W?K?LEAKS'?N KURUCUSU YEN? MEDYA KONFERANSINDA KONU?TU...

"Yeni Medya Dzeni Konferans?nda konu?an WikiLeaksin kurucusu Julian Assange, yalanlara inanman?n do?ruyu soru?turmaktan daha kolay oldu?unu syledi. Assange, Kurtlar Vadisi filmine ?a??rd?m" dedi.

?ngiltere'nin ba?kenti Londra'da ev hapsinde tutulan WikiLeaks sitesinin kurucusu Julian Assange, Do?u? Yay?n Grubunun dzenledi?i "Yeni Medya Dzeni Konferans?"na video konferansla kat?ld?.

Konferansa kat?lanlar Julian Assange'a byk ilgi gsterdi. Kat?l?mc?lar Assange'? uzun sre alk??lad?.

Julian Assange, konu?mas?nda ?u ifadeleri kulland?: ?u anda ev hapsinde tutuluyor olmasayd?m Trkiye'de olmak isterdim.

ocu?a gerekler sylenmeli mi? Geriye dnp bakt???mda bana sorarsan?z ?rendi?im ?u oldu, bu her zaman a?k de?ildi. Bugne kadar gerekle olan ili?kimiz son derece kar???k, mali meseleler, entrikalar ve politik varl?klar ierisindeki karma??k ili?kiler sonucunda kar???k bir ?ekilde saklanabiliyordu. Gerek hakikaten reform yaratmaya yeter mi? Hay?r yetmez, sorun da bu. Gerekle her ?eyi de?i?tiremeyiz, ama gerekle birlikte birok ?eyi de?i?tirme umuduna sahip olabiliriz. Bu umut birok lkede ye?erdi. Daha geen hafta WikiLeaks 5. y?l?n? doldurdu.

TRK MEDYASI UTANMASIN
Dnya zerindeki birok medya ?irketini kar??la?t?rma Trkiyenin medyas? dolay?s?yla utanmas?na gerek yok, bat?ya k?yasla tabii. Medyas? kendi iinde utan duymal?, birok reforma ihtiya var.

Bunlardan bir tanesi de Krt taraftar?, gazetecilerin hapiste tutulmalar? gibi. New York Times, Guardian gibi yalanc? peygamberleri, El Paisi, Fox Newsi de katmak laz?m. Asl?nda Trk medyas? daha gl ve daha tutarl?. Bu bence Trkiyede bir trend. Bu sadece Taraf Gazetesi taraf?ndan ortaya ?kart?lan yeni bir ?ey de?il.

Kendi kendine Trkiyede ?kmakta olan fark?ndal?k hissinin d??a vurumu. Geli?mekte olan lkelerde  medya sadece bas?n toplant?lar? iin AP veya New York Times taraf?ndan ne srlm? bildirgeleri toparlayan bir ara de?il art?k.

Kitleler Hollywood tarz? agresyonu n plana alan motiflere yak?n hissediyorlar. Kendi tabloid bas?n?n?z var m?? Kendi kltrnzn dnyaya bak???n? gsterebilen, Hollywood tarz? olsa da olmasa da medyan?z, sineman?z var m?? Yoksa agresif bir ?ekilde stnze dayat?lan Hollywood tarz? kltrn ayn?s?n? kopyalamak m? istiyorsunuz? Ki burada kopyalanan ?ey o lkelerdeki dominant elitin gc.

KURTLAR VAD?S? ?A?IRTTI
?imdi Kurtlar Vadisini grd?mde garip bir ?ekilde ?a??rd?m ama haz alarak ?a??rd?m. Gerekten ba?ka bir Hollywood filmi, Mslmanlar? ldrmekten ziyade konu ?srail zerineydi.  Bu kontrast yznden gerek olabilecek bir ?ey ???yor sanki. Birbiriyle eli?ki aras?nda.

Dnyan?n nas?l bir gelece?e do?ru yol ald???n? d?nmeye ba?lad???mda, gazetecili?i d?nmeye ba?lad???mda son derece umutlu oldu?umu d?nmeye ba?l?yorum. ?leti?im, telekomnikasyon ve devlet yard?mlar? sayesinde birok perspektifi alabilece?iz.

Fox Newsi de grece?iz ama teki tarafta da Kurtlar Vadisi olacak. Kresel anlamda btn bunlar?n alt?nda bireylerin birbirileriyle ileti?ebildi?i bir dnya olacak. Yazd?klar? ?eyleri iletebildikleri bir ortam olacak.

A?a??dan yukar?ya gelen gazetecilik tr, yani insanlar?n kendi deneyimlerini birbirleriyle payla?abilmelerine f?rsat veren bir teknolojiyle beraber devlet men?eli gazetecilik aras?nda birok kutuptan perspektifleri bir araya getirebilecektir. Hem yneten elitlerin bak??lar? hem de iktidara yak?n olamayan kesimlerin de perspektiflerini hesaba kat?p bize gsterebilecektir. Bunun mhendisli?i de son derece zordur.

VISA KARTIYLA BA?I? YAPAMAYACAKLAR
WikiLeaks 5 sene nce benim taraf?mdan en zor baz? noktalara temas etmeye al??t?. O zamanlar sansr, yani yay?nlanmadan nce ve yay?nlanmadan sonra son derece sansre a?k bu malzemeyi kamuya amak fikriyle ba?lad?k yola ve bu zor bir i?ti. A?kas? birok gazetecinin deneyimlerine gre bizim i?imiz daha kolayd?. Biz hkmet belgeleriyle ilgileniyorduk. Bu ya bir gerekti ya da yanl??t?. Tabii ki arada yorum katt???m?z oldu. Temelde biz bast?r?lan, gizlenen, tehditlerle bast?r?lan bilginin medyaya, kamuya ve agresif sald?r?lara kar?? bir cephe olarak ortaya koyduk.

Buradaki sald?r?lar?n agresif olduklar?n? sylemeliyim. Evet ba?ar?l? olduk ama ok da ac? ektik. Kurum olarak finansal bir ambargo alt?nday?z. Hibir devlet sylemi beklemeden bizim btn finansal deste?imiz sabotajland?. Ceplerinde VISA kart? olan arkada?lar, bir gn gelip WikiLeaksteki faaliyetlerini desteklemek isterlerse bunu yapamayacaklar.

Siz cebinizde ABD d?? politikas?n?n sylenmeyen bir silah?n? ta??yorsunuz. Asl?nda burada sadece ABD d?? ili?kilerden bahsetmiyoruz. Bu, Washington elitinin saman alt?ndan yrtt? herhangi bir hukuki tmse?e kesinlikle dokunmadan yrtt? bir ambargodur. Bu benim ev hapsinde geirdi?im 498'inci gnm, herhangi bir hukuki dava sonulanmadan. Ben herhangi bir ?eyle sulanmad?m. Ancak ?imdi ev hapsindeyim.

BU KADAR EZ?YETE DE?ER M?YD??

Bu kadar eziyete de?er miydi sizce? Birok zorlukla ba?a ?kmaya al??t?m ama yay?nlamaya devam ediyorum. Evet ev hapsindeyim ama bak?n sizinle konu?abiliyorum. Geli?mekte olan lkelerde gerekle?en geli?meler ?u anda ve ayn? zamanda Wall Streetteki ayaklanmalar biraz da kusurlu, her gn biraz daha byyorlar. Tarihteki btn reformlar?n da byle ba?lad???n? biliyoruz. ?u anda h?zl? bir ?ekilde byyorl ar.

Gazetecilerin grevi halka reform talebini dile getirme f?rsat?n? vermek ve halk?n asl?nda ellerinde yenilmez olmaya yetecek btn rakamlara sahip olduklar?n?n fark?na varmay? sa?lamak."

SORU CEVAP
?nternet zerinden serbest bilgi kabul edilebilir bilgidir ama en iyisi de?ildir, bunu nas?l yorumlars?n? sorusuna Assange ?u yan?t? verdi: esas model zerinden giderek anlat?labilir. ?nsanlar?n bilgileri bir taraftan grp bir taraftan reklamlarla akl?n? kar??t?rmak. nc olarak da bir ?ekilde insanlar?n tm i?i yapmalar?n? sa?lamak bilgiyi retmeleri iin, kendileri yapmak yerine tm bu bilgiyi retmesini sa?lamak. Yani bedelsiz olan bilginin iyi olup olmad???na gelirse o?u epeyce iyi olabiliyor. Tm bu problemlere ra?men Wikipedia gibi kurulu?lar yo?un bir ?ekilde bilgiyi yay?yorlar. Bu bir gerek ve bunlar bu bilgiler bir sonu olarak s?kl?kla farkl? farkl? gndemlerin kamuyu etkileme sava?lar?ndan ?k?yor. ??e de yar?yor. 

cretsiz olarak kamuya ula?t?r?labiliyor. Bilginin sadece bu ?ekilde mi retilece?ini syleyebiliriz? Hay?r. Bizim burada yapmam?z gereken ?ey farkl? gndemleri, bilgi olu?turacak gndemleri bir araya getirmek. Propagandan?n arp??mas?yla veya sanayi a?s?ndan gelenler veya bireylerin arkada?lar?yla olan ileti?imleri veya sadece para iin yapan veya sadece mant?ksal nedenle yapan insanlar, nemli olan tm bu motivasyon ieriklerini bir bilgi yelpazesi ierisinde mmkn, ula??labilir k?lmak... Halk iin ki onlar iin tarihi bir nem kazanabilsin.

TRK?YE ?LE ?LG?L? DKMANLAR
O?uz Hakseverin Trkiye ve kresel meselelerle ilgili sorular soraca??m. ncelikle Trk hkmeti ile ilgili Amerikan d?? politikas? ile ilgili szleri zerine ?yle konu?tu:

300 bin civar?nda bir materyalden bahsedebiliriz. S?rf bu meseleyle ilgili olan yay?nlar? d?nrsek raflar?n oldu?u bir oday? tamamen doldurabilirsiniz. Bu kitaplar?n ne kadar? Trkiyeyle ilgili? Daha diplomatik dalgalarla ilerliyor. 2004-2010 aras?nda yo?unla?m?? durumda. Trkiyeden ve di?er ba?ka lkelerden Irak?n d???na yay?lan ynde. Trkiye, ABD taraf?ndan blgesel ykselen bir g olarak alg?lan?yor. Gney Amerikaya, Asyaya veya Hindistana benzer bir durum. Trkiye jeopolitik ba?lamda bir gei? noktas? zerinde. Gerekte literal ba?lamda sylyorum, co?rafik nokta Avrupan?n Ortado?uyla, Asyayla yine ayn? ?ekilde Uzak Do?uyla birle?ti?i nokta. ABD tm bu blgeleri etkileyebilecek bir s olarak, cihaz gibi gryor.

Bununla ilgili son 6 aydaki ?kan materyallere bak?n bundan hareketle bile zaten grlebilir. Yine ilgin geli?melerden biri Trkiyede de ?u, Trkiyenin kendisini politik ba?lamda bulmas?. Yani bir ba?lam bir mant?k buluyor kendi bulundu?u yerde ba??ms?zl???yla ilgili. Tabii ki bu da ?srailde alarm etkisi yarat?yor.

Sadece Trkiyeyi askeri tehdit olarak alg?lad?klar?ndan de?il, insanlar?n ak?llar?nda yanl?? izlenimler olabiliyor ama Trkiye daha ziyade ABDnin kazanmaya al??t??? bir kle gibi de?il. Trkiyenin kendi hayal dnyas?, e?itli noktalarda diplomatik temaslar vard?r. Suriyede olanlar ayn? ?ekilde, ?sraille ilgili kt duygularla da alakal?d?r diyebiliriz. Ama buna ra?men umuyorum ki gryorum da, Trkiye bu yolda byme yolunda ba??ms?zl???n? geli?tirme yolunda. ABDnin istihbarat ajanslar?ndan tamamen ba??ms?zd?r diyemeyiz. ?u a?amada Trkiye ilk hemen istenen ?eye hemen cevap veren bir lke de?il, bu da gurur duyulabilecek bir nokta.

BELGELER?N TRA?LANMASI
O?uz Haksever, Belgeleri yay?nlayanlar bir k?sm?n? tra?lam??, bu sende hayalk?r?kl??? ya?att? m?? diye sorunca Assange, Trk kurulu?u mu bunlar? imha etti veya kald?rd? diyorsunuz? dedi.

Hakseverin Baz?lar?n? vermemi? sz zerine Assange, ?u ifadeleri kulland?:  
Yani redakte edildi herhalde onu kastediyorsunuz. Baz? al??t???m?z kurulu?lar var, onlara verdi?imiz kaynaklar? redakte etmi?ler. Bunlar?n baz?lar? kabul edilebilir ?eyler. Mesela birinin Suriye ile insan haklar? eylemcisinin ismini ?karmak gibi, gerek bir insan haklar? eylemcisi vs. Ama s?kl?kla medya kurulu?lar?, zellikle de Bat?'da baz? kilit detaylar? ortadan kald?rm??lar. Bunlar aras?nda yolsuzluk, sahtekarl?k gibi bilgileri ?karm??lar.

PKK'YA ABD YARDIMI
Haksever,  Devletlerin gizli rgtlerinin ba?ka devletlerdeki sorunlu yasad??? rgtleri destekledikleri konusunda yayg?n bir d?nce vard?r. Amerika taraf?ndan zaman zaman desteklendi?ine dair ?ikayeti olurlar, ne dersin? szleri zerine Assange, San?yorum burada PKKya gizli destek verilmesinden bahsediyorsun. Trkiye iin ok nemli bir konu. Ben PKKn?n Trkiyeyle at??ma konusunun detaylar?n? tam olarak bilmiyorum. Ben iki tarafta da istismar?n fazla oldu?unu gryorum. ?iddet ieren her olayda beklenen durumlar. Trk halk?n?n gizli bir ?ekilde militarize edilmi? bir d?man? bilmeye hakk? tabii ki var. Amerika dnyan?n her yerinde bu tip eylemlere kar??t?.

Mesela indeki bir durum Amerika iin tehdit olu?turabilir mi, tabii ki olu?turabilir. Teknolojik a?dan olu?turabilir. ?statistiklere bakt???m?zda grd?mz ?u, Amerikan?n askeri ve istihbarat operasyonlar?na harcamas?n?n onda birini kesseniz bu yeter zaten. Avrupa asl?nda bir sper g, bunu o?u insan sylemiyor. Bir yerde NATO diyebiliriz.

MEDYA TAMAM?YLE YOK ED?LSE
Assange, Wikileaks bilgi zgrl?n nas?l etkiliyor? sorusu zerine  ?yle konu?tu: Medya kartelleri gerekten byk bir sorun. Hatta yle diyebilirim ki, baz? zamanlarda kendi kendime d?nyorum medya tamamiyle dnyadan yok olsa iyi olmaz m?? Organize medyadan bahsediyorum. Organize medya yolsuzluktan geilmeyen bir etki ki, bazen tamam?yla yok edilmesini d?nyorum. Organize edilmi? medya, medya kartelleri korkun bir bata?a saplanm??, baz? durumlarda reform edilemeyecekler mi? Bilmiyorum. New YorkTimes veya belki Murdochun uzant?lar? ve onun gibi byk medya kartellerinde durum o kadar rm? ki, bu kurumlar?n tamamiyle ortadan kalkmas?yla son bulabilir. Birincisi, gizli bilginin bir sava?tan sonra nas?l ortaya ?kt???n? gren biri olarak ve bu bilginin bana gsterdikleri sonucunda ?yle bir sonuca vard?m; her sava? asl?nda medya  arac?l???yla bir sonuca ula??r. Irak sava?? en me?hur sava?t?r. Yalanlar zerine temellenmeyen o kk k?s?m bile, Saddam Hseyinin yerinden edilmesi gerekti?i... Arap bahar? ne oluyor peki? Benim Arap arkada?lar?m diyor ki E?er Tunus olmasayd?, ilk ayaklanacak olan Irak halk? olacakt?. Oradaki Trkler ve ?iilerden... 

O?uz Hakseverin Yalanlar sava?? do?urabiliyorsa, gerekler bar??? do?urmaz m?? sorusuna Medya kurulu?lar? zerinde denetim mekanizmalar? olu?turabilirsek, art?rabilirsek, iktidardan zehirlenmelerini engelleyebilirsek demokrasilerde sava?? engelleyebiliriz. En az?ndan bugne kadar ald???m?z yaray? hafifletebiliriz diye yan?t verdi.

Biz gazeteciler ok mu saf?z? sz zerine Assange; Evet, bay?m. Hepimiz saf?z. Gazetecilerin nndeki en byk engel, her konunun uzman? oldu?u izlenimine kap?l?yorlar. Bu gazetecili?in ilk gnah?d?r. Bu tr bilgi dengesizli?i temel anlamda bir rmeye yol a?yor. Gazetecilik ile okur aras?nda kopuklu?u ba?latan bir eli?ki. Kim bana bu konu hakk?nda do?ruyu gere?i verebilir diye etrafa bak?yorlar? Gazeteciler ekonomik bir i?in iine giriyorlar. Bilgi sunuyorlar. Diyorlar ki, bu bilgi, okurun ba?ka ?ekillerde ula?abilece?i bilgiden daha do?ru ama ekonomik a?dan konu?ursak, bilginin do?rulu?u nemli de?il, nemli olan okurun ikna edilebilmesi. Dolay?s?yla, bu ?hretli gazeteciler baz? hikayeleri abartabiliyorlar, olmayan gerekleri ortaya atabiliyorlar, anonim bir rivayet olarak Bana ?uradan ?unu syledi gibi veya uydurma fikirlerle ?kabiliyorlar. Okurlar bunun sa?lamas?n? yapamayacaklar? iin kendisine sat?lan rnn do?ru olup olmad???n? ?renemiyorlar. ?kinci el araba almaya benziyor.

Bat?l? gazetecilik, Bat? gazetecili?inde tepeye ?kan en yksek noktaya eri?en gazeteciler bu ikinci el araba satanlar. Yalanlar?n sa?lamas?n? yapm?yor okuyucular. Yalanlara inanmak do?ruyu soru?turmaktan ok daha kolayd?r. Biz kendi yapt?klar?m?z ierisinde, bilimsel bir gazetecilik kavram? geli?tirmeye al??t?k, bir ?eyin analizini yay?nlarken, o analize giren, elimize geebilecek btn kaynaklara ula?maya al???yoruz ve onu koymaya al???yoruz. Bu fizik, kimya olabilir. 
Bir ke?if yapt???n?z? d?np syledi?inizde bir akademik yay?nda, verilerin hepsi evrimii yay?nlanmal? ki, di?erleri bu ara?t?rmay? sa?lamaya sokabilsin. Bylelikle bilim adamlar? sizin yalan syleyip sylemedi?inizi anlayabiliyor. Yalan syleyenler mi? Onlar? da b?rakal?m, halkla ili?kiler ajanslar? ilgilensin!

Oturup okumaya kalksam 30 y?l?m? al?r. Trkiye byyen bir blgesel, ayn? zamanda byyen bir kltrel g. ABD, Trkiyeyi her zaman kutuda hapsetme amac? gdyor. Kutuyu istedi?i zaman kendi ?karlar? u?runa kullanabilecek. rne?in birka y?l ierisinde grd?m kadar?yla Trkiye, ABD taraf?ndan bir ara olarak kullanmaktan rahats?zl???n? belirtiyor. http://www.ntvmsnbc.com/