai noktalar?na yakla??rken, hatta o?u kez patlama n?ndan itibaren izlemeye ba?lamas?...
O nedenle, medya bilhassa toplumsal alanda baz? ok nemli geli?meleri ?skal?yor ve sre i?b noktas?na ula??p da patlad???nda afall?yor.
Krt meselesi ve daha genel olarak da Gneydo?udaki toplumsal de?i?im, gazetecili?imizin bu halini rneklemek isteyecek medya ara?t?rmac?lar? iin drt ba?? mamur bir laboratuar niteli?inde...
Diyarbak?r Emniyet Mdr Gaffar Okkan?n, u?rad??? suikast sonras? lmesinin (Ocak, 2001) ard?ndan ?ehirde dzenlenen cenaze trenine Diyarbak?rl?lar?n gsterdi?i ola?anst ilginin bizim medyam?z? nas?l ?a?k?na evirdi?ini hi unutmuyorum.
Oysa ?a??racak bir ?ey yoktu. Gaffar Okkan, Krtlerin kendilerini e?it yurtta? hissetmelerini sa?lamay? amalayan bugnk Krt a?l?m?n? o zamandan ba?latm??, fazladan da uygulam?? bir emniyet mdryd. Okkan, ya?am? gibi lmyle de birle?tirici bir rol oynam??, dneminde Diyarbak?rda olu?an bar?? ve sknet ortam? cenazesinde de srm?t. Medya, orayla ancak ldrlen askerler ve PKKl?lar ba?lam?nda ilgilendi?i iin bu havay? ancak Okkan?n cenazesinde alg?layabilmi?ti. O s?rada yay?nda olan Medyakronikte bu ge alg?y? gndeme getirmi?, ?yle sormu?tuk:
Gaffar Okkanla birlikte Diyarbak?rda ya?anan de?i?ikli?i topluma aksettirmek iin onun cenaze trenini mi beklemek gerekirdi? ?imdiki soru: Acaba ?u anda neleri atlamaktay?z?
Ak?amlar? NTVde Mehmet Barlasla Emre Kongar?n kat?ld??? Yorum Fark? program?n? izliyorum. Laf ne zaman Gneydo?uya gelse, Kongar oradaki feodal yap?dan, a?al?k dzeninden, kad?nlar?n tutsakl???ndan falan sz ediyor. Bilmiyor ki son 30 y?lda PKK bu yap?lar? nemli lde h?rpalad?. Onu dinlerken, sreleri izlemeyip sonra da ?a??rman?n temel nedenlerinden birinin, kal?plarla ve ezberlerle konu?man?n konu?an? bir sr zahmetten, ilave al??madan ve kafa patlatmaktan kurtarmas? keyfiyeti olabilece?ini d?nyorum hep.
K?yaslamal? Nevruz dersleri
Fakat i?in kolay? var: Blgede her y?l dzenlenen Nevruzlar izlenebilir ve orada neler olup bitti?inin hi de?ilse asgari bilgisine ula??labilir... Vatan gazetesi yazar? Ru?en ak?r?n yapt??? gibi...
ak?r, son Nevruzu yerinden izledikten sonra 1992deki kanl? Nevruzla bu y?lki ve geen y?lki olays?z Nevruzlar? k?yaslayan iki yaz? yazd? ve ok ilgin sonulara vard?. Sylediklerimden, Ru?en ak?r?n i?in kolay?na ka?p sadece Nevruzlar? izleyerek sonuca vard??? gibi bir sonu ?kar?lmamas? gerekti?ini vurgulayarak, yazd?klar?n? aktar?yorum:
22 mart tarihli ilk yaz?dan: Geen y?l ayn? yerde, Diyarbak?r Nevruz Meydan?nda Nevruz kutlamalar?n? izlerken akl?mda hep 1992 y?l?ndaki Kanl? Nevruz vard?. O Nevruzu ya?am?? olanlar, hakl? bir ?ekilde, Trkiyenin Krt sorununun zmnn imkns?z oldu?unu d?nrlerdi. En sakin Nevruz olarak tan?mlad???m geen y?lki kutlamalarsa Trkiyenin 17 y?lda katetmi? oldu?u ola?anst a?amalar?n bir aynas?yd?. Ve insana, yine hakl? bir ?ekilde, Trkiyenin Krt sorununu pekala zebilece?ini d?ndrtyordu. Dnk kutlamalar? izlerken de geen y?lki Nevruz ve bir y?l iinde ya?ad???m?z ola?anst olaylar zihnimi kurcalay?p durdu.
23 mart tarihli ikinci yaz?dan: Krt sorununda mmkn oldu?unca samimi olman?n ve gereklerle ekinmeden yzle?menin zaman? geldi ve geiyor. Dnk gazeteler, Nevruz kutlamalar?n? genellikle olays?z ve ?enlik havas?nda gemi? olmalar?yla i?lediler. Bunda bir mahzur yok. Ama bunun tesine gitmek gerekiyor. rne?in ?yle bir soru soral?m: Her ya? ve cinsiyetten, her sosyal katmandan on binler, hatta yz binlerce insan nas?l bir motivasyonla, gne?in alt?nda saatlerce bir ?enlik havas?nda biraraya gelir. Yine ayn? insanlar?n hat?r? say?l?r bir blm, nas?l calan?, PKKy? ve PKKl?lar? vmek gibi kanunlara gre su say?lan ?eyleri hi ekinmeden, hatta gstere gstere yapar?
Kimseyi ihbar ediyor filan de?ilim. Sadece ?unu sylemek istiyorum: Geen y?l ve dn Diyarbak?rdaki Nevruz kutlamalar?nda sadece bir bayram ?enli?ine de?il ayn? zamanda siyasi bir kimli?in, duru?un aleni deklarasyonuna tan?k oldum, olduk. Nevruzu sadece asayi? a?s?ndan ele alan medya, kat?l?mc?lar?n say?s?n? komik bir ?ekilde d?k gstermeye al??an gvenlik gleri byle yaparak Krt sorununun zmne katk?da bulunmuyor, tam tersine zm imknlar?n? sabote ediyor.
Sevimsiz hakikat hakikat say?lmaz!
Bizim medyam?z, malum, okurlar?n? sevimsiz hakikatlerden sak?nan bir medya... Bu erevede, ak?r?n yaz?s?n?n bir blmn ay?rd??? calan duyarl?l???n?n kitleselle?mesi de do?al olarak es geiliyor. Onun yerine Terristba??n?n posterini ta??yan bir grup falan gibi cmleler tercih ediliyor, okurlar da kt Krtlerin say?s?n?n fazla olmad???n? d?np rahatl?yorlar.
Zaten birka ay nce, Krtlerin yzde 60?ndan fazlas?n?n kendilerinin Demokratik Toplum Partisi ya da PKK taraf?ndan temsil edilmedi?ini ortaya koyan bir anketle rahatlat?lm??lard?. Eh, yzde 40l?k kt Krtlerin kat?ld??? mitinglerde Terristba??n?n posterini ta??yan ktnn kts- bir grup da olabilirdi yani.
Peki, bu karanl?kta ?sl?k alma gazetecili?i ne i?e yar?yor? Hibir i?e yaram?yor tabii... nce kendini kand?r?yorsun, sonra okurlar?n?... Gnn birinde sre nihayetine var?p patlad???nda da noluyo ya diye ?a??r?yorsun.
Belirli bir dnemin hakikatini ?skalamak, o dnemin nmze koydu?u mmkn zmleri de ?skalamak anlam?na gelir. Dolay?s?yla, ?u anda hangi hakikati ?skal?yoruz sorusuyla birlikte ?u anda hangi mmkn zmleri ?skal?yoruz sorusunu da sormal?y?z.
Mesela, Ru?en ak?r?n son iki Nevruzdan yola ?karak bize anlatt??? hakikat, son terrist lene kadar sava?a devam seene?inin Krt meselesinin zmnde mmkn bir seenek olmad???n? gsteriyor. Neden zm olmad???n? gstermek iin ben hep ?u iki soruyu soruyorum: Bir: Krt sorununu Krtlerin gnln kazanmadan zmek mmkn mdr? ?ki: Da?da gezen herkesi ldrerek Krtlerin gnln kazanmak mmkn mdr?
Demek ki zm, hem s?radan Krtleri hem de PKKl?lar? kazanmaktan geiyor. Bu da bizi, silahlar?n? b?rakmalar? ko?uluyla onlara siyaset yolunu ama siyasetine gtryor.
Son iki Nevruzun gzmze soktu?u hakikatin nmze koydu?u mmkn zm bu. Fakat unutmayal?m, hibir mmkn zmn vadesi s?n?rs?z de?ildir. Bugn bize kabul edilemez grnen mmkn zm yar?n mumla arayabiliriz.
Bir lkenin medyas?, lkenin en nemli sorununa ili?kin mmkn zm tart??maya bile aam?yorsa, ekiverin o medyan?n kuyru?unu...