AKPartinin kuruldu?u gnden bu yana yapt??? ba?aralar? anlatarak ba?layan makale, ikinci k?s?mda ise Recep Tayyip Erdo?an?n yarg?, ordu ve bas?n?n denetim mekanizmalar?n? k?rd???n?, z denetimden yoksun Erdo?an ve partisinin Trkiye demokrasisine zarar verdi?ini ileri srd.

Economist 12 Haziran'da seimleri kazanma ihtimali bulunan Erdo?an hkmetinin seimden galip ?kmas? halinde in'deki gibi otokratik bir yap?ya dn?rek toplumu tamamen bask? alt?na alaca??n? iddia etti. Yaz?da nerilen zm ise, semenin muhalefet partilerine ynelerek bu gidi?i durdurabilece?i ifade ediliyor.

'CHP'YE OY VER?N'

Ayr?ca, CHP'nin daha nce zay?f oldu?u Gneydo?u illerindeki Seim mitinglerinde, AKP'den daha byk kalabal?klar toplad???n? belirtiyor. Yaz? ?u tavsiyeyle sona eriyor; "AKP'nin bir sonraki hkmeti kuraca?? kesin. Ama biz Trklere CHP'ye oy vermelerini tavsiye ediyoruz.

K?l?daro?lu'nun partisinin iyi bir performans gstermesi, anayasay? daha da ktle?tirecek, tek tarafl? de?i?iklik riskini azalt?r ve muhalefete gelecekteki seimleri kazanma ad?na daha adil bir ?ans verir. Bu Trkiye'de demokrasiyi garantilemenin a?k ara en iyi yntemi"

BA?I?'TAN SERT TEPK?:
Deli samas? bir haber, yurtiinden sipari? verilmi? olabilir!

The Economist'te yay?nlanan yaz?ya Twitter zerinden yan?t veren Ba?bakan Yard?mc?s? ve Ba?mzakereci Egemen Ba???, makalede ileri srlen ifadelerin deli samas? oldu?unu, ve yakla?an seimler nedeniyle byle bir haberin yurt iinden birileri taraf?ndan ?smarlanm?? olabilece?ini ifade etti.

The Economist'in Trkiye Temsilcisi Amberin Zaman:
Talimatla yap?lmad?, Trkiye'yi yak?ndan izliyorlar

The Economist de bir ?sl?k ald?

On iki y?ld?r Trkiye temsilcili?ini yrtt?m ?ngiliz The Economist iin Dnyan?n en etkin haftal?k haber dergisi demek pek abart?l? say?lmaz. ABD Ba?kan? Barack Obama gibi birok lider ve say?s?z beynelmilel holdinglerin CEOlar?, gnlk gazeteleri takip edecekleri vakitleri olmad??? iin dnya haberlerini cuma gnleri yay?nlanan The Economistte okuyarak bilgilenirler.

1843ten bu yana yay?nlanan dergi, TIME ve Newsweek gibi haftal?k dergilerin aksine tiraj?n? gittike ykseltiyor. Tiraj? ?u an 1.6 milyonu a?m?? bulunuyor. Derginin kulland??? ironik dil ve ukalaca savundu?u gr?ler kimilerine gre ok itici; ancak dergiyi farkl? k?lan da tam bu gen sivil hali. The Economist bugnk say?s?nda Trkiyede tart??malara yol aacak yeni bir fikir beyan ediyor. Ba?yaz?s?nda Trklere, CHPye oy verin diyor. Haberin ayr?nt?lar? gazetemizde yer ald???ndan burada tekrarlamayaca??m. AK Partiyi iktidara geldi?inden beri hararetle savunan dergi, neden byle bir karar ald?. Bunun cevab? zaten ba?yaz?n?n ieri?ini te?kil ediyor.

zetle, AK Parti ?ahane ?eyler yapt?. ?srail ve Amerikada baz?lar?n?n f?s?ldad??? gibi ?eriat? filan da de?il, seimi de kazanacak. Ancak Erdo?an gittike otoriterle?iyor. Anayasay? tek ba??na de?i?tirmesini, Cumhurba?kanl??? emellerine hayat vermesini sa?layacak bir o?unluk Trkiye iin risktir. CHPye yeni reformcu kimlik kazand?ran Kemal K?l?daro?lunun bir alternatif olu?turmas? Trk demokrasisinin gelece?i a?s?ndan fevkalade nemli deniyor.

Ne yaz?k ki komplolar?n her daim mutlak gerek diye kabul grd? lkemizde eminim The Economistin bu ?k??? zerinden bir sr sama sapan senaryo retilecektir. AK Partiyi devirmek iin Yahudiler devrede veya K?l?daro?lu ?ngiliz imalat? gibi. Allah bilir daha neler neler. Kafam pek yle i?lemedi?i iin ok da bilemiyorum ama her halkrda bir art niyet aranaca??ndan en ufak bir ?phem yok.

Oysa bu karar, derginin Genel Yay?n Ynetmeni John Micklethwaite, D?? Haberler Editr Edward Carr ve geen hafta Trkiyeye gelip yine bu hafta yay?nlanan uzun bir Trkiye analizi kaleme alan Avrupa Editr John Peet taraf?ndan aylard?r tart???l?yordu.

Bu tart??malara Trkiye temsilcisi olarak benim de kat?ld???m oluyordu ve zellikle Ergenekon davas? konusunda baya?? keskin gr? ayr?l?klar?m?z oldu. Zira kim ne derse desin bu dava Trkiyenin siville?mesi a?s?ndan hayati nem ta??yor. (CHP adaylar? aras?nda Ergenekon san?klar?n?n da bulunmas? bence ok byk bir talihsizlik.)

Ahmet ??k ve Nedim ?enerin tutuklanmas? gibi ucubelikler cumhuriyet tarihimizin en kritik davas?n?n me?ruiyetini glgeliyor. Yaz?k oluyor. Son kertede tekrar ediyorum, The Economistin CHPye oy verin telkini d?? glerin talimat?yla yap?lmad?. Bu editrlerin kendi karar?yd?. Trkiyeyi yak?ndan izliyorlar ve byle uygun grdler. Gerek bu kadar basit.

"TRK?YE'YE NEM VER?YORUZ"

Avrupa Editr John Peet, Habertrkn sorusu zerine Avrupada ve dnyada ykselen bir g olarak Trkiye'ye byk nem atfettiklerini ve uluslararas? bir dergi olarak dnyadaki bir ok nemli seim de tercihlerini a?klad?klar?n? anlatt?. rne?in ABD seimlerinde Cumhuriyeti aday John McCain yerine Demokrat aday Barack Obamay? sein dedik. ?ngilterede Cameronu, Almanyada Merkeli, Fransada Sarkozyyi, ?talyada da Veltroniyi destekledik dedi.

??TE O YAZI

Trkiyenin Seimi:  Oylar Muhalafete

Trkler iin demokrasiyi geli?tirmenin tek yolu, iktidar partisi d???ndaki seenekleri de?erlendirmek gibi gzkyor

Pek ok Trk, anla??labilir sebeplerden tr, Adalet ve Kalk?nma Partisi ve Ba?bakan Recep Tayyip Erdo?ana byk minnet duyuyor. AKPnin tek ba??na iktidara geldi?i Kas?m 2002den bu yana lke ekonomisi fevkalade bir geli?im sreci ierisinde. Yine ayn? dnemde, Trkiye gerekli reformlar?n bir k?sm?n? gerekle?tirerek Avrupa Birli?i ile kat?l?m mzakerelerini ba?latmay? ba?ard?. Blgede ise daha aktif bir d?? politika yrtyor. Siyasete kar??ma heveslisi ordu ise k??las?na ekilmi? gzkyor.

Btn bu ba?ar?lar sebebiyle, Trkiye blgede ve dnyada ekonomik ve siyasi bir g haline geldi. Dnem dnem Amerika Birle?ik Devletleri ve ?srail ile ters d?tyse de, Mslman co?rafyada demokrasinin emsali haline geldi ve Arap kalk??mas?na da ilham verdi. An itibariyle iinde bulunulan bu durum, AKPnin iktidara geldi?i vakit devrald??? enkaz ile taban tabana z?t. ?u anki Trkiye, ekonomik olarak tkenmi?, bankac?l?k sistemi iflas etmi?, c?l?z koalisyon hkmetlerinin ba?dndrc bir h?zda kurulup y?k?ld???, srekli askeri darbe tehdidi alt?ndaki 2002 Trkiyesine hi benzemiyor.

Bu bilgiler ?????nda, Trk semenin 12 Haziran Genel Seimlerinde iktidar? tekrar Erdo?ana emanet etmek isteyece?ini varsaymak ?a??rt?c? olmayacakt?r. Lakin, son geli?meler bu ynde de?il. Erdo?an seim anketlerinde, parlementonun te ikilik o?unlu?unu elde etmesine yetecek kadar nde gzkyor ve bu ona di?er siyasi partilerin ve kurulu?lar?n fikirlerini grmezden gelerek yeni anayasay? olu?turma f?rsat? verecek. Bu durumun Trkiye iin iyi olmayaca?? ngrlyor.

Bu de?erlendirmenin kayna??, gizliden gizliye teokratik bir ynetimin temellerinin at?ld??? ?hesi de?il. AKPnin islami kkenleri hakk?nda dile getirilen endi?eler, dini e?itim kurumlar? ve trban?n niversitelere giri?i hakk?ndaki tart??malar dnem dnem sorunlara yol at?ysa da, dindar kimli?ini gizlemeyen Erdo?an ve partisi meselelere pragmatik yakla?may? ba?ard?. Ordu ve ?srail (kimi zaman Amerika) kaynakl? sylentilerin aksine, elimizde AKPnin Trkiyeyi bir sonraki ?ran haline getirmeye al??t??? hakk?ndaki deliller son derece yetersiz.

AKPnin s?n?r tan?maz hkmranl???na yneltilen ele?tiriler, islami dnya gr?lerinden ziyade demokrasi konusundaki umursamazl?klar?na odaklanm?? halde. Erdo?an yarg? ve orduyla giri?ti?i sava?lardan galip ayr?ld?ka, tabi oldu?u denetim mekanizmalar? da etkisini yitirdi. Bu denetimsizlik, Erdo?an?n ho?grszl?n ve despot igdlerini serbest b?rakt?. Ayn? dnemde yolsuzluklarda art?? grlrken, bas?n zgrl? de sald?r? alt?nda; Trkiyedeki tutuklu bas?n mensubu say?s?n?n ini geride b?rakt??? bildiriliyor. Aralar?nda eski ordu mensuplar?n?n da bulundu?u Erdo?an?n rakipleri ve muhalifler ise ?i?irilmi? komplo teorileri sebebiyle soru?turma geirmekte ve yarg?lanmakta.

Btn bunlar yetmezmi? gibi, Erdo?an seim kampanyas? sresince her zamankinden de keskin bir biimde milliyeti sylemlere ynelmi? halde. Ba?bakan ve partisi, Trkiyenin en kalabal?k ve huzursuz az?nl???n? te?kil eden Krtlerle kar??l?kl? diyalog pe?inde ko?ar gibi gzkmyor art?k. Partisinin anayasaya yapmaya yetecek te ikilik parlementer o?unlu?u elde etmesi halinde, lkeyi Fransa tarz? bir ba?kanl?k sistemine gtrme niyetinin ipular?n? veren Erdo?an, ba?kanl?k koltu?unu ise kimseye kapt?rmayacak gibi gzkyor. Halihaz?rda fazlas?yla merkezile?mi? olan lke iin bu byk bir hata olabilir.

Yeni AKP hkmetinin geni? kitleleri kapsay?c? bir tav?r tak?nmas? herkes iin olduka iyi olurdu. Trkiye Anayasas?n?n elden geirilmeye ihtiya duydu?u son derece a?k, fakat bu sre bir AKP Projesi olmaktan ?k?p, di?er siyasi partilerin ve kurulu?lar?n da deste?iyle yrtlmeli. Bunu sa?laman?n en gvenilir yolu ise ana muhalefetteki merkez sol partisi CHPnin genel seimlerden glenerek ?kmas?. AKP ve CHP d???nda iki kk partinin daha TBMMye girece?ini varsayarsak, muhalefet partilerinin glenmesi AKPnin te ikilik parlementer o?unlu?a eri?mesini engelleyebilir.

Grn?e gre, CHPnin yeni lideri Kemal K?l?daro?lu (Sade ve sakin halleri sebebiyle Gandhi yak??t?r?lmas? yap?l?yor), yz eskimi? ncl Deniz Baykaldan sonra partisine nemli bir dinamizm getirmi? durumda. Partiyi muhafazakar kadrolardan temizleyen K?l?daro?lu, partiye yolsuzluklara kar?? tahammlsz bir anlay?? kazand?rmas?n?n yan?nda, CHPyi ordunun siyasetteki varl???na sempati duyan kimli?inden uzakla?t?rmay? da ba?ard?. Seim yar??? sresince, Trkiyenin her ilinin daha zerk bir ynetime sahip olaca?? vaadinde bulunan K?l?daro?lu, zellikle Trkiyenin gneydo?usunda Erdo?andan daha fazla destek toplayarak dikkat ekti.

Oylar despotizme kar??

AKPnin bir sonraki hkmeti kuraca??na kesin gzyle bak?l?yor. Fakat bizim Trklere tavsiyemiz, oylar?n? CHPye vermeleri. K?l?daro?lu ve partisinin seimlerden glenerek ?kmas?, hem anayasan?n tek tarafl? bir biimde olu?turularak ?imdikinden de kt bir hale gelmesini nleyecek, hem de muhalefet iin gelecek seimleri kazanmak ad?na anlaml? bir umut verecektir. Bu tercih, Trkiye demokrasisini garanti alt?na almak iin at?labilecek en mant?kl? ad?md?r.

(Haberturk.com)