DEVLET DENETLEME KURULU: D?NK SU?KAST?NDE A?IR KUSUR VAR...
Cumhurba?kan? Abdullah Gl'n grevlendirdi?i Devlet Denetleme Kurulu, Hrant Dink Davas? ile ilgili raporunu tamamland?...
Raporda, 'Failler k?sa srede yakalanmas?na ra?men sistematik sorunlar nedeniyle yarg?lama sreci h?zl? srdrlememi?tir. Dava sonucu kamu vicdan?n? tatmin etmedi' denildi.
653 sayfal?k raporun sonu blmnde zetle ?u ifadelere yer verildi:- Kamu grevlilerinin soru?turulmas?na hatalar var- Tm kamu grevlileri ilk derece mahkemelerde yarg?lanmal?- Dink'in korunmas?nda istihbarat birimleri i?birli?ine gitmedi.
Raporda ?u konulara dikkat ekildi:
FA?LLER HIZLA YAKALANDI AMA YARGILAMA ETK?N SRDRLEMED?
AGOS Gazetesi Genel Yay?n Ynetmeni Hrant Dinkin 19.01.2007 tarihinde ldrlmesi olay? ile ilgili olarak, idari soru?turma sreleri tamamlanm?? ve konu birok ynyle yarg? organlar?na intikal ettirilmi?tir. Konunun adli yarg?y? ilgilendiren safahat?nda da ilk derece mahkemesi taraf?ndan yarg?lama tamamlanm??t?r.Hrant Dinki ldrenlerin gvenlik kuvvetlerince ok k?sa srede yakalanm?? olmas?na ra?men, soru?turma ve yarg?lama sreci; sistemik baz? sorunlar nedeniyle ayn? oranda etkin, dzenli ve h?zl? srdrlememi?tir. Bu nedenle, kamuoyu ve Hrant Dink ailesi, cinayete ili?kin olarak gerek idare gerekse yarg? organlar?nca gerekle?tirilen soru?turmalardan/kovu?turmalardan tatmin olmam??t?r. zellikle, Hrant Dinkin ldrlmesi srecinde sorumlulu?u oldu?u iddia edilen kamu grevlilerinin yarg?lanamad??? ve yakalananlar d???ndaki cinayetin gerek faillerine ula??lamad??? iddialar?, soru?turma/kovu?turma srelerinin ba??ndan itibaren ele?tirilerin temelini olu?turmu?tur.
D?NK'E YNEL?K TEHL?KEN?N VARLI?I ?REN?LD? AMA KORUNMASINA YNEL?K ALI?MALAR YAPILMADI
Konuyla ilgili olarak kamu grevlileri hakk?nda yap?lan tm inceleme, ara?t?rma ve soru?turmalara ili?kin bilgi ve belgelerin de?erlendirilmesi sonucunda zetle;- Hrant Dink'e ynelik bir tehlikenin varl???n?n Emniyet ve Jandarma personelince ?renilmi? oldu?u, Hrant Dinkin korunmas?na ynelik istihbarat birimlerinin gerekli al??malar? yapmad??? ve i?birli?ine gitmedi?i, idari makamlar?n Hrant Dinke ynelik olu?an riskleri bilebilecek durumda olmalar?na ra?men, her kademedeki sorumlular?n zincirleme eylemleri sonucunda tehlikeyi nlemek iin gereken tedbirlerin al?nmad???, tehlikenin gerekle?ti?i ve Hrant Dinkin ya?am?n? yitirmi? oldu?u,
KAMU H?ZMET? KUSURU OLU?TU
— Dolay?s?yla, gerek Anayasan?n 17. maddesinde gerekse i hukukumuzun bir paras? durumunda olan Avrupa ?nsan Haklar? Szle?mesinin 2. maddesinde ifadesini bulan ya?am hakk?n?n korunmas? hususundaki pozitif ykml?n yerine getirilmedi?i ve bylece a??r bir kamu hizmet kusurunun olu?umuna sebebiyet verildi?i,
- lm olay?n?n gerekle?mesinden sonra ya?ama hakk?n? koruma alt?na alan i hukuk kurallar?n?n etkin bir ?ekilde kullan?lmas?n? sa?lamak ve Devlet yetkililerinin veya organlar?n?n sorumluluklar?n? ortaya koymak a?s?ndan; Devlet organlar?n?n olay?n tespit edilebilen failleri ve olayda ihmal ve kusuru olan kamu grevlileri a?s?ndan hem ceza hukuku hem de disiplin hukuku alan?nda gereken soru?turmalar?n derhal ba?lat?ld???,
- ?dare organlar?nca srdrlen soru?turmalarda yasal olarak ngrlen srelere uyulmakla birlikte, yukar?da bahsedilen gerek kamu grevlilerinin yarg?lanmas?na ili?kin mevzuat dzenlemelerinin niteli?inden gerekse kamu grevlilerinin soru?turulmas? hususunda izlenen yntemlerdeki hatalar/yanl??l?klar ve di?er eksiklikler sebebiyle yrtlen soru?turmalardan etkin bir sonu al?namad??? kanaatine ula??lm??t?r.
?HMAL? OLAN KAMU GREVL?LER? SORU?TURULMALI
Bu sebeple, Hrant Dinkin ldrlmesi ile ilgili olarak olu?an esas fiil kapsam?nda; A?HM karar?nda ifadesini bulan ve ya?ama hakk?n?n korunmas?na dair Devletin pozitif ykmll?n yerine getirmedi?i sonucunu do?uran kamu grevlilerinin ihmal ve kusurlu davran??lar?n?n, adli yarg? organlar?nca soru?turulmas?n?n uygun olaca?? d?nlmektedir. Ancak, sz konusu fiillerin ya?ama hakk?n?n korunmas?na dair pozitif ykmllk kapsam?nda olmad???n?n ve/veya esas dava ile ilgisinin bulunmad???n?n veya do?rudan soru?turulmas? gereken ba?kaca bir su olu?turmad???n?n anla??lmas? ve/veya yeni bilgi ve delillerin ortaya?kmas? halinde, memur sular? ynnden 4483 say?l? Kanun erevesinde yeniden i?lem yap?labilece?i de?erlendirilmi?tir. Son olarak, Hrant Dinkin ldrlmesi olay?n?n mahiyeti/?ekli hakk?nda da baz? hususlar?n ifade edilmesi gerekli grlm?tr. ?lk bak??ta, olay?n ilk derece mahkemesinde sonuland?r?ld??? ?ekilde bir eylem oldu?u sylenebilmektedir. Nitekim, al?nan ilk istihbarat?n an? ile cinayetin i?lendi?i vakit aras?nda geen uzun zaman dilimi, faillerin cinayetin i?lenmesine kadar geen srede ok say?da ki?inin olaya vak?f olaca?? ?ekilde acemice davran?? sergilemelerive faillerce silah temininde ekilen glkler buna i?aret etmektedir.
KAMU V?CDANI TATM?N OLMADI
Bu itibarla, Hrant Dinkin ldrlmesi ile ilgili olarak olu?an esas fiil kapsam?nda,
- Kamu grevlilerinin ihmal ve hatalar?n?n da adli yarg? organlar?nca ncelikle Trk Ceza Kanunun 37, 38, 39 ve 83. Maddeleri uyar?nca soru?turulmas?,- Kamu grevlilerinin cinayetten nce ve sonra ortaya ?kan grevi ktye kullanma ve ihmal gibi grlen baz? fiillerinin esas niteli?inin, mutlaka ana su kapsam?nda adli soru?turma ve bilhassa yarg?lama safhas?nda belirginle?tirilmesi,
- Ayn? ?ekilde, ba?lat?lan idari soru?turma srelerine ra?men herhangi bir s?n?rlama olmaks?z?n grevi ktye kullanma ve ihmal gibi grlen fiillere ili?kin delillerin Savc?l?ka toplanmas? gerekirdi. Byle yap?lmamas? nedeniyle, bir bak?ma adli yarg? yerinde grlm? olan ana davada ilgili mahkemenin delillere ve gere?e ula?ma kapasitesi s?n?rland?r?lm??t?r.
Nitekim, Hrant Dink davas?nda bahsedilen trdeki hatan?n yap?lmas? nedeniyle i?aret edilen tehlikelerin tamam? gerekle?mi?tir. Bir yandan kamu vicdan?n? tatmin etmeyen bir dava sonucu ortaya ?km??, di?er yandan da kamunun tm kurumlar?yla birlikte gvenirlili?i sorgulan?r hale gelmi? ve kamu, e?itli ?ekillerde nitelendirilmeye muhatap olmu?tur.