Taraf'ta yay?nlanan Ergun Babahan syle?isinin ikinci blm bugn yay?nland?. Ne?e Dzel'in sorular?n? yan?tlayan Babahan, 28 ?ubat srecinde ya?anan And? olay?n?n detaylar?n? anlatm??...

Ergun Babahan: And? iftiras? bilerek at?ld?

 Zafer, Ertu?rula syle, and?taki isimleri yazmayal?m dedi. Ertu?rul ise ?simleri gizleyemeyiz diye cevap verdi. andar ve Biranda bylece korkun iftira at?ld?.

Gitmesin diye Din Bey, Fatihe 500 bin dolar ek vermi?. Uzan, 1,5 milyon dolar verince Fatih Stara gitmi?. Odas?n?n kap?s?na da giderken 500 bin dolarl?k eki yap??t?rm??.

Mesut Y?lmaz ba?bakan oldu ve elektrik da??t?mlar?yla ya?ma devri ba?lad?. Bas?n patronlar? ihale yar???na dald?. Sabah batm??, biz Kolarla cep ihalesine girdik.

* * *

?K?NC? BLM

Ergun Babahanla yapt???m?z konu?man?n ikinci blmn, dn kald???m?z yerden srdryoruz.

* * *

NE?E DZEL: Askerler en ok hangi tr yaz?lara k?zarlard??

ERGUN BABAHAN: Biz o dnemde Zafer Mutluyla tek tek yazarlar?, ok kritik bir dnem bu. Dikkatli yaz?n. Hkmete destek ?kmay?n diye ikna etmeye al???rd?k. Beynimiz y?kanm?? gibiydi.

Sabah Grubu Etibank? sat?n alm?? m?yd? o dnemde?

Din Bey Etibank? 1997de ald?. Daha nce 1994te 5 Nisan krizi oldu. Sabah, yeni binas?n? yaparken d?? kredi alm??t?. Dolar ok art?nca bu krediyi kamu bankalar?nda uygun ?artlarla Trk Liras?na evirdi. Zaten ondan sonra da siyaset bizim gazeteye girdi, eski rahatl?k bitti. RefahYol y?k?ld?ktan sonra Mesut Y?lmaz Ba?bakan oldu ve elektrik da??t?mlar? falan derken ya?ma dnemi ba?lad?.

Siz o s?rada yap?lan bu gazetecilik hakk?nda ne d?nrdnz?

Bunu bir rejim kavgas? gryorduk. Zaten Trkiyede sol knce, bir sr insanda solculuktan kala kala laikilik ve Kemalizm kald?. Eski solcular kkten laiki oldular. Hasan Cemal Krtler kitab?n? yazana kadar, biz, Diyarbak?r cezaevinde olup bitenlerden bile habersizdik... Sabahta, Trkiyenin gereklerinin d???nda byle bir Lale devri ya??yorduk.

Btn byk gazetelerin askerle ili?kileri sizinki gibi miydi?

Btn medya patronlar?nda, kendilerini gvence alt?na almak ad?na askerle iyi geinme diye bir kayg? vard?. Hem hayati tehlike bulunuyordu hem de askerin devlet iindeki gc biliniyordu.

And? olay?n? hat?rl?yor musunuz?

1999da oldu. Hat?rl?yorum.

O belge geldi?inde ne d?ndnz?

Belge gelmedi. ?emdin Sak?k?n ifadesi bir haber olarak geldi bize Ankara brodan. Cengiz andarla Mehmet Ali Birand?n PKKdan para ald?klar?na dair iddialar vard? ifadede. Ankaradan faksla bu haber geildi ?stanbula. Zafer Mutlu, Din Beyle teknedeydi. Bana, Ertu?rulla konu?, and?taki isimleri kullanmayal?m dedi. Ertu?rul zkk, isimleri kullanmayal?m diye arad?m.

Ne dedi?

Herkesi yay?nl?yoruz. Bunu yay?nlamasak olmaz. ?simleri gizleyemeyiz. ?simleri birinci sayfada de?il, i sayfada kullanal?m dedi. Ama ak?am yedi buuk, sekizde arad?. Kanal D isimleri verdi. Biz isimleri birden giriyoruz dedi. Bunun zerine biz de haberi ve isimleri, Korkun if?aat diye birinci sayfadan verdik.

?emdin Sak?k, yakaland?ktan sonraki sorgusunda, baz? gazeteciler hakk?nda PKKdan para al?p yaz? yaz?yorlar diye ifade vermeye ve imzalamaya zorlan?yor. Bu gazeteciler aras?nda Cengiz andar, Mehmet Ali Birand, Ahmet Altan, Mehmet Altan, Ak?n Birdal var. Sak?k, bu ifadeyi imzalam?yor. Ama dzmece ifade and?ta yer al?yor ve yay?nlanmas? iin byk gazetelere ve baz? televizyonlara gnderiliyor. Nitekim Sak?ktan itiraflar diye bu gazeteciler PKKyla i?birli?i yapt?klar? sulamas?yla hedef haline getiriliyorlar. Siz o gn elinize geen belgenin, dzmece bir belge oldu?unu anlamad?n?z m??

Anlad?k tabii ki.

Peki o zaman, niye kulland?n?z? ?nsanlar? hedef gsterip ldrlme tehlikesinin iine att?n?z?

Genelkurmaydan kullanacaks?n?z diye emir gelmi? herhalde. Zafer Mutlu, Bu haberi kullanmazsak, bu adamlar?n hayat? o zaman tehlikeye girecek dedi. San?yorum byle bir imada bulunulmu?tu. Zaten benim 28 ?ubatla ilgili ku?kular?m o noktada ba?lad?. Rahmetli Ercan Ar?kl?, and? haberine ve gazetelerin askere bylesine teslim olmas?na ok sinirlenmi?ti. Bize, O?lum yapmay?n. B?rak?n gidin gazetecili?i. ?art m? sizin gazetecilik yapman?z? dedi. Biliyorsunuz...

Neyi?

Asl?nda ortada ?emdin Sak?k?n ifadesi yoktu. Adam?n imzalamad??? ifadeyi gazetelerin Ankara brolar?na faksl?yorlar. Ankara o ifadeden haber yap?yor ve ?stanbula gnderiyor.

Dahas?... 28 ?ubat?n Genelkurmay ?kinci Ba?kan? evik Bir, ?emdin Sak?k?n o ifadesine! stelik kendi el yaz?s?yla eklemeler yap?yor, Cengiz andarla Mehmet Ali Birand?n PKKdan para ald?klar?n? yaz?yor.

Galiba i?in iinde eski Genelkurmay Ba?kan? Ya?ar Bykan?t da var. nk ?emdin Sak?k, an?lar?n? yazd??? yeni kitapta a?klad? ki... O s?rada, Diyarbak?r Yedinci Kolordu Komutan? olan Ya?ar Bykan?t da o sorgudaym??. Hatta Sak?k?n, o imzalamad??? ifadelerinin al?nd??? o sorguda, Ya?ar Bykan?t?n iyi ocuklar? da varm??.

Bykan?t, ?emdinlideki bombalama olay? oldu?unda Kara Kuvvetleri Komutan?yd? ve bombalamay? yapanlar iin Tan?r?m. ?yi ocuktur demi?ti ve bu a?klamas?yla ?emdinli Davas?na a?ka mdahale etmi?ti. ?imdi iyi ocuklar olay?na nas?l bakmal?y?z biz?

Ya?ar Bykan?t?n iyi ocuklara niye sahip ?kt??? ?imdi anla??l?yor tabii. ?emdinli bombalamas?n?n bu iyi ocuklar? ?imdi nerede? nce davalar?n? asker mahkemeye ald?lar... Sonra bunlar? bir yerlere tayin ettirdiler ve unutturdular. D?nn, sorgu yap?lm??, dzmece ifadeler al?nmaya al???lm?? ve daha sonra genelkurmay ba?kan? olacak olan ki?i de o sorguyu izlemi?. Dnyan?n hi bir yerinde byle bir olay gei?tirilemez.

Peki... And? haberiyle ilgili gazete ynetiminde bir tart??ma oldu mu, basal?m m? basmayal?m m? diye?

Hay?r. Sabahta yle tart??malar olmazd?. Karar verilince yap?l?rd?. Zafer Mutlu, Cengizin vurulabilece?inden ok korkuyordu. Byle bir bilgi de gelmi?ti. Ayr?ca Onlar? gazeteden at?n diyorlar. Gazetenin Birandla ili?kisi iyi de?ildi. O gnderildi. Cengize gn yaz? yazd?r?lmad?. Din Bey, Bu ay?p ya dedi ve Cengiz yazmaya ba?lad?. Sabah?n bysn bozan ve a?a??ya gidi?inin ba?lad??? bir sretir bu. Oysa Din Bilginin Yeni As?rdan beri bize verdi?i rnek hep ?uydu.

Neydi?

?imdi siz burada gazete yap?yorsunuz. Gazetenin kap?daki gvenlik grevlileri tabancalar?n? ekip gelseler ve size, Siz bu i?i yapam?yorsunuz. ?nin a?a??ya, gazeteyi biz yapaca??z deseler... Bu ne anlama geliyorsa, askerlerin de siyasetilere, Siz bu lkeyi ynetemiyorsunuz. Ynetime el koyuyoruz demesi ayn?d?r.

O belge yay?mland?ktan sonra ne hissettiniz?

Ben de lmden kurtard???m?za inan?yordum. K?sa bir sre sonra RefahYol hkmeti d?t. Mesut Y?lmaz Ba?bakan oldu.

Hrriyet o belgenin dzmece oldu?unu biliyor muydu?

Bence biliyordu. And?ta ad? geen gazeteciler, Krt meselesinde demokrat izgideydiler. Bekaaya gidip rprtaj yapmalar? da rahats?z etti herhalde.

Sadece onlar m? Apoyla ya da PKKyla rportaj yapt?lar?

?imdi ?reniyoruz ki, gazetecilerin bir k?sm? oraya devlet ad?na gitmi?ler. Konu?ma bantlar?n? nce gtrp M?Te teslim etmi?ler. Oralara gazeteci k?l???nda gidip asl?nda devlete al??an ok insan vard?... Bizim o dnemde en byk ay?plar?m?zdan biri de ?uydu. Erbakan, kendi taban?n?n imhas?na dnk olan 28 ?ubat kararlar?n? imzalad???nda, Pa?a pa?a imzalad? diye man?et att?k biz. Bir siyaseti iin ok a?a??lay?c? bir ba?l?kt? o.

Gazeteci iin de a?a??lay?c? bir ba?l?k de?il miydi sizce o? Bir lkede siyaseti bitirmek, malzemesi sz olan gazeteleri ve gazetecileri de bitirmek demek de?il midir?

Syledi?im gibi biz o zaman yle grmyorduk. Ben dahil baz?lar?m?z ok laiki davran?yorduk. Baz?lar? da, aman bu dzen de?i?mesin, f?st?k gibi hayat?m bozulmas?n, i?im bitmesin diyerek o gnk srece sahip ?k?yordu. nk profesyonel olarak ok iyi paralar al?n?yordu, s?n?f atlanm??t?, yeni hayat?n getirdi?i zenginlik srdrlmek isteniyordu.

O belgenin yay?mlanmas?ndan sonra Ak?n Birdal vuruldu. Demek ki and?taki isimleri yay?mlamak hayat kurtarmak anlam?na gelmiyor. Birdal vurulunca ne hissettiniz?

ok rahats?z olduk.

Gazetede bu konuda konu?tunuz mu?

Biz, Zafer Mutlunun odas?nda toplan?p her konuda ok konu?urduk. Ama i?in ivisi ?km??t? ve biz iktidara teslim olmu?tuk. Mesela Can Atakl? deprem oldu?unda televizyonda hkmeti ok sert ele?tirdi. Hsamettin zkan ba?bakan yard?mc?s?yd?. Kplere binmi?, Zafer Mutluyu aram??t?. O da ok paniklemi?ti. Gazeteyi, bir tak?m insanlar? memnun etmek iin yapmaya ba?lay?nca, gazete snyor. Gazeteye neyin girmeyece?ini d?nmeye ba?l?yorsunuz. Gazeteye neyin girmesi gerekti?ini unutuyorsunuz.

Gazetecilik mesle?inden i?rendi?iniz oldu mu hi?

O dnemde, ok oldu. 28 ?ubat srecinde me?er a??r depresyon geirmi?im. ?imdi fark ediyorum. ??ten nefret ediyordum. Gitti?im her yerde uyuyordum. Kimseyle konu?am?yordum. 1999da Yeni Biny?l?n genel yay?n ynetmeni oldum. Ben o s?rada Sabah? ve Etibank? gl bir messese olarak gryorum. ?hlas?n bankas?yla, Yurtbankla ilgili sert haberler yap?yordum. Bir gn Din Bey geldi. Bunu yapmay?n art?k. Biz de s?k?nt?day?z dedi. ?hlas?n sahibi Enver renin gnln almak iin ziyarete gitti. Sonra gazete iin renle bir rportaj yap?ld?. Gazetecilik a?s?ndan art?k k?p?rdayamaz bir hale gelmi?tik.

Nas?l?

Me?er biz de bat?km???z. Ben srekli gazetenin mutfa??nda oldu?um iin o dnemde daha safm???m. Mesela Fatih ekirge olay?n? bile daha sonra ?rendim.

Fatih ekirge olay? dedi?iniz nedir?

Fatih, Star gazetesine gitmesin diye Din Bey ona 500 bin dolarl?k ek vermi?. Uzan, bir buuk milyon dolar verince Fatih Stara gitmi?. Stara giderken de, Ankarada Sabahtaki odas?n?n kap?s?na 500 bin dolarl?k eki yap??t?r?p yle gitmi? Fatih.

Politikac?larla gazetecilerin ili?kileri nas?ld??

ok yak?nd?. DYP-SHP koalisyonu vard?. Deniz Baykal, seimi kazanarak, Murat Karayal?n?n elinden genel ba?kanl??? ald?. Baykal, Necdet Menzirin bakanl??? yznden koalisyonu bozdu. Baykal, Mehmet Ali Biranda bir televizyon program?nda, Menzir giderse, koalisyona devam ederiz dedi. Bunun zerine Zafer Mutlu Ankaraya gitti ve o koalisyonun kurulmas?nda kilit rol oynad?. Baykalla gr?p, illerle gr?yordu. illerle gr?tkten sonra da Baykalla gr?yordu.

Gazeteler hkmet kuruyorlard?, yle mi?

Tabii. Bakan da de?i?tiriyorlard?. Mesela 28 ?ubattan sonra DYPden epey bakan?n ve siyasetinin istifa etmesinde gazetelerin ok pay? oldu. Refahla koalisyonu srdren DYPyi erittiler. Hkmeti d?rmek ve DYPyi paralamak iin bakanlar istifa ettirildi. Baz? bakanlara istifa etmeleri iin, Alevi kkenlerinden dolay? bask? yap?ld?.

28 ?ubattan sonra Mesut Y?lmaz ba?bakan oldu. Onunla ili?kileriniz nas?ld??

Gemi?te ok iyiydi. Hat?rlarsan?z, onu Sabah ba?bakan yapt?. ANAPta genel ba?kanl?k yar???nda, Akbuluta kar??, Ba?bakan? tan?yal?m diye Mesut Y?lmaz ve ailesiyle ilgili tam sayfa haber yapm??t?k. O gnlerde Mesut Bey bize mte?ekkirdi. Ama sonra Gmrk Birli?i konusu gndeme geldi. Do?an Grubu ve Kolar, Gmrk Birli?ine kar?? ?kt?lar. Din Bey ise Gmrk Birli?inden yanayd?. Zaten Din Bey hep Avrupa Birli?ine inand?. Dolay?s?yla biz Tansu illerin Gmrk Birli?i politikalar?na destek verdik. Sabahla Do?an Grubu aras?ndaki ilk at??ma AB ekseninde ya?and?. 28 ?ubattan sonra tekrar Y?lmazla dost olundu.

Gazeteciler kendi aralar?nda bu konuda neler konu?urlard??

Hkmetler kuruluyor, bakanlar atan?yor, bakanlar istifa ettiriliyor... O zaman bunlar ho?unuza gidiyor nk kendinize bir g atfediyorsunuz.

Yapt???n?z i?in hatal? oldu?unu yaparken biliyor muydunuz?

Hay?r. Ben 2002den itibaren de?i?meye ba?lad?m. Farkl? kesimlerle, daha demokrat, muhalif insanlarla tan??t?m. Gzlerimdeki perde yava? yava? kalkt?. Bizim demokratik kltrmz geli?memi?ti. 12 Eyllden dolay? askere fkeliydik, 28 ?ubatta asker irticay? eziyor diye belki memnunduk.

Bu konularda a?ka itiraflarda bulunmaya ve medyan?n gnahlar?n? a?klamaya nas?l karar verdiniz?

Kendi iinde ya?ad???n bir utanc? saklayarak yok edemiyorsun. Gere?i herkes biliyor zaten. Ne ya?ad???n?, ne yapt???n? anlatman laz?m ki, insanlar bir daha byle ?eyler yapmas?nlar. Din Bilginin a?klamalar? srpriz oldu. Bence o dnemin en a??r bedellerinden birini o dedi.

Peki, o dnemde siyasetiler gazeteden yazar att?r?rlar m?yd??

Gazeteden yazar att?rmak, 28 ?ubattan sonraki dnemde siyasetilerin ok ho?una gidiyordu. Mesela Mesut Y?lmaz ya da Gne? Taner Mehmet Barlas? Sabahta istemediler.

Ayn? dnemde Mehmet Barlas?n e?i yazar Canan Barlas da gazeteden at?ld?.

O dnemde gazete patronlar? Ankarada ihale yar???na dalm??lard?. Sabah elektrik da??t?m?, cep telefonu ihalelerine giriyordu. Halbuki biz bilmiyoruz, o s?rada para yok, Sabah batm??. Ama Kolarla birlikte Uzanlara kar?? cep telefonu ihalesine giriyor.

Medya temizlenebilecek mi sizce?

ok zor. Medya zerinden g sa?lama, ili?ki kurma, siyasete yak?n durma i?leri bitmedike medya temizlenemez. Bugnk sistem hl bu. Gazete kendi ba??na bir rn olmaktan ?km??, patronun di?er i?lerini kolayla?t?rmak iin bir ara olmu? durumda. Bugn Hrriyet d???nda kr eden gazete yok. Herhalde gazeteler gazetecilik a?k?ndan ?kar?lm?yorlar. Ayr?ca medyan?n seviyesi gittike d?yor. nk medyaya yeni ve kaliteli insanlar gelmiyor. E?er gdlerine hkim olamazsan, bugn gazetecilik imknlar?n tesinde bir hayat sa?l?yor insana. Ama ?u da var. Tarafla birlikte gazetelerin art?k haber saklama keyfiyeti ve lks sona erdi.

Medyan?n ar?nmas? iin neler yap?lmal??

Taraf gibi sadece gazetecilik yapan , drt gazete daha ?karsa, medya ar?n?r. Gazetecilik zengin olma mesle?i de?ildir. Bu bilinmeli. Zengin olama hayali olan bu mesle?e hi bula?mamal?. Gazeteci nl olabilir, ama ok zengin olamaz. Trkiyede bir dnem ller kat?, gazetecilikle ilgili bak??lar arp?ld?, ruhlar kirlendi. Herkes Taraf?n yapt???n? yapamaz.

Niye?

Onun yapt??? ok zor bir i?. Ayr? bir kararl?l?k gerekiyor onu yapmak iin. Ama kitle gazetesi ?karacaksan, gazeteci olarak i?siz kalmay? hep gze alacaks?n. Gazetecilik ancak byle yap?labilir. 28 ?ubat sreci gazetecilerin hem ruhunu sat?n ald? hem de onlar? ok pasifize etti. Man?etler de?i?tirilebiliyor, her ?eye mdahale edilebiliyor. Kimse itiraz etmiyor.

Bugn de byle de?il mi?

Btn gazetelerde byle. Genel yay?n ynetmeninin tepesinde oturan ki?i gazetenin siyasi izgisine bire bir kar???yor. ?nsanlar, kime hizmet ediyor? diye gazetelerin man?etlerinden ku?kulanmakta hakl?lar. Hat?rl?yorum da... Biz Sabahta bir dnem her giden Emlak Bankas? genel mdrnn ard?ndan, yapt??? usulszlklerle ilgili olarak Yamyamlar diye haber yap?yorduk. Yeni gelen genel mdr memnun ediyorduk. Sonra o da gidiyordu, ona da kfrediyorduk. Me?er o s?rada biz de Emlakbanktan srekli kredi al?yormu?uz.

Bu lkede uzun y?llar mafya ok etkili oldu. Hele 28 ?ubat srecindeki ganimet payla??m?nda mafya babalar? ok gllerdi. Bugn ise mafya babalar?n?n hepsi cezaevindeler. Gazetecilerin mafya babalar?yla ili?kileri nas?ld??

Mafya o dnemde gazetecileri tehdit ederdi. Bir gn Erol Evcilin asker kaa?? olarak asker mahkemede yarg?land???na dair tek stun bir haber yay?mlad?k. Pazar ?leden sonrayd?, gazetedeydim. Alaaddin ak?c? arad?. Bana, Sizin i?iniz yaz? yazmak. Benim i?im de yaz? yaz?p benim kafam? bozanlar? vurdurmak. Trkbank i?ini yazmay? da b?rak?n. Yirmi milyon dolar al?p, oradan emekli olaca??z biz dedi. Mafya gazetecileri ve patronlar? do?rudan tehdit ediyordu o dnemde.

Patronlar? nas?l tehdit ediyordu mafya?

Bir gn ak?c? yakaland? ve serbest b?rak?ld?. Sabahta haber, ak?c? yakaland? diye ?kt?. ak?c? bir arkada??m?z arad?. Din Bilginin torunu nerede okuyor, ailesi hangi arabalara biniyor, hafta sonlar? ne yap?yorlar, hepsini biliyorum. Bunun bedelini detece?im diye tehdit etti. O dnemde mafya byle tehdit ederdi ve ondan korkulurdu. Ben ok tela?land?m ve ak?c?n?n tehdidini Din Beye aktard?m. Bana moral verdi.

Ne dedi?

Bo? ver, herkesin bir i?i var. Onlar?n i?i tehdit etmek, bizim i?imiz gazete ?karmak dedi. Siz de bilirsiniz. Bu mafya tr rgtlere y?llarca kimse dokunamad?. ok ??mar?kt? bunlar. nk mafyaya kar?? hibir koruma yoktu ve mafya, Ergenekon tr yap?larla i ieydi. Yakaland?klar?nda, devletten baz?lar? araya giriyordu ve serbest b?rak?l?yorlard?. Bunlar?n kk, AK Parti dneminde tamamen kaz?nd?. Bence Ergenekonun ortaya ?kmas?nda, mafyan?n ieride olmas?n?n etkisi de vard?r.

http://www.taraf.com.tr/makale/10467.htm