Yeni?afak muhabiri Murat Aksoy, ?ngiltere'de ?RA, ?spanya'da ETA ve Fransa'da Korsika sorunlar?n?n yak?ndan bilen bir isimle Yeditepe niversitesi'nden Terr ve Gvenlik Stratejileri Uzman? Do. Dr. Maya Arakon ile PKK sald?r?lar?n? ve zm nerilerini konu?tu. Arakon birbirinden arp?c? a?klamalarda bulundu.

Arakon, "Krt sorunu Trkiye'nin a?il topu?udur. ?steyen herkes burdan vurabilir. Ama bir gn Te?vikiye Camii'nden bir cenaze kalkarsa, bir i?adam?, bir pa?an?n o?lu lrse, bak?n terr duruyor mu durmuyor mu grrz" dedi.

??TE YEN? ?AFAK'TA YAYINLANAN SYLE??...
http://www.yenisafak.com.tr

Bu ?iddet ortam?nda nereden ba?lan?r sze bilmiyorum...

30 y?ld?r Trkiye olarak terrn iindeyiz. Gzmz olays?z at???m?z olmuyor. lkede sadece terr de?il, daimi bir kriz hali var. Gazetelere, televizyonlara bakt???n?zda her gn ba?ka bir olay gryoruz. Art?k toplumun bunu ta??yacak hali kalmad?. Bardak ta?t? art?k. Sadece terr de?il, toplumda yle bir gerginlik var ki, trafikte bile insanlar birbirlerini ldryorlar. K?z meselesi bile Trk-Krt at??mas?na dn?yor. Geen bir mail geldi ?yle; "Siirtliyim, sevdi?im k?z Trk, Krt oldu?um iin k?z? vermiyorlar" diye yaz?yor. Bu noktaya gelindi art?k. Y?llard?r bizi kand?rd?lar, ?ovenist biimde haz?rlad?lar bugnlere. Militarist politikalar uyguland?, muhalif sesler susturuldu, resmi ideoloji d???nda hi kimseye gz at?r?lmad?. Nihayetinde yle fanatik, yle cahil, bilgisiz bir toplum ortaya ?kt? ki, sahip oldu?u fanatizm yznden son derece cretkr bir toplum olduk. Bu toplum, hukuksuzluk zerine in?a edilmi? bir sistem zerinde ilerliyor. Yarg?n?n, ordunun durumunu gryorsunuz. Gvenecek yer kalmad?. Siyasetilere zerre kadar gven kalmam?? toplumda. Yeter art?k insanlar lmesin diye konu?tu?umda, bana ne kadar cesursunuz diye mailler geliyor. Hay?r ben cesur de?ilim. Bunu herkes syleyebilir, bu biraz vicdan i?idir diyorum.

?iddet toplumu blyor mu?

Eskiden PKK'ya kar?? fke vard?, art?k fke Krt vatanda?lara kar??, bu ok korkutucu. Ve siyasilerin bunun fark?nda olmamas?n? d?nemiyorum. Ama bu ilgisizlikleri beni isyan ettiriyor. ?imdi ?u cenazelerden sonra, Krt vatanda?lar bana diyor ki korkuyoruz hocam, Bat?'daki Krtler evlerini sat?p Do?u'ya gmeye ba?lam??lar. Byle bir Trkiye mi istiyoruz biz? Bu Trkiye mi global g olmaya hevesleniyor? Kom?ularla s?f?r sorun gzel ama kendi i sorununu temizlemedi?in srece her zaman tacize, kullan?lmaya a?k bir lke olacak, her zaman vurulmaya a?k bir lke olacak. AK Parti ve Trkiye ?unu unutmamal?; Krt sorunu zlmeden blgesel, kresel g olunmaz. Krt sorunu Trkiye'nin a?il topu?udur. ?steyen herkes buradan vurabilir Trkiye'yi.

S?YASAL RANT ARACI OLDU

Siyasiler neden zm konusunda uzla?am?yor?

Ac? ama siyasi partiler zellikle muhalefet partileri bunu siyasi rant meselesine dn?trm? durumda. Bu, art?k CHP, MHP, BDP, AK Parti meselesi de?il. Bunlar?n ok stnde. Bundan rant toplamaya al??mak gerekten bu lkeyi intihara srklemektir. Politikac?lar?m?z acilen bir araya gelmeli ve ortak ak?l retmeli. Oturup duygusal tepkiler vermekten te bir zm laz?m art?k.

Bir araya gelmeleri ok mu zor?

Partilere ok nemli i? d?yor. K??k?rtmak yerine sa?duyuya ynlendiren a?klama ve politikalar yapmalar? laz?m. K?l?daro?lu'nun "Kan? kanla temizleyemezsiniz" demesinden umutland?m. Mutlaka ve acilen CHP ve AKP yan yana gelip bir ?eyler retmeliler. O zaman ister istemez MHP de buna uymak zorunda kalacakt?r. nk uymazsa marjinalize olur.

BDP ne yapmal??

BDP'ye ciddi ele?tiriler getiriyorum. Srekli iki ses var. ?mral? ht diyor, bir anda geri ad?m at?yorlar. Ya ?mral? vesayetinden ?kacaks?n?z, Trkiye'nin Krt partisi olacaks?n?z ya da ?mral? vesayetinde kald???n?z srece de hep marjinalize, hep d?man olarak bellenen bir partiye dn?eceksiniz ve size ad?m att?r?lmayacak. Her yapt???n?z negatif alg?lanacak, her yapt???n?z t?rpanlanacak, btn zgrlklerinizi kaybedeceksiniz. BDP'nin yap?s?na bakt???m?z zaman bir bar???, gerekten bar??? isteyen bir kesim var. Bir de iinde ok ?ahinleri var.

Fikirsel ayr??ma varsa bu neden siyasalla?m?yor?

nk yzde 10 baraj? var ve baraj onlar? birle?tiriyor. ?spanya'da baraj yzde 3'e ekildi. Ne oldu? Hem ulusalc? nasyonalist Bask partileri yani son derece ?ahin Bask partileri meclise giriyor ama ayn? zamanda bar??? Bask partileri de. Ve sre ?ahin Bask partilerini marjinalize etti.

BARAJ ?NSE BDP BLNEB?L?R

Trkiye'de byle olabilir mi baraj inse?

Baraj d?t? zaman olabilir. Tabi bir de yarg?sal ideolojik hatalar da yap?ld?. Mesela Ahmet Trk ile Aysel Tu?luk. O hareketin en bar???l, en ?l?ml? isimleriydi. Onlar?n sesini kestik. Ahmet Trk'n bugnlerde yapaca?? sa?duyu a?r?s?n?n ben hl nemli oldu?unu d?nyorum. Trkiye ?u an gerekten ipin stnde yryor. Siyasi partilerin bunu grp, seim rant?n?n tesinde bir bak?? geli?tirmeleri ?art.

Neden bitmiyor bunca y?ld?r bu ?iddet?

Gz gre gre geliyorum diyen bir srele kar?? kar?? kar??yay?z. ?stanbul sald?r? olabilece?ini M?T 3 hafta nce haber vermi? ve gzergah? hergn de?i?tirin demi?. Bunlar nas?l takip edilmez. Bak?n ?iddet bitmiyor, nk ortada byk bir rant dnyor. Siyasi irade bunun zerine gitmeli. Bu rant? ortadan kald?rmadan ?iddet bitmez. Ordu da gven kaybetti, bunu geri kazanmas?n?n tek yolu ?effafla?ma ve a?kl?kt?r.

Rant oldu?u iin mi bitmiyor ?iddet?

En nemli neden. yle bir byk bir rant var ki size milyon dolarlardan bahsediyorum. Bu bilgileri bana hibir gizli kanal vermiyor. A?n BM raporlar?n?, orada yaz?yor. A?n 2005 BM raporlar?n?. BM raporlar?nda Paris banliysne giden uyu?turucunun % 85'i PKK'dan gidiyor diyor. Bu bir veri. Y?lda 5 milyar dolarl?k uyu?turucu gelirinden bahsediyoruz. Hibir devlet grevlisi veya PKK'l? diyebilir mi ok byk rant dnyor, o yzden bitirmiyoruz diye. Hay?r. Tabi ki diyemeyece?i iin Krt sorununu nas?l yans?t?yorlar, i?te toprak talebiydi, yok ayr?mc?l?kt?. Bunlar yalan. Krt meselesini siyaseten zersek rant meselesi yle kabak gibi ortaya ?kacak ki... Trkiye halklar? tek vcut olarak bunu yok edebilir.

EN BYK PAY RGTE

Bu ranttan en ok kim yararlan?yor?

rgt ok yararlan?yor tabi ki. rgtn d???nda sylenen o ki rant? payla?an tek bir merkez, g yok. Orada ne oldu?unu gremedi?imiz karanl?k bir ?eyler dnyor: En az?ndan ne oldu?unu grebildi?imiz demokratik, siyasi zmleri bir an nce uygulamaya koyal?m ki, o karanl?k rant?n ne oldu?u oradan billurla??p ortaya ?ks?n. Trkiye halk? bunu grsn. Bylece orada bamba?ka ?karlar?n dnd? ortaya ?ks?n.

?emdinli'deki olayda taciz at??? yap?p, cevap gelmeyince kaak? sand?klar?n? syledi. Yani kaak?lar?n s?n?r gei?ine asker izin mi veriyor?

Dedi?iniz do?ru orada kaak?l?k varsa sen onu grmezden mi geliyordun? Ordu bir hukuksuzlu?a gz yumdu?unu kendi a?z?ndan ifade ediyor. Kimse de bunun stne gitmiyor. "Kaak?l?k varsa bu da kt bir ?ey de?il mi? demiyor mu kimse?

Peki nas?l bitecek?

Size ok ac? bir gere?i syleyeyim. Hi olmas?n, Allah korusun, ama e?er bir gn Te?vikiye Camii'nden bir cenaze kalkarsa, bir i?adam?n?n o?lu, akrabas?, bir pa?an?n o?lu akrabas? at??malarda lrse, bak?n o zaman bu terr duruyor mu, durmuyor mu? Hep fakirin fukaran?n, emekinin, kylnn ocu?u gidiyor. Ben art?k buna dayanam?yorum. Bir kad?n olarak dayanam?yorum. Bu analar ?ehit cenazesine sar?l?p a?larken kahroluyorum ama bilin ki ayn? anda bir Krt anas? da kimselere gsteremeden ocu?unun cenazesine sar?l?p a?l?yor. Ve terrist anas? olarak damgaland??? iin ocu?una ac?s?n? gstermeye bile hakk? yok art?k. Bugn 3 sene nce len ocuklar?m?z?n ad?n? ailesi d???nda hat?rlayan var m?? Bu olay? art?k lm edebiyat?ndan ?kar?p rasyonel bir zm retmemiz laz?m. Bu lenlerin hepsi bizim evlad?m?z.

Paranoyalar? kald?rmak zm iin gerekli

Demokratik A?l?m sreci ba?ar?s?z m? oldu?

A?l?m beni heyecanland?ran bir ?ey oldu. Ama yap?lmayan ?eyler bu heyecan? azaltt?. Bence Demokratik A?l?m topluma yeterince anlat?lamad?. A?l?m dedi?inizde toplum ne oldu?unu bilmiyor. Krdistan m? kurulacak, PKK ile masaya m? oturaca??z sorular? soruluyor. Herkes diyor ki Krtler ayr?lmak istiyor. Yok yle bir ?ey. Bilerek yarat?lm?? bilgi kirli?i bu. calan bunu geen sene syledi; "bu sorun Trkiye'nin s?n?rlar? iinde zlecek" diye. Hadi calan kand?r?yor diyelim. Uluslararas? konjonktr buna izin verir mi? Krtlerdeki "Trkler bar?? istemiyor" alg?s?n? k?rmam?z laz?m. Trklerin de "Krtler bizi blmek istiyor" paranoyas?ndan kurtulmas? laz?m. Bu sadece halk? belirli ideolojilere srekli inand?rmak iin retilmi? ve yeniden yeniden retilmekte olan bir paranoyad?r. Bu a?amada ncelikle halk?n gvenini kazanmak ve sakinle?mesini sa?lamakt?r. Gerekirse lkeyi ad?m ad?m gezip, Demokratik A?l?m'?n ne oldu?unu anlatacaks?n?z. TRT ?e?, evet iyi bir ad?m ama onun d???nda somut bir ?ey yok. Mesela "ta? atan ocuklar"a ili?kin yasa bir an nce ?kmal?.

Ba?ka...

Tabi ki siyasi yasakl?lar?n, yani seilmi?lerin hapse at?lmas? konusu hemen zlmeli. Bu insanlar aday olabildiklerine gre sen devlet olarak seilmelerine izin vermi?sin demektir. Ama hapse att???nda, o zaman adam "benim hibir ?eyime izin vermiyorsun ben da?a ?k?yorum" diyor. Bu yzden PKK'n?n Krt halk?n?n gzndeki me?ruiyetini yok edecek her trl siyasi ve demokratik nlemin acilen al?nmas? laz?m. Ekonomik olarak, sosyal ve kltrel olarak blgeye acil yat?r?m yap?lmal?. Siyasi zm, ?u a?amada biraz paradoksal gzkyor ama en kolay?. As?l bu toplumsal k?r?lmay? nas?l giderece?iz, as?l sorun budur.

Sizce bu meselede en kritik dzenleme nedir?

Anadilde e?itimdir. Ama anadilde e?itimin acilen geirilmesi laz?m. Anadilde e?itim hepimizin hakk?d?r. Trke resmi dildir. Bu yasal gvenceye al?nd?ktan sonra anadilde e?itim sorun olmaz. ?stanbul Ankara ?zmir, Adana, Antalya'da ?ngilizce e?itim veren okullar yok mu, Frans?zca, Almanca yok mu? Amerikan liseleri yok mu? Niin Krte olmas?n? Bunun nas?l bir zarar? olabilir? Bu nyarg?lar?n, halktaki paranoyalar?n nne geecek gven tazeleyen politikalar laz?m.

TERRLE MCADELE BA?ARISIZ

?iddet kar??s?nda yeniden terrle mcadele konu?ulmaya ba?land?. Askeri yntemler zm m?

Hay?r. Ben art?k buna tahamml edemiyorum. Bugne kadar siyasi yntemler denendi de zlemedi?i iin mi askeri yntemlere ba?vurulacak? 30 senedir askeri yntemler kullan?yoruz. Sadece bombal?yoruz Kuzey Irak'?, kendi vatan?m?z?, kendi vatanda?lar?m?z?. Herhangi bir terr rgtn s?rf askeri yntemlerle bitiremezsiniz. Da? bombalayarak, Kuzey Irak'? bombalayarak olmaz bu i?. Bu i?i diplomasi kanallar?yla, sosyal siyasi ekonomik kanallarla zece?iz biz.

K?l?daro?lu'nun vicdan?na gveniyorum

CHP, AK Parti ile bir araya gelmeli dediniz, olabilir mi bu?

AK Parti'nin Demokratik A?l?m dedi?i SHP'nin 1989 raporundan farkl? de?il hatta o raporun gerisinde. Ama bunlar? AK Parti syleyince CHP reddetti. ?nan?lmaz yanl?? bir muhalefet tarz? bu. ?ktidar partisi ne yaparsa, hay?r demek zerine odaklanm??, sadece taban?ndan gelen arp?k, irrasyonel dahi olsa o taleplere cevap vermek zerine odaklanm?? bir siyaset anlay??? var Trkiye'de. Hlbuki siz siyaseti iseniz taban?n?z? o noktaya ekeceksiniz. Baykal dnemi iin sylyorum tabi ki, "Ba?bakan do?ru sylyor" desin taban?na da gitsin bunu anlats?n. "Bak?n karde?im ocuklar?m?z lyor yeter art?k bu kan" diyebilsin ama ne oldu? Kendi yazd?klar? raporu AK Parti sahiplendi diye kar?? ?kt?lar.

K?l?daro?lu bunu de?i?tirebilir mi?

K?l?daro?lu'nun kendi vicdan?yla, parti iinden gelen bask? aras?nda s?k??t???n? d?nyorum. nk K?l?daro?lu grebildi?im kadar?yla vicdanl? ve biraz daha halka yak?n bir ki?ilik. Kendi vicdan? diyor ki evet kan kanla temizlenmez ama bunu syledi?i zaman a?a??dan yle bir ?ahin bask?s? oluyor ki iki arada kal?yor. ?imdi K?l?daro?lu'nun tabi ki y?llar?n kurt politikac?s? Baykal kadar politika deneyimi yok. Ben mit ediyorum ki K?l?daro?lu vicdan?n? dinleyerek o Antep'te sylediklerinin arkas?nda duracakt?r. ?nanmak istiyorum ki AK Parti'ye ?u sorunu zmek konusunda destek ?kacakt?r. Aksi halde CHP'nin grmesi laz?m Trkiye elden gidiyor.