GAZETEC?LER?N PARALI AJANLIK KAVGASI
Star Gazetesi yazar? ve Sabah Gazetesi eski Genel Yay?n Ynetmeni Ergun Babahan, 28 ?ubat ve sonras?yla ilgili nemli if?aatlarda bulundu... Babahan "Fatih Altayl? ile Tuncay zkan, Mesut Y?lmaz?n nnde bir tart??ma yapm??lar.M?TTE kim maa?l?, kim gnll al??t? diye at??m??lar. Gya biri paral?, biri gnllym?." dedi... ??TE BAHAHAN'IN TARAF'TA NE?E DZEL'E VERD??? SZLER?NDEN SATIR BA?LARI
Hrriyetle Sabah aras?nda kartel ili?kisi kuruldu. Ertu?rul, Zafer, Ayd?n Do?an, Din Bilgin, Yal?nda?, Snmez Beytide ak?am yeme?inde her ?eyi konu?uyorlard?.
28 ?ubat? ABD organize etti. Amerikan devleti ad?na en nemli ayak eski Ankara Bykelisi Abramowitzti. Sabaha ok gelip gitti. Din Beyle birka kez konu?tu.
Zafer Mutlu toplant?da, man?eti De-de rahats?z yapal?m dedi. ekinip vazgeti. O anda Fatih arad?. De-de man?eti atm??s?n?z. Asker arad?. Yapmay?n dedi.
?ST?HBARAT kurumlar?, ajan gazetecilere ?u adam? y?prat?n der ve onlar da sulay?c? haberleri ve yaz?lar?yla y?prat?rlar. Biz Sabahta ajan olarak bir tek nal ?nan? bilirdik.
HRR?YET Grubunda ise Fatih Altayl?n?n ve Tuncay zkan?n Milli ?stihbarat Te?kilat? ile ili?kileri biliniyordu. Eski M?T yneticisi Mehmet Eymr onlar?n ismini a?klad?.
FAT?H Altayl? ile Tuncay zkan, Mesut Y?lmaz?n nnde bir tart??ma yapm??lar.M?TTE kim maa?l?, kim gnll al??t? diye at??m??lar. Gya biri paral?, biri gnllym?.
ASKERLER?N mesajlar? bize, Sabah?n Ankara Temsilcisi Fatih ekirge zerinden geliyordu.
HRR?YET devlet gazetesidir. Onlar?n askerlerle ili?kisi ok farkl?yd?. Onlar askerle i ie gibidir.
DO?AN ve Sabah Grubu ayda bir bulu?urdu. Ertu?rul zkk, Zafer Mutlu, Ayd?n Do?an, Mehmet Ali Yal?nda?, Din Bilgin, Kenan Snmez Beytinin st kat?nda biraraya gelirdi.
ERBAKAN, Trkiyenin Ba?bakan? olarak gitti?i Libyada, Kaddafiden f?ra yemi?ti. Sonra Abramowitz Sabaha gelip Trk askerlerini tan?yam?yorum. Snepe olmu?lar gibi laflar etti.
28 ?ubat?n organizasyonunda, Amerikan devleti ad?na en nemli ayak Morton Abramowitzdi.
?ER?AT tehlikesi ya?and???na inan?yorduk. Ahmet Vardar, Salih Memecan, Can Atakl? kar??yd?.
EN nemli i?im, yazarlar? tek tek sansrlemekti. Hkmet yanl?s?, asker kar??t? ise silerdim.
?LLERE Erbakanla koalisyon kurdu diye ok fkelendik. Kendimizi ihanete u?ram?? hissettik.
NE?E DZEL'?N ERGUN BABAHAN'LA YAPTI?I SYLE??...
NE?E DZEL: Siz 28 ?ubat dneminde Sabah Gazetesinin ynetim kadrosundayd?n?z. O gnlerde neler ya?and???n? ok iyi biliyorsunuz. O gnlerde gazete ynetimleriyle generaller aras?ndaki ili?ki nas?ld??
ERGUN BABAHAN: Ben o dnemde yaz?i?leri mdrydm. Genel Yay?n Mdr Zafer Mutludan sonra gazetede ben vard?m. Askerlerin mesajlar? bize, Sabah?n Ankara Temsilci Fatih ekirge zerinden geliyordu. Mesela Zafer Mutlu Alevidir ve Krttr. Ankara brodan s?k s?k, Zafer Mutlunun bu Alevi ve Krt kimli?inin onun aleyhine kullan?labilece?i mesajlar? gelirdi. Bu da Zafer Mutluyu ok tedirgin ederdi.
Kim gnderiyordu bu mesajlar??
Herhalde asker gnderiyordu. Zaten iller hkmeti d?rlrken ve DYP da??t?l?rken, hkmetten istifa etmeleri iin kimi bakanlara Alevi kkenlerinden dolay? ok bask? yap?ld?.
Gazete merkezlerine generallerden talimatlar Ankara zerinden ne ?ekilde gelirdi?
O s?rada Sabah?n Ankara temsilcisi olan Fatih ekirge, ?u pa?ayla konu?tum diye bizi telefonla arard?. Fatihin bizimle yapt??? konu?malardan anlard?k askerlerin ne isteyip ne istemediklerini. Askerler ho?lanmad?klar? bir ?ey yay?nland???nda Fatihi telefonla ar?yorlard?. O da bize, ok rahats?z oldular, kprdler diye haber veriyordu.
Di?er gazetelerde de ayn? sistem mi i?liyordu?
Bildi?im kadar?yla Ertu?rul zkk, askerlerle yak?n bir gazeteci. Zaten Hrriyet devlet gazetesidir. Dolay?s?yla onlar?n askerle ili?kisi bizimkinden ok farkl?yd?. Askerlerle i ie gibidir onlar. Ama ?u var. Biz o dnemde Tansu illere, Necmettin Erbakanla koalisyon kurdu diye ok fkelendik. Sabah Grubu olarak kendimizi ihanete u?ram?? olarak grdk.
Niye?
Sabah?n sahibi Din Bilgin Avrupa yanl?s?yd? ve askerin siyasete mdahale etmesine kar??yd?. Tansu iller Sabah?n siyasetisiydi. Sabah Grubu, DYP Ba?kan? Tansu illeri ok destekledi. Onun iin ok kavga etti ve epey tiraj kaybetti. Ama illerin bu deste?e ra?men gidip Necmettin Erbakanla koalisyon iin anla?mas? ve RefahYol hkmetini kurmas? Din Beyi ?oke etti. O gn ok iyi hat?rl?yorum.
O gn tam olarak ne ya?and??
Fatih ekirge Ankaradan telefonla arad?. Tansu Han?m, Erbakanla hkmeti kuruyor dedi. Ben, gene de ok emin olamad???m iin RefahYola do?ru diye bir man?et att?m. Man?eti grnce Din Beyin yz as?ld?. O?lum olmayacak ?eylere amin diyorsunuz. Byle bir ?ey mmkn olabilir mi? Ayd?n Beyle (Ayd?n Do?an) ben var?z. Byle bir koalisyon mmkn de?il. Biz buna kar??y?z dedi. Din Bey, illerin medyay? kar??s?na alamayaca??n?, medyaya ra?men RefahYol hkmetini kuramayaca??n? d?nyordu.
Niye bu kadar emindi?
nk o dnemde siyasiler ok zay?ft?lar. O ak?am Zafer Mutlu Londradan arad?. Tansu Han?m beni arad?, koalisyon protokoln imzalam??. Erbakan ba?bakan diye man?et yapal?m dedi. ?ki sene Erbakan, iki sene iller ba?bakan olacak diye protokol imzalam??lar. Nitekim Sabah?n illerle ve hkmetle ili?kileri ondan sonra gerilmeye ba?lad?. Hatta Hyaatt Otelinde bir Sabah yneticisi iin verilen davette, Din Bey, iller iin, Hata yapt?, bedelini der dedi.
Sabah Grubunun askerlerle yak?n ili?kisi o gnden sonra m? ba?lad??
Trkiyede gazetelerin Ankara brolar?n?n askerle ili?kisi zaten hep vard?. nk asker, politik hayat?n bir gere?iydi. O s?ralar, Genelkurmaya davet edilmek, bir asker, general tan?mak ok nemliydi. Hrriyet Grubu ise zaten o dnemde illerle kanl? b?akl?yd?. ??te o s?rada Do?an Grubuyla Sabah Grubu aras?nda kartel ili?kisi kuruldu.
Kartel ili?kisi ne demek?
Fiyat? beraber belirleyeceklerdi. Birbirlerinden adam almayacaklard?.
O dnemde medyaya bu iki grup hkimdi. Birinden ayr?lan sonsuza kadar i?siz kal?yordu, gazetecili?i b?rakmak zorunda kal?yordu. Kle ticareti gibi bir durum de?il miydi bu?
Tabii.
Gazetecilere kar?? yap?lan bu anla?man?n bir benzeri siyasetilere kar?? da yap?ld? m? o dnemde peki?
Tabii... Do?an ve Sabah Grubu ayda bir Beyti lokantas?n?n st kat?nda toplan?rd?. Ertu?rul zkk, Zafer Mutlu, Ayd?n Do?an, Mehmet Ali Yal?nda?, Din Bilgin, Kenan Snmez ak?am yeme?inde bulu?uyorlard? ve o yemekte her ?eyi konu?uyorlard?. Hrriyet hep askerciydi de... Sabah Grubu yle de?ildi. Sabah, 28 ?ubat dneminde de?i?ti. Bir de o zaman Amerikan?n eski Ankara bykelisi Abramovitz Sabaha ok gelip gitti. Din Beyle konu?tu.
Anlamad?m...
Erbakan, Trkiyenin Ba?bakan? olarak gitti?i Libyada, Kaddafiden ad?rda f?ra yemi?ti. Bu f?radan sonra Abramowitz geldi mesela. Trkiye gibi bir devlet nas?l byle bir a?a??lanmaya katlanabiliyor? Bu Trk askerlerini tan?yam?yorum. Snepe olmu?lar, falan gibi... laflar etti. Zaten 28 ?ubat?n organizasyonunda, Amerikan devleti ad?na en nemli ayak oydu.
28 ?ubat? ABD mi organize etti sizce?
Tabii... Yan?lm?yorsam... Abramowitz, bu i? iin devreye girmeden nce, Amerikan D??i?leri Bakanl???nda Demokrat ve Cumhuriyeti partilerden btn Trkiye ve blge uzmanlar? ortak bir toplant? yap?yorlar. Darbe de?il ama, darbe benzeri bir mdahale zerinde anla??yorlar. Yol haritas? o ?ekilde iziliyor. Abramowitz o s?rada emekli bykeliydi. Trkiyeyi ok iyi bilen ve herkesi tan?yan biri olarak Trkiyeye gelip gidiyordu. O zamanlar, Zafer Mutluyla yapt??? gr?melerde, ikisi aras?ndaki tercmeleri ben yap?yordum. Abramowitz, Din Beyle de bir, iki kez gr?t.
Abramowitz ne istiyordu medyadan?
28 ?ubat?n altyap?s?n? haz?rl?yordu herhalde. RefahYol hkmetinin Trkiyeye zarar verdi?ini d?nyordu. San?yorum Erbakan?n blge politikas?ndan ?srail ok rahats?z olmu?tu. O s?rada Erbakan?n kabinesinde Abdullah Gl ve Abdllatif ?ener bakand?lar ama Erbakana kar?? kimsenin sesi ?kam?yordu.
Peki, Refah kapat?ld? yerine AKP kuruldu ve ilk seimde Abdullah Gl ba?bakan oldu. ABD, Gln ba?bakanl???na kar?? ?kmad?, yle de?il mi?
Bilmiyoruz. Bak?n ?imdi Ergenekon soru?turmas?yla, 2002 -2003 darbe planlar? ortaya ?k?yor. Demek ki AK Parti hkmetine kar?? bir darbe iin altyap? haz?rl?klar? yap?lm??. Belki Genelkurmay karargh?n?n bu planlarla do?rudan bir ilgisi vard? ve sonra ya?anan geli?melerle tablo de?i?ti. nk ?u bir gerek. 1960 ihtilalinden sonra, alt kadrolar yanl?? yapmas?nlar diye orduda yle mthi? bir istihbarat a?? kuruldu ki, Genelkurmay karargh?n?n ve Genelkurmay ba?kan?n?n bilgisi olmadan orduda hi bir darbe haz?rl??? yap?lamaz.
ABDnin eski Ankara Bykelisi Morton Abramowitz, bu ayba??nda gene ortaya ?kt? ve Trkiyenin ?ranla ve Rusyayla artan ili?kileriyle ilgili yeni uyar?larda bulundu. ?sraille gerginli?in ABDdeki muhafazakr kesimleri k?zd?rd???n?, Ba?bakan Erdo?an?n Gazzede ya?ananlara soyk?r?m demesinin Trkiyenin Bat?daki duru?una zarar verdi?ini, Trkiye ile ABD ili?kilerinin nmzdeki birka y?lda zorluklar ya?ayaca??n? syledi. Abramowitz, Trkiyedeki kutupla?man?n daha derinle?ece?ine de dikkat ekti. Koalisyon hkmeti olas?l???n? bile dile getirdi. Abramowitzi yak?ndan izlemi? biri olarak, onun bu yeni a?klamalar?n? nas?l yorumluyorsunuz?
Obama, Ermenistan s?n?r?n?n a?lmamas?na ok bozuldu. Abramowitz, Amerikan ynetiminin AK Parti hkmetinden rahats?zl???n? ortaya koyuyor. Amerikayla ili?kilerde s?k?nt?l? bir dnem ba?l?yor. ?srail lobisinin gr?lerini dile getiren ama neocon olmayan biridir Abramowitz. Amerikan politikas?nda nemlidir. E?er ya?? ilerlemi? olmasayd?, bugn Obama ynetiminde yer al?rd?. Abramowitz, Trkiye konusunda syledikleri kabul gren biridir. Ben olsam, onun szlerini ciddiye al?r?m.
Gazeteci-asker ili?kilerine dnersek... Generallerden gazetelere talimatlar gelir miydi?
Ankara broya gelirdi.
Neler yaz?lmas?n? isterlerdi?
Sincan olay?n? ok nemserlerdi. Drt y?ld?zl? uyar?, Komutanlar rahats?z gibi man?etler at?lmas?n? isterlerdi. Bu man?eti hangi generalin att???n? bilemiyorum. Belki o man?eti general atmazd? da, bizim Ankara bro man?et bulamay?nca bunu oturup yazard?... Ama ?u var. Bu herhalde bizim de i?imize geliyordu. Dedi?im gibi o s?rada hem illere byk bir fke vard?. Hem de Erbakana, Trkiyeyi Suudi Arabistan yapacak diye bir gvensizlik vard?. Bizim de o s?rada, solculuktan gelen ateist damar?m?zla, dinle ilgili her ?eye ?pheyle bakan laiki damar?m?z birle?mi?ti. RefahYol koalisyonunun, hayat tarz?m?z? de?i?tirece?ini d?nyorduk ve askeri do?al mttefikimiz olarak gryorduk.
Psikolojik harbin rn oldu?u apa?k olan o Fadime man?etlerine gerekten inan?yor muydunuz?
?eriat tehlikesi ya?and???na yzde yz inan?yorduk. Bizler aktif laiklerdik. Sadece rahmetli Ahmet Vardar ve Salih Memecan bu yay?n politikas?na ve askerle i?birli?ine ok kesin kar?? ?k?yorlard?. Can Atakl?, illere yak?nd?, o da benimsemiyordu. Mehmet Barlas da yay?n politikas?na kar?? ?k?yordu. Geri kalan herkes RefahYol hkmetinin gitmesini istiyordu.
Darbeyle gitsin, yle mi?
Biz o dnemde, askerle mttefik olmaktan rahats?z de?ildik. Trkiyeyi belaya srkleyen bir hkmete kar?? dzen kavgas? veriyorduk biz. 28 ?ubat? darbe olarak grmemi?tik.
Bugn bakt???n?zda ne gryorsunuz peki?
Korkun tabii.
Askerler, nelerin yaz?lmas?na k?zarlard??
Askerler, kendilerini ele?tiren, hkmeti ven yaz?lar?n yay?mlanmas?n? istemiyorlard?. Ben 28 ?ubat srecinin sonuna do?ru depresyona girdim zaten. Benim o dnemde gazetede en nemli i?im, oturup btn k?e yaz?lar?n? okumak ve yazarlar? tek tek sansrlemekti. 28 ?ubattaki bask?lar, bizlerde yle tuhaf bir duygu ve ruh hali yaratm??t? ki... En ufak bir cmle bile hkmet yanl?s?, asker kar??t? gelebiliyordu bize. Ben o blmleri yaz?lardan siliyordum.
Yazarlar? ok sansrlediniz mi o gnlerde?
ook... Bir korku atmosferi yarat?lm??t?. D?nn, 28 ?ubat?n generali Erol zkasnak,
De-de mi?
Derin devlet yani... Sonra, Bu man?et, bela ?kar?r ba??m?za dedi ve de-de ba?l???ndan vazgetik. Be? dakika sonra Fatih ekirge Ankaradan telefonla arad?. De-de man?eti at?yormu?sunuz. Beni arad?lar. Yapmay?n dedi. Haber an?nda askere gitmi?.
Ajan gazetecilerin say?s? bas?nda ok mu fazlad?r?
ok fazlad?r. Me?hur bir Hayri Birler olay? vard?r. Hrriyetin Ankara brosunda ikinci adam olarak al???rken, esas i?i a??a ?k?yor ve Hrriyetten ayr?l?yor ve gerek i?ine geri dnyor. M?Tin Diyarbak?r blge mdr oluyor.
Bu ajan gazeteciler ne yaparlar?
Karakter suikast? yaparlar. ?stihbarat kurumlar?, onlara ?u adam? y?prat?n der ve onlar da y?prat?rlar. Sulay?c? ve arp?tma haberleri ve yaz?lar?yla y?prat?rlar. Biz, Sabah Grubunda ajan gazeteci var m?yd?, varsa bunlar kimlerdi, bilmiyorduk. Bir tek nal ?nan? biliyorduk. O da Ankara broda alt kademede biriydi. Ama Hrriyet Grubunda Fatih Altayl?n?n, Tuncay zkan?n M?Tle ili?kileri biliniyordu. Biz de yle bilinen gazeteci yoktu.
Onlar nas?l biliniyordu peki?
Eski M?T yneticisi Mehmet Eymr, onlar? a?klad?. Zaten geen gn bir gazeteci arkada??m?z anlatt?. 28 ?ubattan sonra gazeteciler Mesut Y?lmazla yemekteler. Fatih Altayl?yla Tuncay zkan, Y?lmaz?n nnde, M?Tte kim maa?l?, kim gnll al???yordu tart??mas? bile yapm??lar birbirleriyle. Yani kendileri anlat?yorlar bunu. Gya biri paral? al???yormu?, biri de gnll. Kendi aralar?nda bu konuda at???yorlar. Sen M?Tten para al?yorsun, yok ben alm?yorum, sen al?yorsun diye kendi aralar?nda tart??m??lar.
?aka de?il, de?il mi bu?
Hay?r, ?aka de?il.
O dnemde Sabah?n sahibi olan Din Bilgin de, gazetelerde Ankara brolar?n?n ok nemli rolleri oldu?unu syledi. O dnemde di?er gazetelerin Ankara brolar?n?n askerle ili?kisi nas?ld??
Hepsinin askerle ili?kisi iyiydi. 2002 y?l?nda ben Ak?am Gazetesinin temsilcisi olarak Ankaraya gittim. Kimi temsilcilerin generallerle samimiyetini grnce ok ?a??rd?m. Do?rusu o kadar ili d??l? olduklar?n? bilmiyordum. Baz?lar? generallerle tenis de oynuyordu. yle ili?kiler vard? yani...
Askerler yazarlara k?zarlar m?yd??
K?zarlard? tabii. Yan?lm?yorsam... Hseyin K?vr?ko?lu, Din Beyi Genelkurmaya a??rd?. O s?rada etin
Sonu ne olmu??
Din Bey zaten hi dilini tutmazd?. Onlara, Askerler siyasete kar??mamal? gibi konu?malar yapard?. K?vr?ko?luyla o konu?madan sonra Din Bey, Onlar? ikna ettim diyerek Ankaradan dnd. Bence Din Beyin hapse girmesinde o konu?man?n bile pay? vard?r. Do?an Grubunda eski brokratlar, milletvekilleri, bakanlar hep bir k?ede tutulur. Sabahta hi yle ?ey olmad?.
Gne? Taner, eski bakan olarak Sabah?n ynetimine girmedi mi bir dnem?
Sabah?n ynetim kuruluna girdi. Bankan?n al?m?nda destek oldu diye, o da bir te?ekkrd herhalde...