Selin ONGUN
http://www.t24.com.tr/

"Ergenekon her ktl?n anas?d?rc?lar ile Ergenekon, AKPnin muhalifleri tasfiye operasyonudurcular aras?ndaki msabaka srerken, Birgn gazetesi yazar? zgr Mumcu, skor tela?? iermeyen yaz?lar kaleme al?yor.

24 Ocakta babas? U?ur Mumcunun ldrlmesinin zerinden 17 y?l gemi? olacak zgr Mumcu ile syle?iyoruz. zgr Mumcu, suikasta u?rad??? esnada, Hasan Cemal-Emine U?akl?gil ekibine kar?? kavgadan sonra dnd? Cumhuriyet gazetesinde yaz?lar yazan U?ur Mumcunun ideolojik duru?unun zellikle Ergenekon srecinde yanl?? konumland?r?lma olas?l???n? konu?tu?umuz s?rada nce gzlerini kocaman aarak soruyor:

1990l? y?llarda ulusalc? yazarlar diye bir s?n?fland?rma var m?yd??

Ard?ndan hemen ekliyor:

Babam 17 y?ld?r hayatta de?il. Geen zamanda olan geli?meleri ya?asayd? tavr? ne olurdu; bu konuda hi kimse bir ?ey syleyemez () yle noktaya gelen insanlar var ki, U?ur Mumcunun kendi yazd?klar?n?, sylediklerini ona yak??t?rmay?p kendi kafalar?nda kurduklar? bir U?ur Mumcu alg?s?n?n pe?inden ko?uyorlar. Bu ki?iler elbette U?ur Mumcuyu do?ru ?ekilde alg?lay?p yorumlam?yor. te yandan babam?n yaz?p izdikleri hadis de?il, biz de 'bunlar?n do?ru tefsiri ?udurculuk yapm?yoruz.

Paris-Sorbonne niversitesinde Uluslararas? hukukta askeri i?gal konulu doktoras?n? tamamlamak zere olan Mumcu, syle?inin sonunda bir de soru-cevap f?rlat?yor:

Babam bugn Cumhuriyette yazar m?yd?; bilemeyiz. Babam iinde olsayd? Cumhuriyet bu Cumhuriyet olur muydu; onu da bilemeyiz.

Ergenekon davas? U?ur Mumcu cinayeti ile ilgili olarak kafas?nda bir soru i?areti yaratt? m?? Mumcu cinayetinin radikal ?slamc?lar?n operasyonu oldu?una neden inanm?yor? CHPyi neden sa?da buluyor? Kendisine kar?? kar???k duygular iindeyim dedi?i Cumhuriyet gazetesini okuyor mu?

zgr Mumcu, www.t24.com.tr iin yneltti?imiz sorular? cevaplad?.

- Ergenekon davas? U?ur Mumcu cinayeti ile ilgili olarak kafan?zda bir soru i?areti yarat?yor mu?

?ddianamelerde babam?n ldrlmesine ili?kin yer alan her ?ey zaten daha nce bir ?ekilde kamuoyuna yans?m??t?. rne?in Veli Kkn evinden ?kan belge (U?ur Mumcu suikast?ndan 10 gn sonra, dnemin M?T Mste?ar? Snmez Kksal imzas?yla dnemin Ba?bakan? Sleyman Demirele gnderildi?i ne srlen belgede, suikast?n CIA denetimindeki alt? ki?ilik bir ?srail timi taraf?ndan gerekle?tirildi?i iddia ediliyordu) yeni bir geli?me de?ildir. Bu belge y?llar nce U?ur Mumcu Umut Operasyonu davas?na da girmi? ?km?? bir belgedir. stelik o dnemde bu belgenin sahte oldu?u da kamuoyuna yans?m??t?. Dolay?s?yla ?unu sylemek mmkn; orada U?ur Mumcu suikast? a?s?ndan yeni bir ?ey yok.

Cinayetinin ?slamc? operasyonu oldu?una inanm?yorum

- PKK ve J?TEM itiraf?s? Abdlkadir Aygan'?n bas?nda yer alan U?ur Mumcunun arac?na bombay? J?TEM'ciler koydu. C-4 patlay?c?y? da ABD'li eski asker temin etti szlerini nas?l okudunuz?

Babam ldrleli 17 y?l oldu, neredeyse her sene e?it e?it senaryo ile kar??la?t?k. ?slamc?lar, eski lkcler, kontrgerilla, PKK Birok ?ey iddia edildi. O nedenle bu konuya ynelik demeler art?k bende ciddi bir heyecan uyand?rm?yor. ?unu da belirtmeliyim; bu cinayeti kontrgerillan?n i?ledi?ini duysam ?a??rmam. PKKn?n yapt???n? duysam yine ?a??rmam. Elbette ciddi bir delile dayanarak sylemiyorum, ama ben bu cinayetin bir ?slamc? operasyonu oldu?una inanm?yorum.

- Neden?

nk ?slamc?lar?n bunu yapmas? iin bir sebep oldu?una inanm?yorum.

'Babam?n ?fade zgrl? a?s?ndan siyasal ?slamla problemi yoktu

- Ne zamandan beri bu fikirdesiniz?

Ba??ndan itibaren. Babam?n M?T ve PKK aras?ndaki ba?lant?lar zerine ara?t?rma yaparken, stelik tam da o ara?t?rmalar?n meyvelerini alacakken ldrld? ortada. Son yaz?lar? ?srarla bu konu zerinedir. ldrld? tarihten bir y?l geriye gidip, tarama yap?ld???nda grlecektir; laiklik ya da ?slamc?lar zerine kaleme ald??? yaz? say?s? ciddi bir oran te?kil etmez. te yandan babam TCKn?n 141-142. maddeleriyle birlikte 163n kald?r?lmas?n? da savunurdu. Tarikat, siyaset, ticaret genine ele?tirileri vard?, ama ifade zgrl? a?s?ndan siyasal ?slam ile ilgili problemi yoktu.

- zellikle Ergenekon srecinde kendini Kemalist-sol izgide tan?mlayanlar?n U?ur Mumcunun ideolojik netlik ayar?n? yaparken, ayn? Mumcunun Cumhuriyet gazetesindeki 163nc maddenin kalkmas?n? savundu?u yaz?lar? neden gzard? ediliyor sizce?

Babam, ?slamc?l?k da ifade zgrl? ierisinde olmal? derken, Krt sorununda AG?T (Avrupa Gvenlik ve ??birli?i Te?kilat?) erevesinde zmn daha fazla demokratik haklarla zm sa?layaca??n? sylyordu. Bu noktada bugn daha reaksiyoner bir Kemalizm ile kar?? kar??yay?z. Ulusalc?l?k ad? verilen, 2000li y?llarda ortaya ?kan bir dalga bu. 1990l? y?llarda ulusalc? yazar diye bir s?n?fland?rma var m?yd?? Bu dalga ?u anda ok reaksiyoner davrand??? iin Krt a?l?m? ya da siyasal ?slam konular?nda babam?n duru?una dair belirli noktalar ya gzlerinden ka?yor ya da grmek istemiyorlar.

- U?ur Mumcunun ulusalc? yazar portresine ili?tirilmesini sa?l?kl? buluyor musunuz?

Susurluku ve 28 ?ubat? ya?amam??, AKP iktidar?n? gzlemlememi?, ABDnin Irak i?galini grmemi?, bu konular? nas?l yorumlayaca??n? bilmedi?imiz bir insandan sz ediyoruz. Babam 17 y?ld?r hayatta de?il. Geen zamanda olan geli?meleri ya?asayd? tavr? ne olurdu; bu konuda hi kimse bir ?ey syleyemez. Sadece genel izgisinden tr birtak?m varsay?mlar?m?z olabilir, ama bunlar da speklasyondan ibaret kal?r. Dolay?s?yla fazla enstrmantalize edilmesini sa?l?kl? bulmuyorum. As?l tart???lmas? gereken babam?n ya da herhangi bir yazar?n ulusalc? olarak konumland?r?lmas?ndan ziyade 1990l? y?llarda var olmayan ama bugn acayip bir noktaya gelen ulusalc?l?k kavram?n?n te?his edilmesi olmal?.

Kemalist oldu?umu syleyemem

- Tam burada ulusalc?=Kemalist forml nerilerek sorulsa; Kemalist misiniz?

Son dnemde alg?land??? ?ekliyle Kemalist oldu?umu syleyemem.

- Ba?rts m trban m??

Kim ne istiyorsa, diyorsa o.

Laiklik, ba?rts yasa?? ile savunulmaz'

- Siz ne diyorsunuz?

Ben ba?rts yasa??na kar??y?m, fakat ba?rts konusunun da anayasa metnine girmesini lzumsuz buluyorum. Bu giri?im sorunu daha karma??k hale getirdi. Di?er yandan laikli?i savunmak ba?rts yasa??n? savunmakla olacak bir ?ey de?il. ok daha ciddi, kapsaml? bir konu. Diyanet ??leri Ba?kanl??? orada dururken, zorunlu din dersleri varken laiklikle ilgili sorunun kar??s?na sadece ba?rtsn yerle?tirmek ba?l? ba??na bir yanl?? zaten.

Liberaller ergen, Kemalistler be? ya??nda ocuk gibi'

- Kemalist oldu?umu syleyemem k?sm?na geri dnelim; Hay?r, Kemalist de?ilim demeden izgiyi nezaketle izdiniz?

Asl?nda ?yle a?klamak daha yerinde olur; Trkiyede Atatrkn alg?lanmas? noktas?nda iki grup var. Genel olarak sylersek birinci grup ?slamc?lar?, ikinci cumhuriyetileri, liberalleri kaps?yor. ?kinci grupta ise Kemalistler, ulusalc?lar, milliyetiler ortak noktada bulu?uyor. Birinci grubun, daha ziyade liberal kesimin, bak??? babas?na isyan eden bir ergen gibi. Tablo ?yle; Atatrk baba ve 15-16 ya?lar?ndaki tak?nt?l? ergenler de babalar?n?n syledi?i her ?eyi yanl?? bularak, kendilerine yeni bir rol model ar?yorlar. Di?er grup ise babas?na ??k be?-alt? ya??nda bir ocuk gibi davran?yor. Babas?n?n yapt??? her ?ey do?ru, baban?n yapt??? hibir ?ey ele?tirilemez alg?s?ndan teye geemiyor. Yaz?k ki bu iki alg? d???nda bir alan da b?rak?lmad?. Zaten kutupla?ma bu ikisinin srt?mesinden do?uyor. Ben her iki durumu da sa?l?kl? bulmuyorum.

- Bahsetti?iniz srt?me Ergenekon sreci ile daha ok alevlendi. Az nce yapt???n?z de?erlendirmenin e?li?inde soral?m; anneniz Gldal Mumcunun Ergenekon davas?ndaki tutuklamalara ynelik E?er U?ur hayatta olsayd? ona da s?ra gelirdi szlerinden yana m?s?n?z?

Ergenekon soru?turmas? srecine ynelik en nemli ele?tirilerden biri de bunun muhaliflere ynelik bir tasfiye hareketi oldu?u idi. Annem bu ele?tiriyi bu srete ya?anan birtak?m keyfi gz alt?lar?n? i?aret ederek dile getirmi? olmal?.

Kendi kafalar?ndaki U?ur Mumcunun pe?inden ko?an insanlar var

- U?ur Mumcunun yanl?? alg?land???n? d?nyor musunuz?

Zaman zaman yanl?? alg?land???n? d?nyorum tabii.

- Somutla?t?rabilir misiniz?

?u rnek birok ?eyi a?klayacakt?r. Babam Almanyada yapt??? bir konu?mada, Krt sorununun zm demokratik haklar?n geni?letilmesiyle sa?lan?r gibi bir ifade kullan?yor. Bu konu?ma zerine UMAGa (U?ur Mumcu Ara?t?rmac? Gazetecilik Vakf?) gelen bir e-mailde ise ?u ifade yer al?yordu; U?ur Mumcunun videosuna herhalde montaj yapm??lar, o bunu asla sylemezdi. yle noktaya gelen insanlar var ki U?ur Mumcunun kendi yazd?klar?n?, sylediklerini ona yak??t?rmay?p kendi kafalar?nda kurduklar? bir U?ur Mumcu alg?s?n?n pe?inden ko?uyorlar. Bu ki?iler elbette U?ur Mumcuyu do?ru ?ekilde alg?lay?p yorumlam?yor. te yandan babam?n yaz?p izdikleri hadis de?il, biz de bunlar?n do?ru tefsiri ?udurculuk yapm?yoruz.

- ?imdi bu de?erlendirmeleriniz zerine U?ur Mumcunun o?lunun syledi?ine bak, ay?p ay?p?lar olursa ne buyurursunuz?

(Glyor)

- Ya CHPye giri?en bir yaz?n?zdan sonra Bizim Gldal?n o?lunun yapt???na bak! diyenler oluyor mu?

Bana byle bir serzeni? gelmedi; anneme demi?lerse o da bana aktarmad?. Ben annem de, babam da de?ilim. Hastal?kl? bir CHP d?manl???ndan da muzdarip de?ilim. Ele?tirilecek bir ?ey varsa dile getiririm.

B?rak?n CHP'yi, Frans?z Sosyalist Partisi'ni dahi sa?da buluyorum

- Annenizin siyasette kendini konumland?rd??? yer sizi temsil ediyor mu?

CHP iktisadi politikalar?n?n yan? s?ra yer yer milliyetili?e kaymas? ile de ele?tirdi?im bir parti. Kald? ki annem partinin ynetiminde de?il ve milletvekilleri de insanlar? birebir temsil etmek durumunda de?il. Ben b?rak?n CHP'yi Frans?z Sosyalist Partisi'ni dahi kendimi konumland?rd???m yerin sa??nda buluyorum. Mehmet Ali Aybar'?n Trkiye ??i Partisi hari, Trk siyaset tarihinde iinde gnl rahatl???yla yer almak istedi?im bir parti de grebilmi? de?ilim. Ancak CHP gibi byk kitle partilerinin de zaman ierisinde siyasetlerinde de?i?iklik gzlemlemek olas?. Birok solcunun iten ie diledi?i de bu zaten.

CHPnin hibir yere varmayaca?? da ortada

- Soruyu de?i?tirerek tekrarlayal?m; az nce Hastal?kl? bir CHP d?manl???ndan muzdarip de?ilim diyerek ele?tiri tonunuza dikkat ektiniz. Siyaset yntemini Hastal?kl? bir AKP d?manl??? zerine in?a eden bir siyaseti ile bar???k olabilir misiniz? Bknz. Canan Ar?tman?

Siyaset ad?na laiklik d???nda bir ?ey bilmeyen, iki laf?ndan biri Atatrk olmazsa rahat edemeyen bir portreye i?aret ediyorsunuz. Annemi tan?yorum; byle dar gr?l bir izgi onu yans?tm?yor. Burada bir ba?ka zihniyetten de bahsetmek gerek. Victor Hugo, Reaksiyonerlik siyasi fikrin iflas?d?r der. Siyasi olarak retecek yeni bir fikir olmad???n? ispat edercesine sadece tepki siyaseti kurmak, AKPnin yanl??lar?na alternatif zmler sunarak muhalefet yapmak yerine Atatrkn szlerini sloganla?t?r?p, stelik o szlerin ieri?ini alg?lamadan politika yapmak dzgn bir siyaset yntemi de?ildir. Bu yntemle CHPnin hibir yere varmayaca?? da ortada.

Erdo?an da, Deniz da son derece huzursuz edici

- Bir krsde Tayyip Erdo?an ba??rarak de?erlendirme yap?yor, bir krsde Deniz Baykal; hangisi daha huzursuz edici sizce?

?kisi de son derece huzursuz edici. Sal? gnleri haber kanallar? grup toplant?lar?n? yay?nlad???ndan beri bu ba??rma halleri de iyice ?ova dn?t. Birbirlerini vatan hainli?inden lkeyi satmaya kadar son derece a??r ithamlarla sulayan ve stelik tart??t???n? zanneden k?e yazarlar? da siyasiler kadar rahats?z edici.

Hakaret konusunda Kemalistler ve liberaller d?man karde? gibi

- Hakaret etme konusunda hangisi daha becerikli; Kemalistler mi, liberaller mi?

Asl?nda d?man karde? gibiler. Bir taraf di?er taraf? soros ocu?u olmakla, sat?lm?? olmakla ya da en iyi ihtimalle safl?kla itham ediyor. Di?eri cuntac?l?kla, darbecilikle, demokrat olmamakla sulan?yor. Ve her iki tarafta bunu yaparken her ?eyin en do?rusunu kendisinin bildi?ini zannediyor.

- Hi d?nmeden cevaplar m?s?n?z; Ahmet Altan size ne a?r??t?r?yor?

Taraf gazetesi.

- ?lhan Seluk?

Ziverbey.

- Cem Uzana destek verilmesini isteyen, MHP ile koalisyon neren ?lhan Seluk da Ziverbeye dahil mi?

??kencecilerimi affettim diye yazan Ziverbey.

- Hasan Cemal?

(Susuyor)

Cumhuriyete kar?? kar???k duygular iindeyim

- Cumhuriyet gazetesi?

ok zor, kendisine kar?? kar???k duygular iindeyim.

- Ne zamand?r?

zellikle ?lhan Selukun bahsetti?iniz yaz?lar?na kat?lmam hibir ?ekilde mmkn de?il, zlyorum.

Mustafa Balbay?n darbe gnlklerini kullanmamas? vahim

- ?kinci Ergenekon iddianamesinin ek delil klasrlerinde yer alan ve Mustafa Balbaya atfedilen gnlkler ve telefon konu?malar?na da ayn? lde zlmeniz olas? m??

Bu konuda Balbay?n sylediklerine inanmak istiyorum.

- Darbe gnlklerinin Nokta dergisinde yay?mlanmadan sekiz ay nce Mustafa Balbay?n elinde oldu?unun ortaya ?kmas? daha zc olabilir mi?

E?er bu do?ruysa durumun izah? yok. Byle bir ?eyin elinde olup kullanmamas? vahim. Fakat ?u anda tutuklu olan bir insandan bahsediyoruz, daha fazla yorum yapmak istemiyorum.

Cumhuriyetin cunta organ? gibi alg?lanmas? hoyrata

- Cumhuriyet, okumaktan keyif ald???n?z bir gazete mi?

Kendinizi zde?le?tirdi?iniz bir gazete mi? anlam?nda soruyorsan?z; zde?le?tirmiyorum ki, Birgnde yaz?yorum.

- Cumhuriyetten teklif ald?n?z m? hi?

Hay?r. Birka defa Irak i?gali zerine yaz? yollad???m olmu?tu.

- Birgndeki yaz?lar?n?z?n Cumhuriyette yay?mlanmas?n? ister miydiniz?

Tabii isterdim, ama bu konu, benim iin Cumhuriyette yaz?yor olmak de?il, farkl? gr?te yaz?lar?n Cumhuriyette yer alabilmesiyle ilgili. Ama Cumhuriyeti de bir kalemde silmemek gerek. Cumhuriyetin tamamen bir cunta yay?n organ? gibi alg?lanmas?n? da biraz hoyrata buluyorum.

?lhan Seluk'un 'ok rahats?z eden' yaz?lar?

- Bunun e?li?inde ?u notu da d?yor musunuz; byle bir alg?n?n olu?mas?nda Cumhuriyetilerin performans? da gz ard? edilmemeli?

Balbay hakk?nda bir ?ey sylemeyece?im; gerekten savunmas?n? beklemek istiyorum. ?lhan Seluk ise (Bir sre susuyor) ??kencecilerimi affediyorum, Trabzondaki bayrak hadisesi hakl? bir tepkiydi yaz?lar?, Mustafa zbekin Ergenekon ile ili?kisi var ya da yok nemli de?il, bizatihi siyasi izgisinin Cumhuriyet ile ili?kilendirilmesi, tm bunlar ok rahats?z edici. Cumhuriyetin byle bir yne gitmesi elbette zc, MHPyi destekleyen, ona s?cak bakan bir Cumhuriyet benim kafamdaki Cumhuriyet de?il elbette. Belirtmem gerek ki Cumhuriyet gazetesi iinde her gr?ne kat?lmasam bile hl severek takip etti?im yazarlar var. 12 Eyll'de, cunta hkmetinin bakan? zal iktidar?nda, Susurluk srecinde s?n?fta kalanlar?n bugn Cumhuriyet'i ele?tirmelerini de ok ciddiye alam?yorum do?rusu.

Babam olsayd? Cumhuriyet bu Cumhuriyet olur muydu; bilemeyiz.

- Bugn baban?z ayn? Cumhuriyette yazsayd??

Babam bugn Cumhuriyette yazar m?yd?; bilemeyiz. Babam iinde olsayd? Cumhuriyet bu Cumhuriyet olur muydu; onu da bilemeyiz.