Today's Zaman: Belgeler size ne zaman geldi, ne zaman okumaya ba?lad?n?z, okurken neler hissettiniz?

ok nce elimize geti ve biz rahat rahat oturup okuduk diye bir ?ey yok. Belgeler elimize geen hafta geldi. 6-7 ki?i oturup okumaya ba?lad?k. Belgeler sayfa olarak ok ama planlar?n, senaryolar?n oldu?u metinler daha az. Sayfalar?n ok olmas?n?n bir nedeni ola?anst fi?lemeler var. Trkiye'de her kamu kurumunda, ba?bakanl?kta veya bir kamu kurumunda kimlerin gzalt?na al?naca??n?n tam listesi var; d??i?leri diplomatlar?n?n askerle ili?kilerine gre fi?lenmesi; bunlar yzlerce sayfa. Biz ncelikle plan, senaryo ve bu giri?imi ortaya ?karan belgeler zerinde yo?unla?t?k. Tamamen rutine uygun bir seminer yap?lm??, onun bir ses kayd? ve 175 sayfal?k bir dkm var. Ve o seminerde nas?l rutinin d???na ?k?ld???n? gsteriyor.

TZ: 5-7 Mart 2003'de Selimiye K??las?'nda olan.

Evet, i tehdit ne al?n?yor. nmze e?itli CD'lerde 100'den fazla dosya, o dosyalar?n her biri yzlerce sayfal?k dokman geldi. S?rayla okumaya ba?lad?k ok yo?un ?ekilde. Esas sorunun cevab? ?u: Deh?ete kap?ld?k. Bir iyi taraf? da, ne kadar bu kadar? da olmaz denen planlar ?ksa da biz hala deh?ete kap?lmaya devam ediyoruz.

TZ: Bu tr belgeler neden hep Taraf'a geliyor ya da neden hep Taraf bu tr belgeleri yay?nl?yor?

Daha ziyade verenlere sormak laz?m ama Taraf iki y?l? a?t? ?k?yor, bu tr belgeleri yay?nlayan, tabu olan kurumlar? sorgulamaktan ve onlar? sorgular nitelikteki belgeleri yay?nlamaktan ekinmeyen bir gazete oldu. Bu tr belgeler ba?ka gazetelere gidiyor mu bilmiyorum, gidiyorsa da yay?nlam?yorlar. Haberciliklerinden bunu gryoruz. Kafes Eylem Plan?'n? da Taraf yay?nlad?, ?rticayla Mcadele Eylem Plan?'n? da ilk Taraf yay?nlad?, Ergenekon'a konu olan bir ok belgeyi de, rne?in Lahika belgesi ve Cumhuriyet al??ma Belgesi'ni de Taraf yay?nlad?, Ergenekon iddianameleri daha haz?rlanmadan bugn iddianamelere konu olan belgeler Taraf'da yay?nlanm??t?.

TZ: Veren kaynaklara bakt???n?z zaman orduda ne gibi bir de?i?ime i?aret ediyor? Ordu art?k homojen de?il mi?

Trkiye de?i?iyor, ordu da de?i?iyor. Hibir kurum olmad??? gibi ordu da art?k homojen de?il. Ordu iindeki Kafes Plan? da bir cuntaya i?aret ediyordu. Ayn? ?ekilde Fethullah Glen cemaatine ili?kin eylem plan? da ordu iindeki bu haz?rl?klardan bir ?ekilde haberdar olan, hatta konumlar? gere?i baz? a?amalarda iinde de yer alm?? olan ki?ilerin art?k ordunun bu tr al??malar yapmas?n? istememesinden kaynakl? bir feryad? bu. Hakikaten ordunun siyasetten elini ekmesi ve asli grevine dnmesi gerekti?ini d?nyorlar. ?ngilizce tabiriyle "whistleblower" denen ki?iler asl?nda bunlar. al??t?klar? kurumda bir yozla?ma ve rme var, esas grev alan?n?n d???na ?kma var veya grev tariflerini a??r? yorumlama var. Bu al??mlar? yaparken de suun alan?na girme, kendi toplumuna kar?? su i?leme, seilmi? hkmete kar?? su i?leme, s?n?rlar?n? a?ma var ve bu birok onurlu subay? ok rahats?z ediyor art?k. Bunlardan bir k?sm? rahats?zl?klar?n? belki iine at?yorlar ama bir k?sm? da bas?nda da bir kanal bulduklar? iin kamuoyunun gndemine getirmek, tart??t?rmak ve bence yarg?ya intikal ettirmek istiyorlar.

TZ: Bu subaylar?n kademeleri nedir?

Gayet st rtbeli. Zaten planlar?n gizlilik derecesine, ne kadar s?n?rl? dola??mda tutuldu?una bak?l?rsa bu anla??labilir. Sorumlu ve subay seviyesinde insanlar, ordunun profesyonel elemanlar?. Askerlik mesle?ine sayg? duyan insanlar bunlar. Er olarak ilgin bir belge grp alan insanlardan sz etmiyoruz.

TZ: etin Do?an'?n a?klamalar? konusunda ne d?nyorsun?

etin Do?an'?n a?klamalar? aras?nda eli?kiler grdm. T24 kanal?na yapt??? a?klamada Balyoz harekat plan?na konu olan, senaryoyu diyeyim, kabul ediyor, bu tr al??malar?n genelkurmay?n bilgisi dahilinde yap?l?r, tabi ki i tehdit alg?lamas? vard?r ve bu normaldir diyor. Daha sonra bir televizyon kanal?na yapt??? a?klamada metinle kendisi aras?na mesafe koydu ve zaten ba?ka komutanlar?n imzas?n? ta??yan Oraj, ar?af, Sakal gibi camilere sald?r? yap?lmas?n?, Trk jetlerinin d?rlmesini planlayan -- planlar? kesinlikle ihanet olarak nitelendirdi ve hibir ilgim yok dedi.

Grd?m kadar?yla, alt?nda kendi imzas? olan, kendi sesini duyabildi?imiz, kendi ynetti?i bir toplant?da konu?ulan senaryodan tam olarak kendisini uzakla?t?ramayaca??n? anlam?? durumda ve bunun me?ru zeminde yap?lm?? al??ma oldu?unu sylyor. O zaman kafama ?u soru geliyor: Nas?l Trk ordusu nas?l me?ru zeminde birinci maddesi birka ay nce seimle i?ba??na gelmi? hkmeti d?rmek olan ve onu d?rmek iin kendi halk?na kar?? eylem yapmay? ieren, kar???kl?k yaratmay?, kaos yaratmay? ieren, sonra ynetime el koymay?, ola?anst hali, s?k?ynetimi ieren bir senaryoyu oynar? Trk ordusunun grevi niin bu olsun? Harp oyunu oynan?r, herhalde dnyan?n btn ordular? oynar, ama d?man ya da olas? d?man lkelere kar?? oynan?r. ? tehdit alg?lamas? varsa bile lke iindeki kar???kl?k yarat?c? unsurlara kar?? belki oynanabilir, yine de askerin grevi mi de?il mi tart???l?r.

?yle bir ?ey olsa anlayaca??m, bir kaos ortam? ya?an?yor Trkiye'de bir ekonomik kriz oluyor, i?te ayaklanmalar oluyor, halk meydanlara ta??yor, o s?rada bankalar tahrip ediliyor veya hkmet binalar?na sald?r?l?yor ve askerim grev stlenmesi gerekiyor bu durumda ne yapal?m?

TZ: Oyun byle bir oyun de?il.

Oyun tam tersine ortal?k st liman ama bir tehdit alg?lamas? var nk i?ba??na gelen hkmeti d?man addediyorlar, irticac? addediyorlar ve bunu d?rmek iin asker ne yapabilir, kar???kl?k nas?l yaratabilir? Yan harekat emirlerine bakt???n?zda, bir camiye sald?r? oluyor da asker bunu nas?l nler oyunu yok, ya da durumu nas?l sakinle?tirir, veya sald?rganlar? nas?l yakalar oyunu yok ortada. Tam tersine asker ki?ilerin camilere hangi giri?lerden girecekleri, bomban?n nas?l konulaca??, hangi aralar?n kullan?laca?? derecesinde son derece ayr?nt?l?, bir sabotaj derecesinde insanlar?n lebilece?i, tabi ki kaos ve terr yaratacak bir eylemi nas?l gerekle?tirebilecekleri zerine bir oyun var.

etin Do?an hastal?kl? kafalar bu haberi yapm?? ifadesini kulland?, asl?nda ordu iinde hastal?kl? kafalar?n, bir tak?m hastal?kl? oyunlar oynad??? ortaya ?k?yor. Kald? ki yine konu?malardan ve eldeki metinlerden bunun bir harp oyunuyla s?n?rl? olmad???n? bir harp oyunu kisvesi alt?nda asl?nda bir darbe plan?n?n masaya yat?r?ld???n? gryoruz ve bu darbe plan?n?n uygulamaya konmaya ba?lad???n?n belirtileri de tamamen fi?leme belgelerinde gzkyor. Bir harp oyununda gerek ki?ileri, ?u diplomat? ?yle kullanaca??z diye fi?ler misiniz? Ba?bakanl??a girilecek ve gerek diplomatlar?n adlar?n? vererek ?u, ?u, ?u brokratlar birinci derecede ncelikli olarak tutuklanacak der misiniz? Gazeteciler iin ?u, ?u, ?u gazeteciler gzalt?na al?nacak der misiniz? Hangi vali grevde kalacak, hangisi yerinden al?nacak der misiniz? Yarg?tay yeleri tek tek ?u s?k?ynetim komutan? yap?lacak, ?u emekli edilecek, bu olumludur grevinde kalacak diye fi?lenir mi?

Artt?rabilirim rnekleri. Tamamen bir darbe ortam?nda brokrasi nas?l yenilenecek bu var. Darbeden sonra kurulacak hkmetin program? var. Bunun neresi harp oyunu? Siyasi bir metin yaz?lm??. Yeni bir hkmet program? yap?lm??. Hangi lkeyle ili?kiler kesilecek, hangi te?ekkl yeniden devletle?tirilecek, hangi politika nas?l de?i?tirilecek bu zaten askerin hibir a?amada grevi olamaz.

TZ: Darbe ncesi srete planlananlar?n ne kadar? hayata gemi? acaba?

Fi?leme zaten ba?l? ba??na bir eylem. Tek tek fi?lenmi? insanlar. Belli yerlere mhimmat gmld?nden bahsediliyor, darbe ortam?nda kullan?lmak zere ki son zamanlarda ortaya ?kt? baz?lar?. Allaha ?kr camilere sald?r? gerekle?medi?ini biliyoruz. Belgede diyor ki -- Aral?k 2002'de ilk yaz?l?p Mart 2003'de tart???lan bir belge-- darbe ortam? ?stanbul gibi byk ?ehirlerde El Kaide ve PKK gibi rgtlerin e? zamanl? byk eylemler yapmas?yla olu?turulacakt?r. Bu dendikten 6 ay sonra El Kaide ?stanbul'da ok byk e? zamanl? byk eylemler yapt?. Ya bu ok korkun bir tesadf ya da ordu iinde birileri El Kaide'nin ne yapaca??n? nceden tahmin edebiliyor, buna garanti gzyle bakabiliyor ya da bunu bir ara olarak kullanmay? planlayabiliyor ya da belki El Kaide'yi etkileyebilecek gce sahip. Bir ?ey sylemek istemiyorum ama ok byk ?phe uyand?ran bir ifade belgede var. Onun d???nda, ba?ka bir gazetede okudu?um, zaman?nda Ege'de it dala?lar?, hangisi gerekten bir plana dayan?yor, insan?n kafas?nda soru i?aretleri oluyor. Bunun oyun olarak d?nlmesi bile korkun zaten. Bunu oyun olarak oynayabilen bir hastal?kl? zihin, kendi ordusunun ua??n? d?rmenin plan?n? yapan bir hastal?kl? zihin ba?ka neler yapar bilemiyorum.

TZ: ?smi geen ki?ilerden ?ener Eruygur, zden rnek ba?ka darbe planlar?ndaki isimler, ba? aktrler.

Darbe gnlklerinde etin Do?an'?n haz?rl?klar?n?n izleri var, Mustafa Balbay'?n gnl?nde yine etin Do?an'?n bir darbe haz?rl??? iinde oldu?unu ima eden konu?malar var; dnemin M?T mste?ar?yla yap?lm?? rne?in. Suga diye bir plan var, rne?in, tamamen donanma plan?, iinde ad? geen ?ah?slar?n ok byk bir yzdesinin ad? oldu?u gibi Kafes plan?nda da geiyor. zden rnek imzal? bir plan ama alt kademelerde o planda grev alm?? ki?ilerin o?u -- yani Feyyaz ?t var, Kadir Sa?d? var, daha var, var, var bu da ?unu d?ndryor: e?itli dnemlerde e?itli darbe planlar? yapm??, e?itli darbe oyunlar? oynam?? ordu iindeki subaylar, belki bu giri?im akim kal?yor, ama daha sonra benzeri bir plan? yeniden yaz?yorlar, yeniden oynuyorlar ve belki yeniden hayata geirmeye al???yorlar. Bunlar bir sreklilik arz ediyor. Nitekim Kafes plan?n?n 2009 tarihli oldu?unu biliyoruz.

TZ: Kafes ile nas?l ba?lant?lar ?k?yor?

Kafesle ilgili ?u var. Okudu?unuz zaman Rahip Santoro cinayeti olmu?, Hrant Dink cinayeti olmu?, Malatya Zirve katliam? olmu? ve gayr? Mslmleri ldrmek, onlar? tehdit etmek zere yeni bir plan? 2009'da yaz?yorlar ve o planda zaten bu Santoro cinayetinden, Hrant Dink cinayetinden "operasyon" olarak sz ediyorlar. Dolay?s?yla hakikaten Trkiye'nin faili mehul kalan sikastlar?nda, bir tak?m sabotaj eylemlerinde, bombalamalar?nda ne kadar devletin iindeki karanl?k glerin rol vard?, bu hep bir ?phe ve yava? yava? ?imdi baz? davalar ve soru?turmalar zerinden ?kmaya ba?layacak. Ama bu planlar, bu ?pheyi en az?ndan kuvvetlendiren planlar.

__________________________________________________

TZ: Bu vehamet kar??s?nda toplumun tepkisini nas?l de?erlendiriyorsun? Baz? ayd?nlar duyarl? ama genelde pek yle de?il.

Trkiye'de demokrtaik bilin, vatanda?l?k bilinci ok fazla olgunla?m?? de?il. Trkiye btn anayasalar?yla, en son 1980 darbe anayasas?yla devletin baba oldu?u, g oldu?u, devletin kendi vatanda??na kar?? kendisini koruyan bir anayasayla o vatanda?? ynetmeye al??t??? bir toplum. Biz, s?radan birer vatanda? olarak bu askerlerin maa??n? dyoruz. Bizim dedi?imiz vergiler sayesinde oradalar ve onlar seilmi? siyasetilerin memurlar?. Bize hizmet etmekle sorumlular. Anayasayla verilmi? grevin d???na ?kamazlar, ?kt?klar? zaman sorgulan?rlar. Bir darbenin cezas? vard?r. Bu bilin yerle?mi? de?il. Bu lke seimle i?ba??na gelmi? bir ba?bakan?n? bir darbeyle asm?? bir lke; 12 Eyll'n hesab?n? sormam?? bir lke; darbe suu i?leyen generallerin daha sonra hibir darbe suundan yarg?lanmad??? bir lke. ??te ilk defa bir darbe plan? soru?turmas? belki bugnlerde ba?layacak ve ilerleyecek. Y?llar?n bir birikimi var. Sonuta yine deh?et duyuyoruz, umursam?yoruz ve kan?ksad?k de?il. Kimse iin bu geerli de?il. Ama s?radan bir vatanda? olarak bunu sormak bizim hakk?m?z, bu bize kar?? i?lenmi? bir su, hibir general bunu yapamaz, hibir birinci ordu komutan?, zaman?n jandarma genel komutan? bunu yapamaz bilinci tam olarak yerle?mi? de?il. Trkiye'de hala seilmi? hkmetler iktidar de?il. Hala seilmi? hkmetler kendi sorumluluk alan?ndaki konularda kendisini bire bir yetkili hissetmiyor, o yetkiyi kullanmaktan zaman zaman korkuyor, hala darbe ve askeri mdahaleden korkuyor ve bu korku a??lmad?ka bence a??l?yor ama tam olarak a??lmad?ka da a?kas? tank?, topu, tfe?i olan bir g kar??s?nda sesi kesilmi? bir sivil kitleden bahsediyoruz. Bu ok zararl? ama bunlar? sorgulayan gazeteler, giderek bunlar? sorgulayan ayd?nlar, siyasetiler sayesinde de?i?meye de ba?lad? bir ?eyler. Seferberlik Tetkik Kurulu'nun kozmik odas?na girilip orada bir sivil savc?, yarg? ara?t?rma yapabildi. Bu bir ilk oldu. Ergenekon davas?n? bu a?dan ok nemsiyorum. Kafes soru?turmas?n? ok nemsiyorum. Kafes'de ad? geen st rtbeli generallerin neden hala ifadesinin al?nmad???n? sorgulamak gerekti?ini d?nyorum. Sorumlu gazeteciler olarak davalarla, hakaretlerle kar??la?may? gze al?p bu sorular? sormam?z laz?m.

TZ: Taraf'a a?lm?? davalar?n say?s? ka? buldu?

Toplam olarak 100' geti. Benim ki?isel olarak hakk?mda san?yorum 7 ya da 8 dava var. Bir tanesinden, Abdurrahman Yal?nkaya yarg?ya hakaretten bir dava am??t?, AK Parti'nin kapat?lma cezas?n? ele?tirmemden dolay?, ondan beraat ettim. Di?erleri de gizlili?i ihlal, devlete hakaret, yarg?ya hakaret, suu ve suluyu vme gibi e?itli sulardan yarg?lan?yorum. Ahmet Altan'?n da en az o say?da davas? var. Muhabir arkada?lar?m?z?n ok say?da davas? var ve bunlar?n o?u da ya yarg?ya ele?tiri, ya orduya ele?tiri ya da Krt meselesinde genel gidi?at? ve genel politikalar? ele?tiri ya da devletin gizlili?ini if?a sular? davalar?. Yani bir ki?isel hakaret davas? ya da iftira davas? de?il.

TZ: Bunlara kar?? Trkiye'de meslek rgtlerinden pek bir dayan??ma grlmyor. Uluslararas? meslek rgtleri nas?l bu a?dan?

Uluslararas? bas?n rgtleri Trkiye'de duruma bakt?klar? zaman btn bu davalar? gryorlar, ses ?kar?yorlar. Hemen her gazetede al??an, her grupta al??an bir ok meslekta??m?zdan dayan??ma gryoruz. Somut bir eylem olmasa da dostluk gryoruz. Bir de ?u var yarg?, ordu, devlet ele?tirildi?i zaman a?lan btn davalara ses ?karmayan ama bir vergi cezas? zerinden btn bas?n zgrl? ayaklar alt?nda kampanyas? yapan geni? bir kesim var. Bu beni sadece gldryor a?kas?. En az?ndan illegal oldu?u henz kan?tlanmam?? bir vergi cezas?n?n ok byk bir bask? unsuru oldu?u kabul edilebiliyor ve zerinden bas?n zerinde mthi? bir bask? oldu?u iddias? ortaya at?labiliyor ama di?er davalar grlmyor. zellikle o gazetelerde, zellikle Hrriyet'te ve o grubun gazetelerinde bu davalar baz? k?e yazarlar?n?n abalar?yla dile getiriliyor ama onun d???nda grlmyor.

TZ: Taraf ilk defa bu belgeleri yay?nlamaya ba?lad???nda di?er bas?n grmyordu pek, ?imdi daha ok gazete gryor bu haberleri de?il mi?

Hrriyet ok kk grm? 1'den, yalanlama zerinden. Di?er btn gazetelerde hemen hemen man?et. Milliyet'te geni? bir ?ekilde man?et. Star'da yle, Sabah ve Zaman'da var. Ergenekon'la ilgili yazmaya ba?lad???m?z zaman, Ergenekon ad?n? ta??yan ilk belgeyi Taraf yay?nlam??t?, birinci iddianame bile ?kmam??t?. O zaman "peri masal?, hayaller dnyas?nda geziyorlar, masalar?nda oturmu? yazm??lar" gibi bir sr ?ey yaz?ld?. Sonra bir dava konusu oldu. Ergenekon'dan asr?n davas? diye sz edilmeye ba?land?. Bugn ele?tirseler de ele?tirmeseler de herkes Trkiye'nin en nemli konular?ndan birinin bugn Ergenekon davas? oldu?unu biliyor. En ba?ta tamamen uydurma diye bahsediyorlard?. Taraf'ta veya herhangi bir gazetede herhangi bir gazetecinin bunlar? uydurmas? iin deli olmas? laz?m. Bu belgeler bir ?ekilde devlet iindeki bir de?i?imin sanc?lar?n?n da sonucu olarak ortal??a dklmeye ba?lad?. Uzun sre derinliklerde kalm?? s?r ortal??a sa?l?yor. Biz bu s?rlar?n ula?abildi?imiz kadar?n? de?iyoruz, ayd?nlatmaya al???yoruz, tart???yoruz. ?imdi o peri masal? dedikleri dava erevesinde tutuklu generaller var.

TZ: Hala Ergenekon uydurma diyenler var.

Tabi ama sonuta bir dava var. E?er Trkiye'nin sivil kurumlar?n?n hibirine gvenmeyip sadece orduya ve orduya yak?n bir kesime gvenen bir dnya gr? varsa bilemem, belki her ?ey uydurma. Uydurma diyenlere ?unu diyorum, Trkiye'de 17,000 faili mehul var, Trkiye'de hala zmlenmemi? say?s?z siyasi sikast var. Bunlar oldu, bombalama eylemleri oldu, Trkiye'de darbeler oldu, darbe planlar? oldu ve bunlar? birileri yapt?. zlmemi? sikastlerde dnyan?n neresinde olursa olsun, devlet iinde birileri i?birli?i yapm??t?r. Bu Amerika'da Kennedy sikast? iin de geerli. Trkiye'de U?ur Mumcu dahil, Abdi ?peki dahil, Hrant Dink dahil btn siyasi sikastler iin geerli, ortada bir bilano var, ak?t?lm?? bir kan var, sren bir sava? var ve o sava??n zm a?amas?na gelindi?i noktalarda o sava?? provakae etmi? 33 asker olay? gibi eylemler var. Ortada bu kadar kan varken, birileri bunlar? uydurdu denilemez. Buras? yle bir lke olmasayd?, evet o cinayetler, darbeler hi olmad? bu iddialar peri masal?, burada byle ?eyler olmaz diyebilirdiniz. Ama burada gerek bir lkenin, gerek sular?ndan, gerek kan?ndan sz ediyoruz.

TZ: Tehditler al?yor musunuz?

Zaman zaman ciddiye almam?z gereken tehditler oldu. Bunlar?n byk blmn avukatlar?m?z arac?l???yla savc?l??a intikal ettirdik. Onun d???nda normal bir gazetenin gvenlik dzenlemesi burada da var. Ama korumalarla gezmek, ola?anst nlemler almak gibi ?eyler yapm?yoruz. Biraz dikkatli oluyoruz. Ara s?ra zel gvenlik ya da polis dikkatli olun, tehdit alg?s? var diye uyard?klar? oldu. Sonuta gazeteciyiz, i?imizi yap?yoruz. Yapt???m?z sabah uyan?p i?imize gelmek ve ak?am da evimize gitmek. Yasad??? gr?meler yapm?yoruz, casusluk yapm?yoruz, bir tak?m binalara girip belge alm?yoruz. Yakalanacak bir ?eyimiz yok. ?unu da biliyoruz, yasal kararlara dayanmadan telefonlar?m?z dinleniyor ve e-maillerimiz izleniyor. Muhtemelen ?u anda yapt???m?z syle? bu odan?n dinlenmesi arac?l???yla dinleniyor. Bundan da ekinmiyoruz. Bizi dinleyenler, e-maillerimizi izleyenler en fazla e?itli ki?ilerle samimiyet derecemizi, ?akala?ma biimimizi evet, bu da zel hayata mdahale gryorlard?r. Ama onun d???nda gazetecilik d??? bir faaliyet grmeyecekler. Dolay?s?yla kaacak, ekinecek, saklanacak bir durum yok. Ama Trkiye gazetecilerin ldrld? bir lke, bunu da biliyoruz. Ya Trkiye'de gazetecilik yapmayacaks?n, ya korkarak yapacaks?n ve hi tehlikeli alanlara bula?mayacaks?n, ya da gnlnden geti?i gibi yap?p kt bir ?ey olmamas? iin dua edeceksin.

TZ: Balyoz'dan sonra tehdit oldu mu?

zel bir tehdit olmad?.

TZ: Elde bekleyen ba?ka arp?c? belgeler var m??

Hi belge bekletmiyoruz. Bu konularda aktif al??an muhabir arkada?lar?m?z var. Onlar?n haber kaynaklar? var. Konu?uyor, soruyorlar. Balyozda camiyle ilgili bir ?ey konu?uluyor ve onun zerine gidip daha fazla bir ?ey buluyorlar ya da Balyoz'da ad? geen bir komutan? soru?turuyorlar. Elimizde belge tutmuyoruz. ?yi bilgi varsa kullan?yoruz, yoksa at?yoruz. 25 y?ll?k gazeteciyim, ?una ok rastlad?m, bildikleri enteresan toplant?larda duyduklar?n? not alan, gnl?n tutan ?imdi davalara bile konu oluyor gazeteciler var ama bunlar? hi yazmam??. Genelkurmay'da toplant?lara kat?lm??, anlat?lanlar? yazmam??. Veya bir siyaseti hakk?nda yolsuzluk dosyas?na ula?m?? ama yazmam??, zerine gitmemi?. Bazen ?yle ?eylerle de kar??la?t?k. Ba?ka gazetelerden arkada?lar?m?z?n, yay?nlad???m?z belge iin bize geldi ama biz yay?nlamad?k dedi?i oldu. Biz yle yapm?yoruz. E?er kendi kaynaklar?m?zdan bunun bir do?ruluk derecesi oldu?una ula?abiliyorsak ve bu da kamuoyunun ilgisini ekecek, bilmesi gereken bir ?eyse zaten yay?nl?yoruz.

TZ: Bundan sonra ordunun rolyle ilgili yap?lacaklar hakk?nda e?itli tart??malar var, profesyonel bir ordu kurulmas? gibi, ara?t?rmalar iin meclis komisyonu kurulmas? gibi. Bunlara ne diyorsun?

Asl?nda meclisin gerek bir meclis olabilmesi iin btn bu konularda komisyon kurmas? laz?m. Allaha ?kr bir Hrant Dink komisyonumuz oldu ama bir Ergenekon komisyonu da olmal?. Kafes plan? zerine bir komisyon olmal? ve sorumlu milletvekilleri bunlar? gndemde tutmal?. Bu ordunun ilk ortaya ?kan darbe plan? de?il. e?itli darbe planlar? yapm??, i tehdit alg?lamas? yapm??, seilmi? hkmeti i tehdit alg?lamas?n?n paras? yapm??, e?itli cemaatleri bunun paras? yapm?? ve bunlara kar?? eylemler planlamay? gndeme getirmi? bir ordudan sz ediyoruz. Diyelim ki hibir zaman bunu eyleme ve sua dn?trmek istemediler, bu suu sadece bir harp oyunu olarak konu?tular. Ama bu harp oyununu konu?maya saatlerini, inan?lmaz say?da personelini, enerjisini ve aylar?n?, gnlerini, sayfalarca dolusu metnini harcam?? bir ordudan sz ediyoruz. Bu bana ordunun yapacak i? bulamad???n? ve fazla zaman? oldu?unu d?ndryor. Trk ordusunun klmesi gerekti?ini d?nyorum. Bu da zorunlu askerli?i azaltarak olabilir. Gnlllk esas?nda, ok daha k?sa sreli bir mecburi hizmet olabilir. Bir ordu camileri nas?l basar?z? harp oyunu olarak oynuyorsa, o orduda yanl?? giden bir ?eyler var. Galiba btn bunlar ordudaki indoktrinasyonu, ordudaki e?itimi ve ordudaki i tehdit alg?lamas?n?, ordunun demokrasiye olan sayg?s?n?, siyasi, seilmi? hkmetle ili?kilerini yeniden gzden geirecek ?ekilde ya bir i hizmet kanunu yap?lmas?, hem demokratik/sivil hareket edece?ini garanti eden sivil bir anayasa yaz?lmas? ve bu erevede klmesi laz?m. NATO'nun ikinci byk ordusuyuz. Bunu hak eden bir d?? tehdit bence yok, ama de?erlendirilebilir.

TZ: Hkmetin askerle ili?kilerindeki tutumu konusunda neler diyeceksin? Yeterince dik durabiliyor mu hkmet?

Yeterince dik duram?yor ama dik durmaya al???yor. Trkiye'nin demokratikle?mesini ve siville?mesini istemeyen bir meclis muhalefetiyle kar?? kar??ya ve siviller biraz dik durmaya ba?lad?lar m?, biraz ordunun siyasi etkinlik alan? daralt?lmaya ba?land? m? "sivil vesayet" diye hayk?rmaya ba?layan, ayd?n geinen bir tak?m ki?ilerin oldu?u bir ortamda var oluyor bu hkmet. Bir aba var ama yeterli cesaret yok. Hkmetin btn yeleri san?r?m bu konuda ayn? derecede kararl? de?il. Bir de ?yle bir yanl??l?k yap?yorlar. ?lkelerden ziyade ki?iler zerine kurulu politikalar yrtebiliyorlar. Yani asker hibir ?ekilde siyaset yapmaz, siyaset konu?maz, siyasete mdahale etmez ve siyasete mdahale anlam?na gelecek, yarg?ya mdahale anlam?na gelebilecek herhangi bir a?klamay? kim yaparsa yaps?n hkmet buna kar?? konu?mal?d?r. E?er Org. Ba?bu? f?rkateynin stne ?k?p, devam eden bir soru?turmay? etkileyecek ?ekilde konu?uyorsa, hkmetten bunun bir kar??l??? mutlaka olmal?d?r. Olmad??? zaman orada yanl?? giden bir ?eyler vard?r. Hkmetten tan?d???m insanlardan bazen ?yle yorumlar duyuyorum, asl?nda Org. Ba?bu? ok iyi bir insan, asl?nda o demokrat ama ne yaps?n onun da gzetmesi gereken dengeler var. Ba?bu? Demokrat olabilir ama demokratl??a uymayan hareketleri gerek demokrat siyasetiler taraf?ndan ele?tirilmelidir, hesab? sorulmal?d?r ve zerine gidilmelidir. Bu yap?lmad? bugne kadar. Yanl?? bir ?ey. Pa?a semece var Trkiye'de. Btn pa?alar grevini yapmal?, yapmad??? zaman da emekli edilmeli.

TZ: Hala Taraf'a Fethullah Glen'in deste?i var m? diye soranlar oluyor? Var m??

Fethullah hoca bize maddi bir destek vermiyor. Gazeteyi grp grmedi?ini, Taraf'? okuyup okumad???n? da a?kas? bilmiyorum. Kan?tlamaya al??mak da komik. Bizim banka hesaplar?m?z denetleniyor. Btn yaz??malar?m?z izleniyor. Bu dedikodular? ?karanlar, sadece Fethullah da de?il, i?te George Soros, yok efendim CIA, benim ?srail ordusunda 21 ya??nda grev yapt???ma kadar, hakk?m?zda ?kar?lan dedikodular var, bunlar?n o?u glp geilecek ?eyler. Biz kk bir gazeteyiz, az paras? olan bir gazeteyiz.

TZ: Mali zorluklar sryor mu?

Sryor. Gazeteyi ok k?t kanaat ?kar?yoruz. Patron, Ba?ar Bey, bu kadar byk zarar? gze almasayd?, ya da bir noktada dur deseydi, ki o noktaya birka kere geldik, biz bugn gazeteyi ?karamazd?k. Hep direndi, kredilerle, ve bu gazeteye inand?, bu gazetenin bir ?ekilde ayakta duraca??na inand?. Giderimiz ok d?k oldu?u iin, sat?? rakam?yla iyi kt kendini dndren bir noktaya geldi gazete. Tiraj 50-55-60 bin aras?nda oynuyor. Fena olmayan bir rakam. Az bas?yoruz, az da??t?yoruz. Bu kemiksiz bir sat?? yani promosyon iermiyor, bizim abonelik sistemimiz yok. Do?rudan bayi sat???. Tabi daha iyi olmas?n? istiyoruz ama birikmi? borlar?m?z var. Halen onlar? dyoruz. ?u da var, bu gazetede ba?ka herhangi bir gazetede al??sa ?u anda kazand???n?n drt, be? kat? para alacak pek ok deneyimli gazeteci al???yor. ok de?erli bir yazar kadromuz var. Ba?ka yerlerde al??salar buradan ald?klar? ya da o?u zaman alamad?klar? paran?n kat kat stn alabilirler. Taraf'ta al??man?n bir ayr?cal???, bir zgrl? var. Bu zgrlk o?umuzun maddi olanaklardan vazgememizi sa?lad?. Bize birileri destek olsa herhalde daha iyi ya?ard?k...

TZ: Amerika'dan dnd?n zaman Trkiye'de bu kadar heyecanl? bir gazetecilik hayat?n olaca??n? tahmin ediyor muydun?

Bu gazeteye kat?lmak iin dndm ama a?kas? bu gazetenin bu kadar uzun sre ayakta kalabilece?ini tahmin etmiyordum. 30-35 bini a?an bir sat?? rakam?na bu kadar abuk ula?aca??n? tahmin etmiyordum, bu kadar ok ses getirece?ini tahmin etmiyordum ve Trkiye'nin genel olarak de?i?im ivmesinin artt??? bir ortamda o ivmeyle bu kadar uyumlu hatta o ivmeyi artt?ran bir rol oynayabilece?ini bu kadar tahmin etmiyordum. ok eksiklerimiz var, onu da syleyeyim. Gazetede yapmak istedi?imiz bir sr ?eyi yapam?yoruz. Dnyay? ok daha iyi izleyen bir gazete yapmay? istiyoruz ba??ndan beri. ?imdi "Le Monde diplomatique" ile bir anla?ma yapt?k ve onu Trke basarak ek vermeye ba?lad?k. Taraf sadece orduyu ele?tirsin, ba?ka bir ?ey yapmas?n diye isteyen bir gazete de?il. ?yi bir kltr sayfas? olsun, iyi d?? haberler yaps?n, yava? yava? magazin yapmaya ba?las?n, eklerimiz olsun istiyoruz. Maddi olanaks?zl?klar nedeniyle Avrupa'da, Washington'da muhabirin olam?yor, bir sr olay? yerinde izleyemiyorsun, ekler ?karam?yorsun, ka??t alam?yorsun, vs. Ama bu s?n?rl?l?klar iinde yapabilece?imizin gerekten iyisini yapt???m?z? d?nyorum. Hatta tahminlerimi a?an ?ekilde yapt???m?z? d?nyorum.

TZ: Beklentilerinin daha a?a??da oldu?unu sylyorsun.

Dnd?m zaman 2007 Eyllyd galiba. Byle bir Ergenekon davas? ya?anacak, bu kadar ileri gidilecek, ordunun bu sorgulanamaz tavr? bu kadar geni? bir ?ekilde sorgulanmaya ba?lanacak, Krt meselesi konusunda bir a?l?m olacak ve bu sava?? art?k bitirmek, PKK'y? da?dan indirmeye dnk kltrel ve siyasal anlamda, hatta anayasal anlamda de?i?ikliklerin de tart???ld??? bir ortama bu kadar h?zl? gidece?imizi ok da fazla d?nmyordum. Hep bu de?i?ime inan?yordum, bunun iin konu?mak, yazmak, izmek, ba??rmak gerekti?ini d?nyordum. Ama bu kadar dalga dalga yay?laca??n? bilemiyordum. Ordu iinde ordunun de?i?mesini isteyen insanlar var, gazetecili?in de?i?mesini isteyen insanlar var, sadece Taraf de?il, Taraf'?n yapt???n? ba?ka gazetelerde yapmaya al??an ok say?da meslekta??m?z var, yarg? iinde bu byle, hukukular aras?nda byle, siyasiler aras?nda byle. Bunun giderek bir sinerji olu?turdu?unu gryorum. ?nsan grmeden bunun byle olabilece?ini bilemiyor.

TZ: Trkiye'de gemi? darbelerde Amerikan deste?inin oldu?u biliniyor. Bu darbe planlar?na bakt???nda Amerika'dan destek veya kstek anlam?nda herhangi bir ili?kiye rastl?yor musun?

Daha nce Sar?k?z ve Ay????? belgelerinde de grm?tm, Balyoz'da da benzeri bir hava var. Kesinlikle Amerika veya NATO ile paralel bir operasyon gibi grlmyor. Hatta tam tersi daha ie dnk bir operasyon gibi grnyor. Bir hkmet program? yap?yorlar, o programda ?ran'la ili?kilerin tamamen kesilmesi var. Belki Amerika'n?n ok da hazetmedi?i bir lkeyle ili?kileri b?ak gibi kesiyor ama teki taraftan btn uluslar aras? ili?kilerin kesilmesi var; devletle?tirmeler var. Tamamen devleti, ulusalc?, ie kapan?k bir ?ey de var. Yani tamamen din kar??t?, anti-?slam, anti-Krt, anti-Arap ama ayn? zamanda anti-Bat? ve tamamen iine dnk. Zaten biliyoruz ki Sar?k?z ve Ay????? hamleleri byk lde Annan Plan?'na verilen deste?in nn kesmek, K?br?s'ta bir a?l?m?n nn kesmek iin planland???n? biliyoruz. O s?rada a?l?m srecini Avrupa ve Amerika'n?n da destekledi?ini de biliyoruz. Yani ne Amerika ne de Avrupa Birli?i... Trkiye'nin art?k 12 Eyll zihniyetiyle ynetilemeyece?ini d?nyor Washington da Brksel de, zaten dnyan?n geneli de. Kreselle?mi? dnyada ekonomik ili?kiler kesinlikle buna cevaz verecek ili?kiler de?il. Ama btn bunlar?n fark?nda olmayan, hatta btn bunlardan rahats?z olan bir ordu zihniyeti var. Bu kreselle?mi? dnya, bu ili?kiler, bar?? aray???, Obama dnyas?n?n e?er Bush dnyas?ndan bir fark? varsa onun dikte etti?i daha fazla diyalog, daha a?k ili?kiler sreci byle siyasete mdahale eden, darbe planlayan, seilmi? hkmetleri devirmeyi planlayan bir ordu zihniyetini kabul edebilecek bir zihniyet de?il. Dnyan?n gitti?i do?rultuyu takip edemeyen tam tersi bir noktada ak?l?p kalm?? bir ordu zihniyeti var.