?stanbul Ticaret Odas?'nda ''Trk medyas?nda habercilik ve ahlaki de?erler'' ba?l???yla bir panel dzenlendi. Panelin konu?mac?lar?, Kemal ztrk, Erdo?an Akta?, Mehmet Ocaktan ve Atilla Girgin'di...

?stanbul Ticaret Odas? (?TO) 27 No'lu Bilgi ve ?leti?im Hizmetleri Meslek Komitesinin dzenledi?i ''Trk medyas?nda habercilik ve ahlaki de?erler'' konulu toplant?ya konu?mac? olarak kat?lan AA Genel Mdr Kemal ztrk, 1995 y?l?nda mesle?e yeni ba?lam?? bir muhabir olarak Saraybosna'daki pazar yeri katliam?na tan?k oldu?unu, haberini getikten sonra foto?raf ekmeyerek yaral?lara yard?m etti?ini syledi. Bu olay zerine genel yay?n ynetmeni Mehmet Ocaktan'?n ''Sen nce gazetecisin, foto?raf ekmeliydin'' dedi?ini anlatan ztrk, gazetecilikte etik tart??mas?n? ilk defa o diyalogla ya?ad???n? dile getirdi.

ztrk, ''nce gazeteci miyiz, insan m?y?z'' tart??mas? gazetecinin ok kadim, ok eski bir tart??mas?. Bir tercihte bulunmam gerekiyorsa 'nce insan?m' diyen gazetecilerdenim ve o tavr?m? srekli srdrdm'' dedi.

Yay?n ilkelerinin belirlenmesi

Etik ve ahlaki de?erler tart??mas?n?n ki?iden ki?iye, kurumdan kuruma de?i?ti?ine dikkati eken ztrk, Anadolu Ajans?na Genel Mdr olduktan sonra ajans?n en nemli tart??ma konular?ndan birinin Kaddafi'nin ldrl? ile ilgili grntlerin yay?mlanmas? oldu?unu syledi.

ztrk, haber toplant?s?nda editrlerle yapt??? tart??malar sonucunda Kaddafi'nin lin edili?ini ieren grntleri, AA olarak yay?mlamay? reddettiklerini aktard?.

Yay?n ilkelerinin olaylara, insanlara ve yere gre de?i?memesi gerekti?ini belirten AA Genel Mdr ztrk, Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?an'?n yay?n ynetmenleri ve gazete sahipleri ile terr konusundaki toplant?s?n? da hat?rlatarak, burada asl?nda hkmetin terrle mcadele konusunda medyan?n da destek olmas?n? istedi?ini kaydetti.

Toplant?dan sonra AA olarak Trkiye'de yay?n yapan di?er ajans yneticilerini arad?klar?n? ve onlara bu yay?n ilkelerinin ortak bir deklarasyonla yay?mlanmas?n?n faydal? olaca??n? teklif ettiklerini belirten ztrk, sonuta ajanslar olarak ortak yay?n ilkesi konusunda mutabakata vard?klar?n? ve bunu kamuoyuna deklare ettiklerini belirtti.

Btn ajanslar?n bu yay?n ilkelerini tart??arak bir karara vard?klar?na dikkati eken ztrk, ''Medya ahlak?, medya eti?i ve ilkeler gibi bu tr kurallar konusunda ben merkezli olarak kurallar? empoze etmekten yana de?ilim'' dedi.

Bu ilkeleri belirlerken, Trk Ceza Kanunu'ndaki birok kanun maddesini, bas?n-yay?n ilkelerini incelediklerini dile getiren ztrk, szlerini ?yle srdrd:

''Sonuta bunun editoryal bir tercihle ve editoryal bir mcadeleyle gerekle?mesi gerekti?ine karar verdik. ?stedi?iniz kadar yay?n ilkeleri, kanun maddesini yap?n. Yeri geldi?inde sadece bir 30 saniyede verece?iniz bir karard?r. Kaddafi'nin grnts 35 saniye en fazla... Bunu Reuters ve BBC de dahil dnyadaki btn haber ajanslar? byk bir i?tahla yay?mlad?lar. Demek ki son bir dakika ierisinde daha verece?iniz konudur ve bir editoryal tercihtir ama byk bir ?evk ve i?tahla BBC btn yay?n ilkelerini hie sayarak Kaddafi'nin grntlerini yay?mlad?. Kaddafi bir diktatr ve onu lin edenler onun ynetti?i lkenin ocuklar?yd?. Oradaki mesaj?n bilinalt?ndaki yans?mas?n? ben biliyorum ne demek istiyorlar ama sz konusu olan bir diktatr bile yarg?layacak kadar gl bir medeniyete sahipseniz o diktatr olsa bile bir lye, bir cenazeye sayg? gsterip yay?mlamaman?z gerekir. Bu sizin medeniyet gcnz gsterir. Bizim iin fark etmemesi gerekiyor s?radan bir vatanda??n da lmn vermemek gerekiyor.''

Kemal ztrk, Kaddafi meselesinin Anadolu Ajans? a?s?ndan nemli bir k?r?lma noktas? oldu?unu, bunu Arap Ajanslar Birli?i toplant?s?nda da tart??ma konusu yapt?klar?n? dile getirdi.

Trkiye'nin dnem ba?kanl???n? yapt???, 50 y?l nce UNESCO taraf?ndan kurulmu? Asya Pasifik Ajanslar Birli?inin Tayland'da yap?lan 50. y?l toplant?s?nda bu yay?n ilkelerini yine tart??ma konusu yapt?klar?n?, nk onlarda da bir yay?n ilkesi sorunu oldu?unu ifade eden ztrk, Pasifik Ajanslar Birli?inin 50. y?l deklarasyonunda Anadolu Ajans?n?n etik ilkeleri koyma karar? ald???n? vurgulad?.

''Sosyal medya kurals?z vah?i ormana dnm? durumda''

En byk problemin sosyal medyada oldu?una i?aret eden ztrk, ''Sosyal medya inan?lmaz kurals?z bir vah?i ormana dnm? durumda. ?steyen istedi?ine hakaret edebiliyor, isteyen istedi?i hakk?nda maniplasyon yapabiliyor'' dedi.

ztrk, Ankara'da yap?lan toplant?da Murat Yetkin'den dinledi?i bir olay? anlatarak, Arap Bahar? tart??malar? esnas?nda Tahrir Meydan?'ndaki twitterlar?n kimler taraf?ndan kullan?ld???na dair Amerika D??i?leri Bakanl???n?n bir ara?t?rma yapt?rd???n? ve btn o eylemleri yneten ki?inin Paris'te kahve imeyi, pizza yemeyi seven, Gney Afrika'da ya?ayan bir ki?i oldu?unun ortaya ?kt???n? anlatt?.

Yani Tahrir Meydan?'ndaki eylemleri yneten ki?inin Tahrir Meydan?'ndakilerle ili?kisinin olmad???n?n sonradan anla??ld???n? ifade eden ztrk, ''Maniplasyona a?k bir ortamda her ?eyin yap?labilece?i bir sosyal medya sorunuyla ok ciddi bir ?ekilde yzle?me vakti geliyor'' dedi.

ztrk, sosyal medyan?n kendine zg hibir kural? olmad???n?, sosyal medyan?n gazeteleri inan?lmaz derecede zarara u?ratt???n? ve tirajlar?n?n d?mesine neden oldu?unu ifade etti.

ztrk, mecran?n bask? alt?nda oldu?unu, televizyonlar?n reyting bask?s?yla habercili?in byk zarara u?rad??? kanaatini ta??d???n? kaydetti.

Televizyonlar?n reyting, gazetelerin grnrllk bask?s? alt?nda oldu?unu aktaran ztrk, ?imdi de internette internet habercili?inde bir t?klama bask?s?n?n ba?lad???n? syledi.

Haber sitelerinin izlenmek u?runa yapmad?klar? ?eyin kalmad???n?, zellikle bu u?ra??lar?n cinsellik zerine yo?unla?t???n? dile getiren ztrk, normal bir haberin bile ?plak bir kad?n zerinden anlat?ld???, internet medyas? ok t?kland??? iin reklamlar?n oraya kayd??? ?eklinde tart??malar?n ortaya ?kt???n? belirtti.

''Haber Akademisi kurduk''

AA Ynetim Kurulu Ba?kan? ve Genel Mdr Kemal ztrk, ''Kendi habercimizi kendimiz yeti?tirme karar? ald?k Anadolu Ajans? olarak. ?leti?im fakltesinden mezun olmu? bir ?rencinin bizde gazetecilik yapmas? imkans?zd?r. Haber yazamaz, foto?raf ekemez, habercilik refleksi yoktur dnyay? da tan?m?yordur. Bu niversitenin sorunundan kaynaklanm?yor. Ki?isel olarak kendinizi yeti?tiremezseniz, niversitenin verece?i ?eylerin ok fazla bir k?ymeti olmaz. Onun iin biz Haber Akademisi kurduk'' diye konu?tu.

niversite mezunu olanlar? zellikle de ileti?im fakltesi ?rencilerini ald?klar?n? dile getiren ztrk, bu ?rencilerin haberci olarak 4 ay e?itimden geirilece?ini, sonra onlar?n iinden seileceklerin Anadolu Ajans?nda al??aca??n? bildirdi.

ztrk, ''Bunu yapmak zorunday?z nk kalifiye eleman s?k?nt?m?z her geen gn art?yor. Bu a??? da kendimiz kapataca??z diye mit ediyoruz'' dedi.

AA Genel Mdr ztrk, szlerini ?yle tamamlad?:

'' Trkiye'de medya ok sanc?l? bir dneme giriyor. nmzdeki dnemlerde zellikle gazeteler ba?ta olmak zere sosyal medya ve konvansiyonel medya aras?ndaki ili?kinin sa?l?kl? kurulamamas?ndan dolay? byk s?k?nt?lar ya?ayaca??z. Maalesef meslekta?lar?m?zdan ok byk oranda i?siz kalanlar var. Sosyal medyan?n bask?s? nedeniyle gazetelerin s?k?nt?lar? var. Bir sanc?l? dneme giriyoruz. Bu sadece medya eti?i ve ahlak? a?s?ndan tart???lmamas? gerekiyor. Enteresand?r tart???lm?yor da... Meslekta?lar?m?z?n geim s?k?nt?s?n?n da byk oranda olaca?? bir dneme girdi?imizin kanaatindeyim.''

D??ER KONU?MALAR...

Toplant?n?n a?l?? konu?mas?n? yapan ?TO Ynetim Kurulu yesi ?srafil Kuralay da Trk medyas?nda nicelik anlam?nda bir geli?me ya?and???n?, ancak nitelik anlam?nda geli?me oldu?unu d?nmedi?ini, zellikle televizyonlardaki dizi, reklam ya da programlar?n toplum de?erlerini ok fazla dikkate almad???n? syledi.

Oturum yneticili?ini yapan Marmara niversitesi ?leti?im Fakltesi Gazetecilik Blm Ba?kan? Prof. Dr. Trkan U?ur Dai de ileti?im fakltelerinin yeniden yap?land?r?lmas? gerekti?ine dikkati ekerek ''Bu faklteler a?a ve kresel rekabete uygun olarak medyan?n e?itli kademelerine ynetici yeti?tirebilecek ?ekilde yap?land?r?lmal?'' dedi.

A Haber Genel Mdr Erdo?an Akta? da medyan?n yneticiden ok iyi yeti?mi? muhabirlere ihtiyac?n?n oldu?unu syledi.

M ?leti?im Fakltesi ?retim yesi Prof. Dr. Atilla Girgin de ahlak?n toplumun iinde var olan de?erler btn oldu?unu vurgulayarak, ''Ahlaks?z toplumdan ahlaks?z bas?n ?kar. Ahlak?n e?itim ve kltrel yn vard?r. Bunlar? gz ard? ederek, Trkiye'de stn bir bas?n ahlak? beklemek kusurdur, hatad?r'' dedi.

25 y?ld?r ileti?im fakltesinde gazetecilik dersi verdi?ini, her y?l daha kt ?renci geldi?ini dile getiren Girgin, ahlak e?itiminin aileden ba?lad???n?, okullar?n bunun stne bir ?eyler koydu?unu belirtti.

Medya Derne?i yesi Mehmet Ocaktan da Trk medyas?n?n nemli bir geli?me kaydetti?ini, ok e?itli bir yelpaze haline geldi?ini dile getirerek, art?k tekelle?me dnemindeki s?k?nt?lar?n ortadan kalkt???n? belirtti.

Ocaktan, ''Yanda? medya'' syleminden ok rahats?z oldu?unu, ancak asl?nda herkesin taraf oldu?unu ifade ederek, ''Ben lke ?karlar?n? nemseyen bir insan?m. Buna taraf deniyorsa ben de taraf?m. Ancak siyasi duru? ve kimlik habere yans?t?lmamad?r'' ?eklinde konu?tu.