B?N LAD?N SONRASI NELER OLACAK?

El Kaide lideri Usame Bin Ladin'in Amerikan ordusunun dzenledi?i bir operasyon sonucunda ldrlmesi dnyada dengeleri nas?l de?i?tirecek. nk Amerika 10 y?ld?r dnya politikalar?n? Bin Ladin zerinden gtryordu... Uzmanlara gre Ladin'in ldrlmesi en fazla Obama'ya yarad?...

??te Uzman gr?leri...

"OBAMA 2012 SE?MLER?N? KAZANIR, YEN? B?N LAD?NLER ORTAYA IKAB?L?R"

Mesut Hakk? Ca??n (Yeditepe niversitesi Uluslararas? ?li?kiler Blm ?retim yesi):

Bana gre hadise iki sper gcn rekabetinden kaynaklanan bir dolayl? stratejitdi. Sovyetler Birli?i da??lmadan nce en byk hatas? bunu Sovyet d?? politika uzmanlar? da kabul ediyorlar, Afganistan'?n i?galiydi. Bir yerde ?ngiltere ve Rusya aras?nda Hindistan rekabeti iin i?gal edilen ve bu ?ekilde yarat?lan Afganistan kimseye ait olmayan tampon bir lkeydi. Sovyetler Birli?i buraya girdikten sonra komnizme kar?? biliyorsunuz Usame bin Ladin ve bu ?ekilde bir direni? hareketi ABD taraf?ndan angaje edildi ve ona bir tak?m nemli silahlar verildi. Omuzdan at?lan uaksavar sistemiydi. Sovyetler geri ekildi, ABD'nin byk ba?ar?s?yd?. Bin Ladin'in ABD st bakanlar?yla yapt??? bu deste?e ra?men yollar? ayr?ld?. Ladin, Ortado?u'daki ayaklanman?n sebebi olan bana gre, Arap liderlerin ABD ile bir mcadele ba?latmas?yd?. 1998'de ABD ok hassas hedefleri olan bykeliliklerine bombal? taaruzlar yap?ld?. ABD'ye ait sava? gemisi Bin Ladin'in angaje etti?i ileri srlen bir sald?r?ya u?rad?. Gemi batmad? ama deniz gc byk bir darbe ald?. Aden Krfezi'nde ABD'nin rahat hareket edemeyece?i mesaj? verildi. 3 bin ki?inin ld? hava sald?r?s? ise barda?? ta??ran son damlayd?. ABD kendi lkesinde vuruldu. Terrle mcadele sava?? ba?lat?ld?. Terre yard?m eden tm lkelere taaruz edilece?i ABD halk?na da kabul ettirildi. Baracak Obama'n?n byk bir ba?ar?s? kabul edilen Amerika ? Politikas?'nda halk?n byk bir intikam duygusuyla Obama'y? kahraman ilan etti?ini biliyoruz. Yap?lan a?klamada Bin Ladin'e ait DNA testleri do?ruland?. Baracak Obama 2012 seimlerini kazanacak buna gre. Ayn? hadise Irak'ta  Saddam rejimine kar?? yap?ld?. Saddan bulundu ve infaz edildi. Bush ikinci seimleri kazanm??t?. Aksine bir durum olmad??? takdirde Obama 2012 seimlerini kazanacak. ABD, NATO'nun Libya'daki operasyonlar?na bakarsak, Suriye ve ?ran'daki gerginli?i d?nrsek bu hadisenin yeni Bin Ladinler yaratabilir. Bekle ve gr diyebiliriz. ?ran Krfezi'nin do?usuna geldi?imizde Hindistan- Pakistan at??mas? var. Olay Afganistan topraklar?nda ama ABD askerleri Pakistan'da. Bir tak?m hedefleri sivilleri de hedef al?yor. Terrle mcadele a?s?ndan yeni bir sayfa a?lacakt?r. Bundan sonras?n? nas?l getirecekleri net de?il.


"A?IR B?R DARBE ??N HAZIRLIK YAPILACAKTIR AMA HEMEN BU SALDIRI OLMAZ"

Prof. Dr. mit zda?:

El Kaide terr rgtleri s?ralamas?nda yeni bir tarz? temsil ediyordu. So?uk Sava? dneminde terr rgtleri zincir ?eklinde rgtlenirlerdi. Bir halkay? ele geirdi?inizde di?erlerini de ele geirmeniz kolay olurdu. Fakat El Kaide zm salk?mlar? gibi bir ?ekilde rgtlendi. Birini yakalad???n?z zaman o tane kopuyor ama salk?m ya?amaya devam ediyor. Bunun iin mcadele etti?inizde ok zor bir rgt. Byle bir rgtn lideri ldrld. Bu liderin de?i?ik kabiliyetleri vard?, bunu kabul etmemiz laz?m. ABD'yi 15 seneye yak?n bir sre d?? politikas?n? da ynlendirme etkisine sahip eylemler gerekle?tirdi. Onun yerini alacak ki?inin onun kadar zeki olup olmad???n? bilmiyoruz. Ondan dolay? nmzdeki aylarda, y?llarda ortaya ?kacak bir sretir. rgt olarak ya?ama kabiliyeti de bununla yak?ndan ilgili. Elbette intikam eylemleri olacak. Yerel unsurlar?n taktik sald?r?lar? ABD'nin de?i?ik yerlerinde olabilir ama a??r bir darbe iin haz?rl?k dnemine ihtiya duyulacakt?r. Hemen yar?n, nmzdeki ay iin bir sald?r? beklemiyorum. Obama'ya yeni yollar a?l?yor, seim dneminde. Afganistan'da s?k???p kalan ABD ordusunun art?k Afganistan'dan ekilmesi iin kullan?labilecek bahanelerden birisi.


"EL KA?DE B?TMEZ, OBAMA SE?M? KAZANIR"

Gazete Habertrk Yazar? zcan Tikit:

Amerikal?lar?n soka?a dklmesini iyi anlamak gerekiyor. Yani Usame Bin ABD halk? iin kimdi buna bakmak laz?m. Buradaki esas mesele ?u: Usame Bin Ladin bunca y?ld?r birok sava?a giren ABD'nin ilk kez sava?? kendi s?n?rlar? ierisinde hissetmesine neden olan grubun ba??ndayd?. 2001 ile birlikte ABD'liler sava? uaklar?n?n kendi s?n?rlar? ierisinde devriye gezmeye ba?lad???n? grdler. Sava??n kendi topraklar?nda hissetmeye ba?lad?lar. Bylesine heyecanl? olmalar? do?al. Obama'n?n da seimi kazanmas?n? sa?layaca??n? tahmin ediyorum bu olay?n. El Kaide di?er terr rgtyle benzer yap?da de?il. Birok rgtte lidere gre i?leyi? vard?r. Lider gitti mi rgt biter diye konu?ulur. Ama El Kaide'de Amerikan istihbarat?n? iyi tan?yan, birlikte al??m??; bununla beraber Ladin'in ABD'nin zaaflar?n? bildi?ini d?nerek kurdu?u bir rgt. Altyap?lar?, st yap?lar olmadan da i?liyor. ok nceden al?nm?? bir direktif sonradan da harekete geirilebiliyor. rgt bitmeyebilir. Irak'ta da liderlerin ld?n ama faaliyetlerini devam ettirdi?ini grdk. El Kaide'yi geni? olarak d?nemeyiz. El Kaide kk kk yap?lardan olu?an, i ie gemi? bir rgt de?il. Lokal rgtlerle al??an bir rgt. Onlar? kullan?yor, onlar? kullan?rken hareket alan?n? onlara b?rak?r. Kazakistan'la bir rgtle al??acaksa bu rgt gnlden ba?l?l?k ilan edip El Kaide'nin amac? do?rultusunda hareket etmeye ba?l?yor.

"SEMBOL ?SM?N G?TMES? MORAL BOZUKLU?U GET?RECEKT?R"

Prof. Dr. Hasan KN? (Kltr niversitesi Uluslararas? ?li?kiler Blm ?retim yesi):

nemli olan sembol bir ismin bulunmas?. Nas?l ki Che vurulduktan sonra Latin Amerika'daki sol hareketlerde bir yava?lama olduysa burada da byk psikolojik etkisi grlecektir. El Kaide tek bir yerden hareket eden bir yap? de?il. ABD'ye kar?? olan her yap? El Kaide ad? alt?nda mcadele ediyor ya da ABD kendisine kar?? ?kanlar? yle adland?r?yor. O ismin sembol vuruldu?unda epey etkili olur. Bu da prestij meselesidir. ABD her ?eyi imajlarla gtryor. Sa?a sola taaruz hareketleri var bir yandan da demokrasiyi savunan lke imaj? var. Askeri mdahaleleri olan bir lke, zgrlklerin koruyucusu imaj? var. Baz? yerlerde baz? kitlelerin de?i?ik tav?rlar? olacakt?r. Bunca zaman iinde ikinci liderler yeti?mi?tir. Sembol ismin gitmesi bir moral bozuklu?u meydana getirecektir. br trl mdahaleler devam edecektir. Ortado?u'daki geli?melerin nereye yay?laca??n? bilmiyoruz. ABD mdahale ediyor. Demokrasi ad?na m? yap?yor, ba?ka bir ?ey iin mi yap?lu?yor bilmiyoruz. El Kaide sald?r?lar yapabilir. ABD, Afganistan'dan sonra Pakistan'a sava? aacak gibi tahminler var. Taaruz eder bir havas? vard? Amerika'n?n. Obama'n?n seim hareketine giri?mesiyle birlikte bu mdahaleler o?ald?.

"LAD?N'?N LDRLMES?YLE NE EL KA?DE B?TER NE DE TERR"

Eski Bykeli Faruk LO?O?LU:

Ladin'in ldrlmesini ayr? planda de?erlendirmek laz?m. Birincisi ABD bak?m?ndan. ?kincisi Pakistan ve Afganistan bak?m?ndan. ncs de terrle mcadele bak?m?ndan. ABD bak?m?ndan 11 Eyll sald?r?lar?n? dzenleyen bu ki?inin ldrlmesi Amerikan toplum psikolojisi a?s?ndan olumlu bir geli?medir. Onlar? tatmin eden, adaletin yerini buldu?unu belirten bir geli?medir. Onun iin sevin gsterileri vard?r. Ama bu beklenen bir olayd?r. Uzun sredir olan bir durum. Rahatlat?c? bir durumdur. ?kinci etkisi, Obama'n?n ki?ili?i zerinde olumlu yan? var. Siyasi kredisini art?rm??t?r. Puan kazanm??t?r. Ladin'in ldrlmesini sa?layan bir lider olarak ?ahs?na ynelik tehditler artabilir. Pakistan ve Afganistan bak?m?ndan k?sa vadede rahatlat?c? bir geli?medir. Ama orta ve uzun vadede bu iki lkede Ladin'in temsil etti?i gler bak?m?ndan daha zor gnler bekliyor. Terrle mcadele... Ladin'in ldrlmesi darbedir ama herhalde bu kadar disiplinli, dikkatli kapsaml? al??an bir rgt ba?taki liderlerin?n ldrlmesine haz?rl?kl?d?r. El Kaide, Ladin'in varl???n? nas?l srdreceklerini planlam??t?r. Varl???n? devam ettireceklerini syleyebiliriz. e?itli lkelerde baz? eylemlerde bulunma ihtimallerini gzard? etmemek laz?m. Bu ki?inin ldrlmesiyle ne terr bitmi?tir ne de El Kaide rgt bitmi?tir. Uzun vadedeki etkilerini beklemek gerekecektir. Trkiye terrle mcadele eden bir lke. Dalga dalga btn lkeleri etkileyece?i muhakkak. ok ?iddetli br deprem ve tsunami benzetmesi yap?labilir. Trk makamlar? da uyan?k olmal?. El Kaide'ye uzak gruplar bile baz? sald?r?lar yapabilir.

Faruk Lo?olu, Bin Ladin'in ldrlmesini de?erlendiriyor

"BU TR RGTLER L?DER G?D?NCE ORTADAN KALKMAZ. TERRLE MCADELE ??N NEML? B?R OLAY"

Prof. Dr. Hseyin BA?CI (ODT Uluslararas? ?li?kiler ?retim yesi):

Ladin'in ldrlmesinin kresel anlamda byk bir nemi var. nk 2001 sald?r?lar?n?n 10. y?l?na kala Ladin'in ldrlmesi ABD a?s?ndan terrle mcadelede nemli bir ba?ar?d?r. zellikle terr hareketlerinde sembol ki?ilerin yakalanmas?, ldrlmesi byk oranda duraklamaya girilece?i hemen arkas?ndan ikinci bir sembol ki?iyi ?karmalar?n?n ok zor oldu?unu tarih gstermektedir. ABD dnyan?n en byk gc olarak, kendi a?s?ndan dnyada zellikle, yeni dnya dzeni tart??malar?n?n yap?ld??? bir ortamda, tm radikal hareketlerin almas? gereken bir mesaj oldu. Di?er taraftandan da dnyada bu gibi hareketlerin ortadan kalkmas? mmkn almayacak. Trkiye, bat? ile hareket eden bir lke. Terre kar?u bat?yla hareket ediyor. ?ngiliz Ba?konsoloslu?u, bankalar?n bombalanmas? oldu. El Kaide lkemizi hedef gstermi?ti. Trkiye'nin d???nda Pakistan ve Afganistan iin, bu hareketin liderinin ldrlmesi bu blgedeki yap?lanmalar iin byk sorun. Bat?, ajanlar?n? sokmay? ba?ard?. Bundan sonras? orap sk? gibi bu hareketin ileri gelenlerinin yakalanmas? gelebilir. Pek ok Avrupa lkesinde El Kaide organizasyonlar? var. Almanya tipik bir rnek. Olas? sald?r?larda tren istasyonlar?, meclisine kadar kapat?ld?. Avrupa iin de bir El Kaide terr k?sa sreli olmayacakt?r. Bu gibi hareketler, siyasi liderlerini kaybetti diye ortadan kalkmazlar. Sadece gl bir sembol isim bulmak zor olacakt?r. Ladin bu noktadan sonra gemi? olarak kullan?lacak. Bu a?dan bak?l?nca dnya tarihine en byk terr hareketlerini sokan radikal bir lider olarak geecektir. ABD'nin ma?lup olmad???n? gryoruz. Terrle mcadele iin nemli bir olay.

Hseyin Ba?c?, Bin Ladin'in ldrlmesini de?erlendiriyor

"B?RAZ BURUK OLMASI GEREKEN B?R SEV?N"

Bundan sonra dnyay? bekleyen sre ile ilgili konu?an Habertrk D?? Haberler Mdr Ceyda Karan, "ABD'lilerin soka?a dklmelesini normak kar??lamak gerek dedi" ve syle devam etti:

"nk tema, ABD'nin 11 Eyll'den beri olan sava?ta oldu?u temas?yd?. Bu nedenle de Ladin'in lmyle halk?n soka?a dklmek iin a?k gerekeleri oldu. te yandan aradan geen 10 y?l?n ard?nda, bu durumu kresel, dnya ap?nda de?erlendirmek gerekirse, merkezile?mi? bir Kaide yap?lanmas? mevcut, kurucusu olsa bile Ladin komutan? de?il, bir sr yerel komutan? var. Gc k?r?lamam??. ABD'nin sava??ndan bahsediyorsak, kazan?lmam?? bir sava?. Yani bu asl?nda biraz buruk olmas? gereken bir sevin."

HABERTURK.COM DI? HABERLER SERV?S?