Ba??ms?z Gazetecilik Platformunun Dnya Bas?n zgrl? Gn'nde ba?latt??? Mehmet Ali Birand Konu?malar?'n?n ilkini yapan Taraf Gazetesi'nin eski Genel Yay?n Ynetmeni Ahmet Altan ilgin a?klamalarda bulundu. 

19 Eyll 2013'te Hasan Cemal'in ba?kanl???nda kurulan Ba??ms?z Gazetecilik Platformu (P24), geen y?l hayat?n? kaybeden gazeteci Mehmet Ali Birand an?s?na zel bir konu?ma serisi ba?latt?.

"GAZETEC?L?K ALAKLIKTIR"

Konu?malar?n ilkini, 3 May?s Dnya Bas?n zgrl? Gn'nde, edebiyat?l???n?n yan? s?ra gazetecili?in de her kademesinde al??m?? bir yazar olan Ahmet Altan gerekle?tirdi.

Ahmet Altan'n konu?mas?nda "Gazetecilik nedir?" sorusuna verdi?i cevap ve babaannesi ile ilgili anlatt??? rnek dikkat ekti. ??te Altan'?n o konu?mas?;

"Bana sorarsan?z yzde doksan dokuzu alakl?k ve korkakl?k, yzde biri ise drstlk ve cesaret olan bir meslektir. Ve o yzde birlik k?sm?yla dnyay? da hayat? da de?i?tirmekte byk rol oynar. (...)

"BABAANNEM?N GENELEVDE ALI?TI?INI YAZDILAR"

(...)Peki, hep bildi?iniz ?eylerden sz etmeyeyim, biraz da bilmediklerinize de?ineyim.

Daha az dramatik bir iki rnek vereyim.

Kendi lkemde olanlardan, kendi ba??ma gelenlerden, bizzat ya?ad?klar?mdan.

Benim babam ok nl bir solcu yazar, ayr?ca ?stanbul'un ilk sosyalist milletvekillerinden.

Babam?n sosyalist kavgan?n tam gbe?inde oldu?u, benim ocukluktan genli?e geti?im y?llarda bir gn eve gelen gazetelerin birinin man?etinde kocaman bir yaz? grdm.

Babaannemin genelevde al??m?? oldu?unu ve "vesikas?" bulundu?unu yaz?yordu.

"HABER? GRNCE BAYILMI?"

Babaannem, Trkiye'nin ikinci cumhurba?kan? olan ?smet Pa?a'n?n topu okulundaki komutan? olan bir generalin k?z?yd?.

Zavall? kad?na gazeteyi o sabah giti?i bankada gstermi?ler, o da d?p bay?lm??t?. O s?ralarda altm??l? ya?lar?nda olan babaannem ay?ld???nda ilk sz kk bir k?z ocu?u gibi "ya babam bunu grseydi" olmu?tu.

Byd?mde ben de bu gazetecili?e ve kavgalara kar??t?m. 

AHMET ALTAN'IN KONU?MASININ TAM METN? 

Ahmet Altan'?n konu?mas?n?n tam metni ?yle:

Gazetecilik nedir?
Bana sorarsan?z yzde doksan dokuzu alakl?k ve korkakl?k, yzde biri ise drstlk ve cesaret olan bir meslektir. Ve o yzde birlik k?sm?yla dnyay? da hayat? da de?i?tirmekte byk rol oynar.
Niye alakt?r sorusunun cevab?n? vermeden nce, bu korkun alakl?klara birka tane sizin de ok iyi bildi?iniz tarihi rnek vermek istiyorum.
Sacco ile Vanzetti 1927de cinayetten mahkum olarak idam edilen iki ?talyan anar?istiydi bildi?iniz gibi.
Sular? hibir zaman kesin bir ?ekilde kan?tlanamad? ama bu belirsizlik onlar? lmden kurtarmaya yetmedi.
Niye?
nl bir tarih profesr olan Arthur Schlesinger, bu korkun olayla ilgili ocukluk an?s?n? anlat?rken bu niyenin de cevab?n? veriyor asl?nda.
O yaz New Hampshiredaki bir kamptayd?m ve gazeteleri beyzbol sonular?n? ?renmek iin okurdum. 1927 yaz?nda dokuz ya??ndayd?m. Ma sonular?na bakmak iin bir Boston gazetesi ald?m ve anlatamayaca??m bir ?okla Sacco ve Vanzetti idam edildi ba?l???n? okudum. Kamp yneticilerinden birinin di?erine o s?rada Allaha ?kr bu pileri hallettiler sonunda dedi?ini duydum.
O kamp yneticisini byle insafs?zca, vicdans?zca, rezilce konu?turan i?te o szn etti?im bas?n?n alakl???d?r.
S?radan bir ?retmen olan o Amerikal? adam, davan?n detaylar?n? bilmiyordu, bugn bile belirsizli?ini koruyan bu davayla ilgili a?k noktalar hakk?nda bir bilgisi yoktu ama o iki anar?ist ?talyan?n idam edilmesi gerekti?ine inan?yordu.
Bu inanca nas?l ula?m??t?, belki de drst bir adam olan o kamp yneticisini, haks?z bir idam?n vicdani sorumlular? aras?na kim sokmu?tu?
Tek bir cevab? var bunun.
Gazeteler ve gazeteciler.
Sacco ile Vanzetti davas? s?ras?nda gmen i?iler hakk?nda korkun yaz?lar ?k?yordu Amerikan bas?n?nda.
Sacco ile Vanzetti yakaland?ktan bir y?l sonra 1922de Saturday Evening Postta Kenneth Roberts, al?k s?n?r?nda ya?ayan ok say?da insan Amerikaya gelip d?k cretlerle al???yor. Para biriktirmek kararl?l???yla pislik ve karanl?k iinde ya??yorlar. Amerikan i?ilerinin dzgn bir hayat srmelerini sa?layacak paralar?n bir paras?n? al?yorlar. Bu, Amerikada hayat standard?n? d?ryor diye yazm??t?.
Ve, bu inan Amerikan kamuoyu taraf?ndan benimseniyordu.
E?er bylesine bir kamuoyu olu?masa o iki ?talyan? elektrikli sandalyeye o kadar kolay oturtamazlard?.
Peki, bir bilinen rnek de Almanyadan verelim.
?u nl Reichtag yang?n?.
Hitler fa?izminin nn aan bu byk k?r?lma noktas?nda, Meclisi komnistlerin yakt???na Alman halk?n? kim inand?rd??
Kim bu yang?n? bahane ederek Hitlerin fa?ist diktatrl?nn yolunu at??
Cevab?n? benden daha iyi bildi?inize eminim.
Alman bas?n?.
Bir de Fransaya bakal?m.
?u zavall? Yzba?? Dreyfus.
Yahudi Yzba?? Dreyfus.
Alman casusu olmakla sulanm??t? ama casuslukla alakas? yoktu.
Bile bile mahkum ettiler s?rf o s?rada Fransadaki Yahudi d?manl???ndan yararlanarak.
Yahudi d?manl??? nas?l topluma yay?lm??t? peki, kim yaym??t? bu d?manl????
Cevab? biliyorsunuz.
Peki, hep bildi?iniz ?eylerden sz etmeyeyim, biraz da bilmediklerinize de?ineyim.
Daha az dramatik bir iki rnek vereyim.
Kendi lkemde olanlardan, kendi ba??ma gelenlerden, bizzat ya?ad?klar?mdan.
Benim babam ok nl bir solcu yazar, ayr?ca ?stanbulun ilk sosyalist milletvekillerinden.
Babam?n sosyalist kavgan?n tam gbe?inde oldu?u, benim ocukluktan genli?e geti?im y?llarda bir gn eve gelen gazetelerin birinin man?etinde kocaman bir yaz? grdm.
Babaannemin genelevde al??m?? oldu?unu ve vesikas? bulundu?unu yaz?yordu.
Babaannem, Trkiyenin ikinci cumhurba?kan? olan ?smet Pa?an?n topu okulundaki komutan? olan bir generalin k?z?yd?.
Zavall? kad?na gazeteyi o sabah giti?i bankada gstermi?ler, o da d?p bay?lm??t?. O s?ralarda altm??l? ya?lar?nda olan babaannem ay?ld???nda ilk sz kk bir k?z ocu?u gibi ya babam bunu grseydi olmu?tu.
Byd?mde ben de bu gazetecili?e ve kavgalara kar??t?m.
On, on iki y?l kadar nce Almanyada bir roman?m yay?nland???nda oraya gitmi?tim, bir de Trk dinleyicilerin geldi?i bir toplant?da konu?mu?tum.
Trkiyeye dndm.
Sabahleyin, kap?n?n nne b?rak?lan gazeteleri ald?m, gazete tomar?n?n en stndeki gazetenin dokuz stuna man?etinde kocaman puntolarla yaz?lm?? iki kelime vard?:
Frans?z Ahmet.
nce anlamad?m. Sonra haberi okudum. Benim hakk?mdayd?. Almanyadaki konu?mamda hi sylemedi?im szleri syledi?imi, Trkleri a?a??lad???m? iddia ediyordu.
Ben yle szler sylemedim diye a?klama yapt?m, ertesi gn gazetenin yneticisi, bunlar byle hem syler hem inkar ederler diye yazd?.
Gazetenin iki sayfas?n? benim yle syledi?imi iddia eden insanlar?n tan?kl?klar?na ay?rd?.
Kimse beni savunmad?. Byk televizyonlara beni ?karm?yorlard?, ben de kk televizyonlar? teker teker dola??p gazetenin yalan yazd???n? anlat?yordum ama pek inand?ram?yordum insanlar?.
Sonra bir gn Almanyadan bir Trk meslekta? telefon etti, ben o gn sizin konu?man?z? izledim ve Kln Radyosu ad?na kaydettim, isterseniz size band? gndereyim dedi.
O bant sayesinde ancak kan?tlayabildim gazetenin yalan yazd???n?, zr dilediler.
Bir kk rnek daha anlat?p sonra neden gazetelerin byle alakl?klar yapt???n? becerebildi?im kadar?yla daha genel bir erevede de?erlendirmeye al??aca??m.
Gene o s?ralarda Aldatmak diye bir roman yazm??t?m. Bir sabah gene byk gazetelerden birinin srman?etinde roman? ald???m iddias? yay?nland?.
?ddiay? ileri sren gazeteci, benim kitab?m? okumad???n? ama konuyu kar?s?n?n kendisine anlatt???n? ve bunun Arthur Haileynin kitab?ndan yrtme oldu?unu sylyordu.
Bir bas?n toplant?s? yap?p bu iddian?n tmyle yalan oldu?unu syledim.
Ertesi gn benim kitab? ald???m? iddia eden gazete sylediklerimi arp?tan bir ba?l?k att?.
Gazetenin yay?n mdryle bir gn kar??la?t?m ve ona neden sylediklerimi arp?tt???n? sordum, bana cevab? hi unutulmaz bir cevapt?.
O kadar da gazetecilik yapaca??z demi?ti.
Gazetecilik buydu ona gre. Sadece ona gre de?il birok gazeteciye gre yleydi. Gerekleri arp?tmak.
Benim kitab?m? okumad???n? ama benim o kitab? ald???m? anlad???n? syleyen gazetecinin ise geti?imiz gnlerde bir ses kayd? yay?nland?, ba?bakan?n adam?na kamuoyu yoklamalar?ndaki rakamlar? hkmetin i?ine gelecek biimde arp?tmay? neriyordu.
San?r?m hem dnyadan hem de Trkiyeden yeterince rnek verdim.
?imdi gelelim temel sorumuza, neden gazeteciler byle alakl?klar yap?yor?
Gazetecili?in byk d?man? vard?r.
Devlet, gazete patronlar? ve gazete okurlar?.
Devletler, gazeteleri kendi propaganda aralar? olarak kullanmaya al???rlar ve o?unlukla da kullan?rlar.
S?rlar?n?n gazetelerde yay?nlanmas?na engel olmaya u?ra??rlar ve genellikle de ba?ar?rlar.
Biliyorsunuz en nl rneklerinden biri, Domuzlar Krfezi ?kartmas?n? haber alan Amerikan gazetesinin bunu devletin iste?i zerine yay?nlamamas?d?r.
Daha sonra Ba?kan Kennedy, ke?ke yay?nlasalard?, bu felaketi ya?amam?z? nlerlerdi demi?ti.
Bugn geli?mi? lkelerdeki gazeteler bir lde bu devlet bask?s?ndan kurtulmay? ba?ard?lar ama hibir zaman yzde yz kurtulamazlar. Bunun bir nedeni devletle iyi geinmek arzusu ise, di?er ve belki de daha nemli nedeni gazetecilerin biro?unun devlet ?karlar?n? gazetecilik mesle?inin ilkelerinden daha nemli grmesidir.
Bir gazeteci iin devlet ?kar? diye bir kavram yoktur, olamaz. Devlet ?kar?n? korumak devlette al??anlar?n i?idir. Gazetecilerin i?i de gerekleri a?klamakt?r.
Toplumsal bir i?blmdr bu. Toplumlar, gazetecili?i bunun iin ke?fetmi?tir, gizli olanlar?, saklananlar? bulup ?kars?nlar, halka anlats?nlar diye. E?er gazeteciler de devlet grevlileri gibi d?nmeye ba?larsa bu toplumsal i?blm aksar.
Neyin devletin ?kar?na oldu?una devleti ynetenler sadece kendileri karar vermek ister. Peki ya devleti ynetenler yanl?? karar veriyorsa, ya devlet ?kar?na sand?klar? ?ey asl?nda devletin ve toplumun ?kar?na ayk?r?ysa? Gazeteciler olmadan, gerekler a?klanmadan bu nas?l anla??lacak?
Gazetecilerin, devlet konusunda kendi mesleklerinden uzakla??p devlet grevlisi k?l???na girmesi toplum iin en byk tehlikelerden biridir ve bu byk tehlike dnyan?n her yerinde, her toplum iin vard?r.
Dedi?im gibi geli?mi? lkelerde gazeteler yava? yava? bu byk yan?lg?dan kurtuluyor ama Trkiye gibi yeterince geli?memi? lkelerde bu byk mesleki ahlaks?zl?k hl devam ediyor.
Bizim lke, devletin ?kar? iin gerekleri saklamay? gazetecilik sanan gazetecilerle dolu, bir de hi utamadan bunu vnerek sylediklerini i?itiyoruz.
Ben bu haberi basmazd?m diyen gazetecilerle dolu etraf.
Basmazm??, nk bu devletin lehine olmazm??.
O gazetecilere sormak isterim:
Sana ne devletten?
Sen devletten sorumlu de?ilsin, sen sadece toplumuna ve mesle?ine kar?? sorumlusun ve o sorumluluk da gerekli?ine emin oldu?un her haberi basman? emrediyor.
Basmad???n, gerekleri saklad???n zaman toplumun sana olan gvenini ktye kullan?yorsun demektir, ki bu da seni alak bir sahtekar yapar.
Gazetecili?in ba??ndaki ikinci bela, gazete patronlar?d?r.
Gazete patronlar? hem devletle hem de ilan verenlerle iyi geinmek ister.
Keskin muhalefetten, ilan verecekleri k?zd?racak haberlerden ho?lanmazlar, srekli olarak yanlar?nda al??an gazetecileri frenlemeye al???rlar.
Gazete ynetenler de gazete patronlar?n?n bu arzular?ndan haberdar olarak, bu istekle ok fazla at??mamaya u?ra?arak i?lerini yaparlar.
Zordur gazete patronlar?yla u?ra?mak, insan? i?ten atarlar nk.
Bunun yak?nen biliyorum, nk ok i?ten at?ld?m.
Ben ilk genel yay?n ynetmenli?im sadece on gn srm?t, san?r?m en k?sa genel mdrlk konusundaki rekor hala bendedir.
Bir keresinde de Atakrt diye bir yaz? yazd?m diye at?lm??t?m i?ten. Gazete beni sadece i?ten atmakla kalmam??, bir de ertesi gn birinci sayfaya, tepeden a?a??ya inen iki stunluk bir yaz? yerle?tirip, beni okuyucu tepkisinden dolay? kovduklar?n? yazm??t?.
Dnyan?n her yerinde gazeteciler iin gazete patronlar?yla u?ra?mak zor bir dengedir. ??ini kaybetmeden ama ahlaks?zl?k da etmeden yerinde kalmak zellikle de gazete ynetenler iin ok zordur.
Hem gazete ynetip hem ahlak?n? korumak yeryznn en zor i?lerinden biridir ve ben bunu aynen byle yapt?m diyebilecek ok az gazete yneticisi bulunur dnyada.
Gazetelerde ne tr ahlaks?zl?klar yap?ld???n? anlamak iin sadece yay?nlanan haberlere bakmak yetmez, as?l hangi haberleri yay?nlamad?klar?na bakmak gerekir Ki o haberlerin hangileri oldu?unu, drst gazeteciler o haberleri yay?nlamad?ka okuyucular asla bilemez.
Gazetecili?in en byk alakl??? ve sahtekarl??? belki de yay?nlad?klar?ndan ok yay?nlamad?klar? haberlerde sakl?d?r.
Ben daima en iyi gazetenin di?er gazetelerin yay?nlamad?klar? haberleri yay?nlayarak yap?laca??na inand?m, hl da yle inan?yorum.
Di?er gazetelerin yay?nlamad??? haberleri yay?nlayan kk bir gazete, byk gazetelerden daha etkili olur.
Biz Taraf diye bir gazete ?karm??t?k, san?r?m o gazete benim bu inanc?m? kan?tlad?.
Gazetenin patronuna, gazete ?kmadan nce biz otuz bin satarsak Trkiyeyi sarsar?z demi?im, byle dedi?imi unutmu?tum, daha sonra gazetenin patronu anlatt? bana o konu?may?, ben yle syledi?imde iinden benim uydurdu?umu d?nm?.
Biz daha otuz bin sat??a ula?madan sarst?k Trkiyeyi.
Bunu da bir gere?i a?klamak iin de?il, vnmek iin sylyorum. Gazetecilerin vnmekten, ilk biz yapt?k demekten ho?lanmak gibi bir zaaf? vard?r ama o ba?ka bir konu?man?n konusu.
Gelelim gazetecilerin ba??ndaki belalar?n en zorlusuna, gazete okuyucusuna.
Toplumlar, btn canl? organizmalar gibi de?i?mekten ho?lanmazlar ve btn canl? organizmalar gibi ya?ayabilmek iin de?i?meye muhtat?rlar.
Garip bir duygusal ikilem yarat?r bu.
Gazetelerin, alakl?klara hizmet eden yzde doksan dokuzluk blm toplumun de?i?mek istemeyen taraf?na hitap eder, yzde birlik drst yan? da de?i?mek zorunda olan taraf?na.
S?radan bir gazete okuru yeryznn her yan?nda milletiyle, vatan?yla, diniyle, diliyle ilgili vgler okumaktan ho?lan?r. Btn siyasetiler de bunu bilir, srekli olarak halk? verler.
Dnyan?n en ?anl? gemi?ine sahip olmayan bir lke yoktur, btn lkeler dnyan?n en ?anl? gemi?ine sahip olduklar?na inan?rlar.
Burada, nas?l oluyor da ayn? anda btn lkeler dnyan?n en ?anl? gemi?ine sahip oluyorlar diye sormayan bir ahmakl?ktan sz ediyoruz.
Bu, insanl???n ortak ahmakl??? ve gazetecili?in en byk belas?.
E?er sylemek zorunda oldu?unuz gerek, dnyan?n en ?anl? gemi?ine sahip oldu?una inanan okurlar?n?z?n inanlar?yla ters d?ecekse ne yapacaks?n?z?
Size hemen fevkalade gncel bir rnek vereyim.
Ermeni soyk?r?m?.
Biliyorsunuz 1915in yznc y?l?na yakla??rken Trkiyede bu konu da gndeme girdi. Ba?bakan soyk?r?m demeden, ortadan bir ifadeyle Ermenilere taziye diledi.
E?er bugn bir gazete Ermeni soyk?r?m?ndan soyk?r?m diye szeder de ya?anan gerekleri anlat?rsa, ilk tepkiyi devletten nce okuyucusundan grecektir.
Bu okuyucu bask?s?na direnebilecek ok az gazete vard?r.
Okuyucu, inanlar?na, ezberlenmi? d?ncelerine, yerle?ik bilgilerine ayk?r? haberler ve yorumlar istemez.
Trk devletiyle Krt rgt PKK aras?nda yak?n zamana kadar sava? vard?. Bu sava?la ilgili gerekleri ne Trk okuyucular okumak isterdi ne Krt okuyucular. ?kisi de kendi sava??lar?n?n kahramanl???n? ve hakl?l???n? duymak isterdi.
Byk gazetelerin hepsi Trk gazeteleri oldu?u iin hep Trk askerlerinin hakl?l??? ve kahramanl??? yaz?ld?. Krtlerin u?rad??? haks?zl??? yazan neredeyse bir tek Trk gazetesi yoktu.
Bu sadece devletin, patronun bask?s?ndan de?ildi, bu as?l okuyucu bask?s?ndand?.
Bu bask?ya boyun e?dikleri iin, srekli Krtleri haks?z gsterdikleri iin, devlet bar??maya karar verdi?inde gazeteler okuyucular?na bar???n yarar?n? anlatmakta ok zorland?lar.
Devlet propagandas?n?n, devlet denetimindeki e?itim sisteminin, resm tarihin yaratt??? ?artlanm?? bir okuyucuyla kar?? kar??ya dnyan?n btn gazeteleri. Geli?mi? dnyada bu bir para de?i?mekle birlikte tmden de de?i?mi? de?il.
stesinden gelinmesi en zor mesele de budur.
Size gene kendi ya?ad???m?z bir rne?i anlatay?m.
drt y?l kadar nce Krdistan?n kk bir mezras?ndan bir muhtar bizim gazeteyi arad?. Bir asker birlikten at?lan bir havan topuyla kk bir k?z ocu?unun paraland???n? anlatt?.
Olay yerine bir muhabir gnderdik.
Korkun bir gerek vard?.
Ceylan ismindeki minicik bir k?z ocu?u annesine bana makarna yap dedikten sonra evlerinin nnde oynamaya ?km??, mezran?n kar??s?ndaki tepeye yerle?mi? asker birlikten at?lan bir havan topuyla parampara olmu?tu.
Haberi man?etten yay?nlad?k.
Ertesi gn Trk bas?n?nda tek bir sat?r haber ?kmad? bu olayla ilgili.
?kinci gn haberi man?etten yeni ayr?nt?larla srdrdk.
Trk bas?n?nda gene tek sat?r ?kmad?.
nc gn haberi gene man?etten devam ettirmek istedi?imizde, yaz?i?lerindeki arkada?lar?m?zdan biri, bo?una zorlamay?n Ahmet Bey dedi bana, hi bir tepki yaratm?yor bu haber.
Biz gene de nc gn kk k?z?n annesinin konu?mas?n? man?etten yay?nlad?k. Annesi, k?z?m?n paralar?n? eteklerime doldurdum diyordu.
Ancak nc haberden sonra Taraf? kaynak gstererek di?er gazeteler bu habere yer verdi ve o kk k?z haks?zl???n sembol haline geldi.
Bu haberi yaynlamakta zorlanan gazeteler sadece devletten, ordudan, patrondan de?il kendi okuyucular?n?n tepkisinden de korkuyorlard?.
Tabii bir ba?ka gerek daha var burada sylenmesi gereken.
Gazetecilerin o?unlu?u, o ?artlanm?? halk?n tepkilerine sahipler, ayn? ?artlanm??l???n, ayn? e?itimin, ayn? resm ideolojinin kurbanlar? onlar da Onun iin halk?n tepkisinin ne olaca??n? ok iyi biliyor, okuyucu o tepkiyi gstermeden nce kendileri o tepkiyi gsteriyorlar.
Bu ?artlanm??l?klar? onlar?n gazetecili?ini nlyor.
Nas?l bazen devletle btnle?ip devlet gibi d?nyorlarsa, bazen de okuyucular?yla btnle?ip okuyucular? gibi d?nyorlar. Byle yapt?klar?n?n fark?na bile varm?yorlar.
Ve byle yaparak okuyucular?na kar?? sorumluluklar?na ve mesleklerine ihanet ediyorlar.
Gazetecinin sadece devletten de?il, okuyucunun ?artlanm??l???ndan kendisini ar?nd?rmas?, kendisini bundan kurtarmas? gerekir.
Okuyucunun de?i?mek istemeyen yan? gereklerden rahats?z oluyor ama ayn? okuyucunun fark?na bile varmad??? de?i?im ihtiyac? da gereklerin onun ilgisini ekmesini sa?l?yor.
Cesaretle ve drste davranan gazeteci o tepkiyle birlikte o ilgiyi de ekiyor ve gazetecilik varl???n? bu ikili gerginlik sayesinde srdryor.
Biliyorsunuz, Seymour Hersh, My-Lai katliam?n?n i yzn yazd? ve bu haberiyle Pulitzer kazand?.
Size basit bir soru soray?m:
Hersh, bu katliam? bilen tek gazeteci miydi yoksa bunu yay?nlayan tek gazeteci miydi?
Kesin cevab? bilmiyorum ama benim tahminim ilk bilen de?il ilk yay?nlayan gazeteci oldu?udur.
Byle zorlu vakalarda bilgi genellikle tek gazetecide olmaz ama cesaret o?unlukla byle tek bir gazetecide, gazetecili?in yzde birinde grlr.
??te o yzde bir de hayat? ve dnyay? de?i?tirir.
Hershn o haberi, Amerikan halk?n?n Vietnam sava??yla ilgili alg?s?n?n de?i?iminde byk bir pay sahibidir.
Hersh, devlet gibi d?nseydi, patron gibi d?nseydi, okuyucu gibi d?nseydi o haberi yay?nlayamazd?, gazeteci gibi d?nd, gazeteci gibi davrand? ve bugn ad? ?stanbulun bir k?esinde bu cesareti sayesinde an?l?yor.
Gazetecili?in yzde doksan dokuzu unutulur, yzde biri hat?rlan?r.
O yzden, devletle, patronla, en nemlisi okuyucuyla at??may? gze al?r gerek gazeteci.
Yzde doksan dokuzunun gerekleri saklad??? bir mesle?in yzde biri olmak, karanl?k bir odada ak?lan bir kibrit gibi olmakt?r, herkes seni grr.
Karanl?kta yanan bir kibrit, ayd?nl?kta yanan bir projektrden daha parlakt?r.
Onun iin kimsenin yazmaya cesaret edemedi?i gerekleri yazan gazeteciler hemen fark edilir. fke toplar, tepki eker ama unutulmaz olur.
Bunu ok iyi biliyoruz, nk bugn bu konu?may? karanl?k bir odaya dnen bir toplumda yapmaktay?z, geli?mi? lkelerin yava? yava? geride b?rakt??? o karanl???n ne oldu?unu biz burada hl en koyu biimde ya??yoruz.
Gazetecili?in en a??r bask?lar alt?nda oldu?u bir dnemden geiyor Trkiye.
Tek bir ele?tiri bile istemeyen bir hkmet var. Bas?n?n byk blmne bizzat sahip. Sahip olmad?klar?n? ise e?itli biimlerde tehdit ediyor.
Ho?una gitmeyen gerekleri yazanlar? vatan hainli?iyle suluyor.
Kendi ?kar?yla vatan?n ?kar?n?n ayn? oldu?unu syleyen bir ynetim bu.
Sadece yapt?klar?ndan ho?nut olmad?klar? gazetecileri de?il, kar?lar?n?n ya da kocalar?n?n yapt?klar?ndan ho?nut kalmad?klar? gazetecileri bile i?lerinden ?kart?yorlar.
??siz gazetecilerin say?s? her gn art?yor.
Yanda?lar?n? zengin edip, muhaliflerini al??a mahkum etmeye u?ra??yorlar.
ok a??r bask?lar alt?nda bugn Trk bas?n?.
Bizim bas?n, sihirbazlar?n kazlar?na benzer, ne kadar bast?r?rsan?z bast?r?n o bask?n?n alt?nda ezilerek ve itiraz etmeden varl???n? srdrr, bugn de srdryor.
Yzde doksan dokuzu alaka davran?yor. Gerekleri sakl?yor, arp?t?yor, gere?i syleyenlere sald?r?yor.
Ama burada da yzde bir var.
Karanl?kta bir kibrit gibi, etraflar?n? ayd?nlat?p gerekleri syleyebilmek iin kendilerini tketerek yan?yorlar.
Onlar?n ?????n? gryor, onlar?n ?????yla umutlan?yor, onlar?n cesaretine ve drstl?ne gveniyoruz.
Epeyce uzayan bu konu?may? bitirirken, dnyan?n her yan?ndaki o yzde biri, o koyu karanl?ktaki alevleri, bir ???k yakmak iin kendilerini de yakanlar? sayg?yla ve minnetle selamlay?p, buraya gelip beni dinlemek nezaketini gsterdi?iniz iin hepinize te?ekkr ediyorum.