Nuriye Akman?n sundu?u ve TRT Haber'de yay?nlanan Ak?lda Kalan"?n bu haftaki konu?u Trkiyenin en popler yazarlar?ndan biri olan Ahmet mitti.   mit, moda olan Mevlana temal? kitaplardan, Elif ?afak ve Orhan Pamukla ilgili d?ncelerine, siyasetilerden, ekranlardaki dizilere kadar pek ok konuda ilgin a?klamalarda bulundu.

Mevlana temas? modas?n? kim ba?latt??

Ak?lda Kalanda edebiyat?n da bir modas? oldu?unu belirten mit, herkesin bir seimi oldu?unu, moda olman?n ve ok sat?yor olman?n belirleyici bir rol olmad???n? syledi. Has edebiyat?n pe?inden gitti?ini syleyen mit, son y?llarda edebiyatta gndemde olan Mevlana temas? modas? hakk?nda da arp?c? yorumlar yapt?.  Trkiyede Mevlana temas? zerine ilk kitab? kendisinin yazd???n? iddia eden mit,  O furyaya e?er moda diyeceksen, onu ba?latan ki?i benim. Onlar hep benim arkamdan geldi. ?imdi benim kitab?m iyi, onlar?n kitab? kt gibi bir tart??ma absrd olur. Ama elbette, teki yazarlar gibi yazm?yorum. Zaten farkl? kitaplar yazmak birbirimizi ele?tirmemizin yoludur dedi. mit, 2005 y?l?nda Konyaya gitti?inde Hz. ?ems ve Hz. Mevlanan?n trbelerine gitti?ini ve Hz. ?emsin ldrld?n ?rendikten sonra Bab-? Esrar? yazmaya karar verdi?ini belirtti.

Yazar yan?tlar veren ki?i de?ildir. Sorular soran ki?idir

Ak?lda Kalanda Bab-? Esrar adl? roman? ile Elif ?afak?n A?k roman?n? da kar??la?t?ran mit, Elif ?afak ile sluplar?n?n ve hayata bak?? a?lar?n?n farkl? oldu?unu belirtti. mit, ok farkl? iki yazardan sz ediyoruz. ?ki farkl? roman var ortada. ?ki farkl? anlay??, iki farkl? bak?? a?s? var  dedi.  Ahmet mit szlerine ?yle devam etti: Roman dedi?iniz ?ey elbette bir tarihi a?klama de?il. Ya da tasavvufun a?klamas?. Bab-? Esrar? okudu?unuz zaman tasavvufu ?renemezsiniz. H? ay?p olur. Kar Kokusunda Marksizmi anlatt?m. Kar Kokusunu okudu?unuzda Marksizmi ?renemezsiniz. Mesele o de?il. nk roman byle ideolojileri, d?nceleri, inan sistemlerini a?klamaktan ok onlar?n insan zerindeki etkilerini anlat?r. O nedenle bir romanda yazar elbette istedi?i ?eyi yapabilir. nemli olan bunu gerekmi? gibi sunmamakt?r. Bu bir romand?r. Ben romanda ldrmyorum. teki de diyor ki, ben ldryorum. teki de diyor ki ben evlendirdim

mit, Elif ?afak ile aras?ndaki slup fark?n? ise ?yle tan?mlad?: Yazar, yan?tlar veren ki?i de?ildir. Sorulan soran ki?idir. Ben bilmiyorum ki nas?l ya?amak gerekti?ini. Okura sen de yle ya?amal?s?n diyeyim. Aram?zdaki fark bu

Elif ?afak neden m?y m?y yaz?yor?

Ahmet mit, geti?imiz gnlerde bir okulda syledi?i Elif ?afak m?y m?y yaz?yor szlerinin nedenini de a?klad?. Bu tan?mlaman?n ok ??k olmad???n? kabul eden mit, Kendi slubumu anlatmaya al???yordum. Kendi slubum ?u; direkt olay?n iine girer, insan hikyesinden anlatmaya ba?lar?m. Benim iin edebiyat denilen ?ey bir d?ncenin propagandas? de?ildir. Bab-? Esrarda tasavvufu anlatt?m. Ama tasavvufu propaganda etmedim dedi.  Syledi?i szlerin ok da anlaml? olmad???n? vurgulayan mit Bu tr ?eyler yerine, ba?ka yazarlardan fark?m?z? yazd???m?z romanlarla ortaya koyar?z. Esas meselemiz budur dedi.

Orhan Pamukun kitaplar? zor okunuyor

Ahmet mit programda Orhan Pamukun slubu ile ilgili yorumlar?na da a?kl?k getirdi.  Geti?imiz gnlerde Orhan Pamuk iin b?d? b?d? ?eklinde yaz?yor diyen mit, Orhan Pamukun kitaplar?n?n genelde zor okundu?unu belirtti.

Hepimiz egolar? ok ?i?mi? insanlar?z.

mit, Ak?lda Kalanda yazarlar aras?ndaki dayan??ma ve rekabetle ilgili d?ncelerini de a?klad?. mit, Bu ?i?kin ego sebebiyle de genellikle ba?ka yazarlar hakk?nda ok iyi d?ncelere sahip olmayabiliriz. Sahip olmak laz?m... Bunu ba?ard???m?z zaman asl?nda ok gzel bir ?ey olacak. Ama e?yan?n tabiat?na ayk?r? bir ?eydir bu. nk herkes kendi gsterisini yap?yor dedi.  Yazarlar?n yaln?z olduklar?n? syleyen mit,  yazarlar?n birbirinin kuyusunu kazmaya al??mad???n? ama birbirlerini ok da fazla alk??lamad?klar?n? belirtti.

mit, Elif ?afak ve Orhan Pamuk iin yapt??? yorumlar?n ard?ndan duygular?n? ?yle dile getirdi: Asl?nda o m?y m?y, b?d? b?d? szlerini syledi?im, bir anlamda benim egomdu. Yanl?? bir ifadeydi. O ego zaman zaman sizi ???r?ndan ?kart?yor. Akl?n?z? mant???n?z? ortadan kald?r?yor dedi.

Ahmet mitin kitaplar?n?n siyasetilere nas?l katk?s? olurdu?

Programda Nuriye Akman ve Ahmet mit aras?nda, siyasetiler hakk?nda da ilgin bir diyalog geti:

Akman: Say?n Ba?bakan?m?z, e?er senin kitaplar?n? okusayd?, kitaplar?n?n Ba?bakana nas?l bir katk?s? olurdu?

mit: Ba? Komiser Nevzattan daha sakin, sinirlenmeden ho?gr ile bakmay? ?renebilirdi mesela. Byle bir yarar? olabilirdi.

Akman: Say?n K?l?daro?lu?

mit: Say?n K?l?daro?lu, Beyo?lu Rapsodisindeki Kenandan biraz daha karizmatik olmay?, szn daha gmbr gmbr sylemeyi ?renebilirdi.

Akman: Say?n Baheli?

mit: Baheli de ok ynl olmay? ?renebilirdi. Tek tarafa bakmak de?il de, hayat?n pek ok boyutu oldu?unu, bu topraklarda ok farkl? kavimlerin ya?ad???n? ortaya ?kabilirdi.

Av Mevsimi filminin kurgusu zay?f

Ak?lda Kalanda Yavuz Turgulun geti?imiz haftalarda vizyona girenAv Mevsimi filmini de de?erlendiren Ahmet mit, Turgulun ok sevdi?i bir ynetmen oldu?unu belirtti. Film hakk?nda  Sorunlar? olan bir film yorumunu yapan mit, Hikyenin dayand???, daha do?rusu kurgunun dayand??? temel zay?f kalm?? biraz. ?nan?lmaz grkemli bir a?l??? var. Ben ola?anst bir film ziyafetine geldim diye oturdum. Fakat giderek baz? zay?fl?klar oldu. Kurguda baz? problemleri var dedi.

Ekrandaki diziler polisiye de?il.

Ekrandaki polis temal? dizileri de de?erlendiren mit,  Arka Sokaklar dizisinin polisiye olmad???n? syledi ve ?yle devam etti. Polisiye dedi?imiz ?eyde asl?nda bir entrika vard?r, bir bilinmez vard?r. Biz bu bilinmezin pe?inden ko?ar?z. En somut haliyle katil kim? Bunu kim yapt?, ya da sulu kim? Arka Sokaklarda esas olarak polisin hikyeleri anlat?l?yor. Oradaki polislerin ya?amlar? ve ?stanbuldan su manzaralar? Polisiye bir dizi demek ok anlaml? olmayabilir

Daha nce iki polisiye dizi yapt???n? ve ikisinin de tutmad???n? syleyen mit, bunun nedenini halk?n problem zmeyi sevmemesine ba?lad?. Behzat .de de ayn? ?eyi yap?yorlar. Enteresan bir karakter, soka?a ?k?p gsteriler yapan, ba??r?p a??ran, delilikler yapan bir karakter yap?yorlar. ?nsanlar onu izliyor diyen mit, halk?n daha ok grnen ?eylerle yetindi?ini syledi. Bunun birtak?m sosyolojik, tarihsel nedenleri de oldu?unu belirten mit Bu bizim kul kltrnden gelmektedir. imparatorluk, Hititler, Roma ve Osmanl?da insanlar?m?z?n birey olamama problemiyle ilgili bir meseledir dedi.

Erkekler naif ve k?r?lgan varl?klar.

Ahmet mit, Nuriye Akman?n Kitaplar?nda kar?s? taraf?ndan terk edilen adam figr ok fazla. ?ten ie byle bir korkun var m?? sorunsu ise ilgin bir biimde yan?tlad?.

Ahmet mit, yle bir korkusunun olmad???n?, erkeklerin asl?nda ok gl varl?klar gibi durdu?unu ama asl?nda ok k?r?lgan ve naif varl?klar olduklar?n? syledi. Bunun romanlarda dramatik olarak ok iyi bir malzeme oldu?unu belirten yazar, Kad?n ok gl Tek ba??na kal?nca koca bir evde hayat?n? srdryor. Onlar kendi hayatlar?n? ocu?a ra?men evde kurarlar. Hayat devam eder, dzen devam eder, hibir problem olmaz. Ac?kl? olan asl?nda erkeklerin durumu  dedi.  E?inin kendisini terk etme korkusunun olmad???n? da belirten mit,  Ama e?im beni terk etse ok zlrm. nk benim param o. Yar?m neredeyse. Benim zerimde ok byk eme?i vard?r. ok zor toparlar?m onu itiraf edeyim. Fakat romanlar?mda kendimi anlatmaktan ok, asl?nda karakterler zerinden kendimi anlat?yorum. Do?rudan, a?k bir anlat?m yok dedi.

Marifet,  iyi ile ktnn bulu?tu?u noktay? anlatabilmek.

Ahmet mit, romanlar?nda ?iddeti vmedi?ini, cinayeti olumsuzlad???n? ve insanlar? ho?grye a??rd???n? syledi.  Baz? romanlar?n ?iddeti ok yceltti?ini belirten mit, yazar iin as?l marifetin insan?n iindeki kt ile iyinin bulu?tu?u noktay? anlatmak oldu?unu szlerine ekledi.

Nuriye Akman ve Ahmet mit aras?nda geen ilgin bir diyalog:

Akman: Polisiye yazarlar?n ilerindeki o su i?leme gdsn estetize ederek, ilerindeki, o ok derinlerindeki sululuk duygusundan ar?nma e?ilimi say?labilir mi? Tamamen speklasyon yap?yorum. Nereden yola ?k?yorum. ?nsan ne ?eytand?r, ne melek. Btn olumsuz zellikleri iinde ta??r. Siz iinizdeki o su i?leme gdsn seviyor olmal?s?n?z ki bu kadar yak?nla?abilesiniz de?il mi?

mit: Seviyorum, tabii. ?imde tabii bir canavarda var, bir katil var. Bir tarafta ok iyi birisi de var. Onu da biliyorum. ?kisi beraber ya??yor. Bir tarafta bir kahraman var, bir tarafta bir korkak var. O kadar ok hissediyorum ki bunlar?. Birebir hissediyorum ve onlarla yzle?iyorum. Evet. Romanlar? yazarken tabii ne oluyor? Gerekten de bu duygular? orada ya?atm?? oluyorum. Doyurmu? oluyorum.