Gnlerdir 'ar?ambay? bekleyin' diya anonslar yapan Taraf dn nihayet, WikiLeaks'in elindeki Trkiyebelgelerini yay?nlayaca??n? duyurmu?tu. Taraf belgeleri yay?nlamaya Glen'le ilgili ABD istihbarat belgeleriyle ba?lad?...
??te Taraf Gazetesi'nde yay?nlanan haberin baz? blmleri...
(...)
Fethullah Glen halen Amerikada srekli mkim statsnde ya??yor. Ama bu staty elde etmesi kolay olmad?. 1999da turist vizesiyle ABDye giden Glen, bu vizeyi daha fazla uzatmas?n?n mmkn olmad??? noktada, bu kez farkl? bir statyle, dinadamlar?na verilen R vizesi ile ikmetini srdrd. R vizesinin de s?n?r?na dayan?nca, Glenin avukatlar?, srekli oturma izni (Ye?il Kart) iin ba?vuruda bulundular. Bu ba?vuru, nce Amerikan Vatanda?l?k ve Gmenlik Hizmetleri Brosu taraf?ndan reddedildi. Daha sonra, yine Glenin avukatlar?, Amerikan hkmetinin ret karar?na kar?? Amerikan mahkemelerine itirazda bulundular ve davay? kazanarak mvekillerinin 2008den itibaren Ye?il Kart sahibi olmas?n? sa?lad?lar. ABDnin eski Ankara Bykelisi James Jeffrey, WikiLeaks belgelerine yans?yan bir bas?n de?erlendirmesinde bu durumu, Glen, Ye?il Kart?n? hkmet karar?yla de?il, ABD mahkemelerinin karar?yla ald?. ABD hkmeti onu korumad?. ABD hkmeti, Glenin Ye?il Kart talebini reddedince, o ki?isel olarak ABD mahkemesine ba?vurdu ve mahkeme karar?yla Ye?il Kart?n? elde etti diye zetliyor.
Fethullah Glenin ABDde yasal ko?ullarda ve s?k s?k lkeyi terketme zorunlulu?u olmadan ya?ayabilmek iin verdi?i hukuk mcadelesinde nne ?kan en byk engel Federal Soru?turma Brosuydu (FBI). Nitekim, Glenin avukatlar? Ye?il Kart iin at?klar? davada, bu talebi reddeden Gmenlik Brosunun yan? s?ra dnemin ABD Yurtii Gvenlik Bakan? Michael Chertoff ve FBI Direktr Robert S. Muellerdan da ?ikyeti oldular.
?imdi, bu bilgiyi de ak?lda tutarak, ABDnin ?stanbul Ba?konsolos Vekili Smithin telgraf?n?n devam?n? okuyal?m:
Glencilerin ABDnin Glene kar?? olumsuz tav?rlar? konusundaki spesifik endi?esinin, Glenin avukat?n?n Bilgi Edinme zgrl? Yasas?ndan yararlanarak elde etti?i 2004 tarihli bir FBI raporundan kaynakland??? anla??l?yor. Trk Ulusal Polis Te?kilat?nda irtibatl? oldu?umuz st dzey yetkili, k?sa sre nce bu konuyu ?stanbuldaki legat?n (?stanbul Ba?konsoloslu?unda FBI? temsil eden diplomat kastediliyor) dikkatine getirdiler ve bu gr?mede ayn? zamanda Glenle ilgili bas?l? malzemeler sunarak, FBI?n, kendisi hakk?nda bir tr temiz ka??d? verip veremeyece?ini sordular. (Not: Legat, bu tip bir ka??d? bir PR kampanyas? ba?latmakta kullanma niyetini gznnde tuttu?u iin, buna yana?mad?.)
Her yere s?z?yorlar endi?esi hkim...
Bu telgraf?n sonundaki yorum blmn, hem ABDnin 2005 y?l?nda Glene nas?l bakt???na ili?kin bir belge hem de bu bak???n daha sonraki y?llarda nas?l de?i?ti?ini grmek iin baz olarak aynen aktar?yoruz:
Glenin kamuoyuna verdi?i ho?gr ve diyalog mesaj?n? ve buna paralel olan ?slam? bilim ve moderniteyle uzla?t?rma abas?n? hesaba katan baz? Bat?l? gzlemciler, onu Mslman bir e?itimci (ya da hoca) olarak benimsiyor ve onu ?l?ml? ?slam?n sesi olarak grmeyi tercih ediyorlar. Glen, s?kl?kla terrizme kar?? konu?uyor (Kuran?n baz? tefsirleriyle ?slam ad?na uygulanan terrist ?iddet aras?ndaki ba?lant?y? irdelememek konusunda dikkatli davranmas?na ra?men...) Glen ayr?ca, Yahudi cemaatince kendi varl???na destek olarak alg?lanan tav?rlar da sergiliyor.
Ancak Glen hareketinin nihai niyetleri konusunda derin ve yayg?n ku?kular hl geerli. Bu hareketin bnyesindeki e?itli evrelerin iine ekti?i insanlar zerinde uygulad??? bask?ya ili?kin ipucu veren anekdotlara sahibiz; i?adamlar?na Glenci okullar? ve di?er faaliyetleri desteklemek iin para vermeyi srdrmeleri ynnde yap?lan a??r bask? buna rnek. Glencilerin kendi okul a?lar?n? (buna ABDdeki dzinelerce okullar? da dahil), din propagandac?s? haline getirilmeye msait bulduklar? ?rencileri byk bir dikkatle semek iin kulland?klar? hakk?nda ok say?da gvenilir rapor elde ettik ve bu okullardaki yat?l? ?rencilerin beyinlerinin y?kand???n? da defaatle i?ittik.
Bu gerekler, Glencilerin Trk Milli Polis Te?kilat? dahil (?stanbuldaki legatla yapt?klar? toplant?da ortaya ?kt??? gibi Ankara bu geli?menin polisin terrizmle mcadele abalar?na etkisini ayr?ca ele alacak) birok devlet kurumuna s?zmalar?yla birle?ti?inde, yzeyin alt?nda ok daha kat? bir izginin, dnya ap?nda bir ?slamc? yay?lma propagandas? misyonunun yatt???na i?aret ediyor. K?sacas?, Glencilerin sahip olduklar? uluslararas? okullar a?? ile gelecek nesillere ?ekil verme abalar? ve sadece Trk i? dnyas?na de?il, resmi kurumlara da s?zma konusundaki belgeli gayretleri, Trk ?slam? iinde bask?n bir ses haline gelmeleri halinde, ?l?ml? tav?rlar?n?n srp srmeyece?i konusunda soru i?aretleri do?mas?na yol at?. Bu nedenle Halevan?n temkinli tutumu do?ru bir tav?r gibi grnyor.
Bu Glenciler de ne ok seyahat ediyor
ABDnin Fethullah Glen cemaatine bak???, yukar?daki telgraf itibariyle, en iyimser tarifiyle ku?kucu diye tan?mlanabilir. Ama 2005ten sonra Glen cemaatiyle temaslar?n? ve harekete ili?kin gzlemlerini yo?unla?t?ran Amerikal? diplomatlar?n giderek daha kapsaml? analizler yapt?klar?n? da gryoruz.
Bu temaslar?n artmas?nda rol oynayan ok basit bir gereke, 23 May?s 2006 tarihinde ABDnin ?stanbul Ba?konsolosu Deborah K. Jonesun Washingtona gnderdi?i telgraf?n da konusu. Telgraf?n konu sat?r?nda aynen ?yle yaz?yor: Fethullah Glen: Onun takipileri niye bu kadar ok seyahat ediyorlar? Ve evet, telgraf, Glen cemaatine mensup olan ya da oldu?u tahmin edilen ki?ilerin ABDye seyahatlerini, daha do?rusu vize ba?vurular?n? konu al?yor.
Bu telgraf?n ba??nda, Fethullah Glen diye yazm?? dnemin Ba?konsolosu, 30dan fazla lkede, 50den fazlas? ABDde olmak zere 160tan fazla rgtten olu?an ve bymeye devam eden devasa bir a??n merkezinde oturuyor. Sonu olarak da, Glenin destekileri Trkiye Misyonuna (ABDnin buradaki diplomatik temsilcilikleri kastediliyor) ula?an ziyareti vizesi ba?vurular?n?n giderek artan bir oran?n? olu?turuyor. Ba?vuru yapan Glenciler seyahat gerekeleri ve Glenle ili?kileri konusunda hemen her zaman kaamak davran?yorlar; bu da, Konsolosluk memurlar?nda soru i?aretleri yarat?yor. Bu rahats?zl???m?z Trk toplumunun laik kesimlerince de payla??l?yor.
Ayn? telgrafta, Jonesun, her y?l ABDye ziyareti vizesi almak iin Trkiye Misyonuna ba?vuran 75 bin ki?iden yzde 3-5 kadar?n?n Glenci oldu?una ili?kin tahmini de yer al?yor.
Orijinalini bugnden itibaren WikiLeaks sitesinde bulabilece?iniz telgraf?n en tuhaf taraf? ise, Amerikal? diplomatlar?n Glenci diye etiketledikleri vize adaylar?n?n profilini ?karm?? olmas?. Telgrafta, ku?kusuz isim-isim fi?leme yap?lm?yor ama Glenci oldu?una kanaat getirilen vize adaylar?n?n profili, tek ba??na seyahat eden ve hi ?ngilizce bilmeyen evli erkek ya da ortaokul a??nda ?ngilizce ?rencisi benzeri ba?l?klar alt?nda detayland?r?l?yor.
Yedik itik ve hep cemaat konu?tuk
Bu profil telgraf?ndan bir y?l sonra, 27 Nisan 2007de, yine Ba?konsolos Deborah K. Jones, bu kez Glen cemaatini anlay?p anlatmaya ynelik daha samimi bir abay? yans?tan bir telgraf yazm??.
Glencilerle az viskili bir toplant? ba?l???n? ta??yan telgraf, 17 Nisan 2007de ABDnin ?stanbul Ba?konsoloslu?unda verilen ak?am yeme?ini konu al?yor. Din lider Fethullah Glene sempati duyan ve/veya onun hakk?nda bilgi sahibi Trklerden olu?an eklektik bir grup diye tarif edilen misafirlerin listesine Nazl? Il?cak?n karar verdi?i de telgrafta belirtilmi?. Davetliler ise gazeteci-yazarlar Fehmi Koru, Ali Bula ve Mustafa Akyol, Bilgi niversitesi Sosyoloji Profesr Niyazi ktem ve Galatasaray niversitesinde ders veren o?lu Emre, Marmara niversitesinde ilahiyat dersi veren Mahmut K?l?, sosyolog (Trk yazar Cemil Meriin k?z?) mit Meri, Fatih niversitesi Edebiyat Fakltesi Dekan? Alparslan A?kgen, Trkiye Katolik Cemaatleri Ruhaniler Kurulu Szcs Georges Marovitch ve Trkiye Gazeteciler ve Yazarlar Vakf? Ba?kan? Harun Tokak diye s?ralan?yor.
Ba?konsolos Jones, konuklar?n yemekte Gleni 1960 ve 1970lerde ?zmirdeki bir camide imaml?k yapt??? gnlerden itibaren anlatt?klar?n?, onun ilahiyat? yn ve e?itime verdi?i nem zerinde durduklar?n? aktar?yor.
Papayla tan??t?rmak iin arac? oldular
Yeme?in en ilgin konu?malar?ndan birini Monsenyr Marovitch yap?yor. Telgraf?n o blmn aynen aktar?yoruz:
Monsenyr Marovitch, kendisinin di?er din cemaat liderlerine ve nihayet Papa ?kinci John Paula onu tan??t?rmak da dahil olmak zere, Glenin ekmenik (evrensel) gndemini destekleme amal? abalar?n? co?kuyla ve uzun uzun anlatt?. Marovitch ve di?erleri, Hocan?n birka y?l nce bir Mslman mezarl???nda ldrlm? olarak bulunan ve dinleraras? diyaloga ve dnya bar???na hizmet ad?na, Glenin daha geni? bir muhatap kitleyle ba?lant?s?n? sa?lamak iin Marovitchle birlikte al??an varl?kl? Yahudi-Trk i?adam? zeyir Garihle gemi?teki ba?lar?n? teyid ettiler. Marovitch, Glenin Papayla bulu?mas?n? organize etti?ini ancak sonra Vatikan?n Trkiye Misyonunun (Vatikan Bykelili?i kastediliyor) randevuyu iptal etti?ini ?rendi?ini anlatt?. (Not: Bu bilgi, asl?nda Garihin Gleni, Abe Foxmanla ?nkr ve ?ftiraya Kar?? Birlik (ADL) adl? Yahudi kurulu?unun ba?kan? , sonra da Foxman?n Gleni New York Kardinaliyle tan??t?rd???, en sonunda da Kardinalin Gleni Papayla tan??t?rd??? ynnde daha nce duydu?umuz bilgilerle eli?iyor. Notun sonu.) Marovitch bu iptal karar?n?n de?i?tirilmesi iin byk gayret gsterdi?ini ve sonuta Trk hkmetini fkelendiren bulu?man?n gerekle?ti?ini syledi. Marovitch, daha sonra, bu i?te ABD hkmetinin bir dahli oldu?u ynndeki ku?kular?n, bas?n?n gr?meyi Marovitch yerine, dnemin ABD Ankara Bykelisi Morton Abramowitzin ayarlad???na ili?kin hatal? haberlerinden kaynakland???n? a?klad?.
Washington?n bak??? de?i?iyor
Jonesun telgraf?n?n en sonundaki YORUM blm de, Glen hakk?nda laiki kesimin ku?kular?n? dinlemeye al??m?? bir Amerikal? diplomat?n, farkl? yakla??mlar i?ittikten sonraki yeni de?erlendirmesini yans?t?yor:
Glene akademik, mesleki ve din a?dan hayranl?k duyan ya da onun takipisi olanlar?n olu?turdu?u bu etkileyici grubun ortaya koydu?u Fethullah Glen portresi ile, Gleni, entrikalar eviren, Trkiyeyi ?randan pek de fark? olmayan ?eriata dayal? bir ?slam devlete dn?trme plan? yapan bir kripto-Molla olarak gren laiki alg?lamalar aras?nda ???k y?llar? var. Bu konuklar, Glenin gnmz Trk hayat?yla ve modern dnyayla uyumlu ve ba?da??k bir ayd?nlanm?? ?slam iin model ve hatta Trkiyenin her iki taraftaki radikalle?mi? unsurlar taraf?ndan da istismar?n? nlemek iin bir ihtiya oldu?una a?ka inan?yorlar. Onlar, Glenin laik devlet ayg?t?yla ya?ad??? sorunlar?, devletin her?eyi denetleme ihtiyac?na ba?l?yorlar ve bu darkafal?l??a rnek olarak, Trk hkmetinin Rum Ortodoks Patri?inin unvan?ndaki ekmenik kelimesine duydu?u antipatiyi gsteriyorlar. En etkileyici olan ise, kendi iinde bariz bir e?itlilik ta??yan, kimi alkoll iki ien kimi imeyen, kimi rtnen kimi rtnmeyen bu gruptakilerin kendi aralar?ndaki ho?gr ve mesleki i?birli?i tablosuydu.
Hoca, Humeyni gibi de?il...
Amerikal? diplomatlar?n Glene olan ilgisi, 2008 sonras?nda birka konu ba?l???nda yo?unla?m??; Glen cemaatinin siyasi gndemi, AKP hkmetiyle ili?kileri, Ergenekon soru?turmas?ndaki rol ve Krt meselesinin zmnde bir i?lev stlenip stlenemeyece?i bu konu ba?l?klar? aras?nda yer al?yor. Tabii, Glen hareketinin dnyan?n drt yan?ndaki faaliyetlerinin incelenmesi, Trkmenistandan Avusturyaya kadar birok lkedeki okullar?n gezilerek rapor tutulmas? da Amerikan diplomatik mesaisinin paras?. Di?er konularla ilgili belgelere gemeden, nce, 25 Temmuz 2008 tarihinde, dnemin Ankara Bykelisi Ross Wilson?n onay?yla Washingtona gnderilen Trk Glenci okullar: Ya her yerde ol, ya hibir yerde olma ba?l?kl? telgrafa bakal?m.
Bu telgrafta Amerikal? diplomatlar?n Ankaradaki Samanyolu Lisesine yapt?klar? ziyarette edindikleri izlenimler ve gerek okul al??anlar?n?n, gerekse Trkiye ve di?er lkelerdeki cemaat okullar? hakk?nda bilgi sahibi di?er ki?ilerin Amerikal?lara anlatt?klar? geni? yer tutuyor.
Telgraf?n en sonundaki YORUM blm, Amerikan?n bu okullara ve cemaate bak??? konusunda ipucu veriyor. Sadece tek bir kitap okuyan adama gvenmeyin ba?l?kl? o blm aynen aktar?yoruz:
Ku?kusuz Samanyolu Lisesinin ?rencilerinin ve idarecilerinin gurur duyacaklar? ok ?ey var. ?rencileri ok ba?ar?l?; okullar?, ortalama bir Trk devlet okuluyla k?yasland???nda birinci s?n?f; ve Trklerle dnyan?n geri kalan blm, zellikle de geli?mekte olan dnya aras?nda de?erli ve nadir nitelikte kltrel de?i?im programlar? gerekle?tiriyorlar. Bu ve di?er Glenci okullar?n somut, mspet kazan?mlar?na bak?ld???nda, bu okullar?n ya da bu okullar?n nclk yapt??? Glenci hareketin Trkiyenin demokratik laik sistemine nas?l tehdit olu?turabilece?ini anlamak g. Ama hareketin d???ndaki Trklerin derin ku?kular? var; hatta konuya kuvvetli bir laik tav?rla yakla?mayanlar?n bile. K?sa sre nce gr?t?mz etnik kkeni Uygur olan ve Glenci okullar?n Orta Asyadaki faaliyetlerini bilen bir Ankara niversitesi Profesr eski bir in atasz syledi bize: Sadece tek bir kitap okuyan adama gvenme. Glenci okullar?n ?rencilerinin, zellikle de evinden uzaktaki yat?l?lar?n, kitap okumalar?n?n ve televizyon izlemelerinin s?k? biimde denetlendi?ini anlatt?. O?lunu Glenci bir okula gnderen bir akademisyen arkada??ndan bahsetti. ocuk, fizik dersinde ok ba?ar?l? olmu? ama ?imdi babas?n? rak? iti?i (Trkler iin ulusal bir me?gale bu) iin ele?tiriyormu? ve babas? da o?lunu kaybetmi? olmaktan yak?n?yormu?. Glen ve Ayetullah Humeyni aras?ndaki benzetmelerin ise yersiz oldu?unu syledi bu profesr. Glenciler Trkiyenin laik dzenini dramatik biimde y?kmak istemiyorlar; onlar ieriden bir de?i?imin pe?inde.
Glenciler, Polis te?kilat?na hkim
?imdi en ba?a, 4 Aral?k 2009 tarihinde Bykeli James Jeffreynin Washingtona yazd??? ve Glen hakk?ndaki sorulara nas?l cevap verilece?i konusunda tavsiyelerde bulundu?u telgrafa dnelim.
Glen: Trkiyenin grnmez adam?n?n uzun bir glgesi var ba?l?kl? bu telgraf?n byk bir blmn, Washington?n Fethullah Glenin ?ahs?na ve cemaatine gncel bak???n? yans?tt??? inanc?yla aktar?yoruz:
1) ZET: Fethullah Glen Trkiyede hl siyasi bir fenomen. Son on y?l boyunca Pennsylvaniada srgnde olsa da, Glenin etkisi, sad?k destekilerinden olu?an tmenler ve elit bir okullar a?? sayesinde devam ediyor. Glen Hareketinin ne srlen hedefleri dinleraras? diyalog ve ho?gr ama mevcut AKP-laikiler blnmesinde, pekok Trk, Glenin daha derin ve muhtemelen sinsi bir siyasi gndemi oldu?una inan?yor; hatta baz? ?slami gruplar bile Glenin ?effafl?ktan yoksun olu?unu ele?tiriyor ve bunun kendisinin amalar? konusunda ?phe yaratt???n? sylyorlar.
2) Glen 1938 ile 1942 aras?ndaki bir tarihte (de?i?ik tarihler veriliyor) do?du ve ba?lang?ta imam ve Diyanet ??leri Ba?kanl???n?n memuru olarak al??t?. Hareketini, 1970li y?llarda, takipileri Nurcu olarak bilinen, Krt kkenli ?slami d?nr Said Nursinin ?retilerini temel alarak kurdu. Glen daha sonra Nursinin erevesinin d???na ?kt?. Glenin kendi felsefesi ?slamda bilimin roln vurguluyor. O, dinleraras? diyalogu destekliyor ve terrizmi lanetliyor. Son yirmi y?lda ise, Glen sadece Trkiyede de?il, dnyada da a??rl?kl? olarak e?itim zerine odakland?. Onun okullar? zellikle Orta ve Gney Asyada, akademik mkemmeliyetleri ve ?l?ml? ?slami gr?leri savunmalar? nedeniyle itibar kazand?.
SULANDI, SONRA AKLANDI
3) Glen, 1999dan beri, grnrde tedavi (kalp rahats?zl??? ve diabet) gerekesiyle gitti?i ABDde ya??yor. Ancak, bu dnemde, Trkiyede devleti y?kma plan? yapma suundan da yarg?land?. Bu sulama, Glenin 1986da yapt??? bir konu?madan kaynakland?. (...) Hakk?ndaki iddianame nedeniyle, Glenin ABDye seyahati, Trk yarg?s?ndan kat??? izlenimini yaratt?. 2006da bir Trk mahkemesinde hakk?ndaki btn sulamalardan beraat etti. Bu karar temyiz edildi ama 2008de yeniden onand?.
4) Bu arada, Glen ABDde Srekli Oturum stats iin ba?vurdu. Gmenlik Brosu yetkilileri ilk ba?ta Glenin ola?anst yetenekli bir yabanc? olarak s?n?fland?r?lmas? ba?vurusunu geri evirdiler ama bir Federal Mahkeme 2008de bu geri evirme karar?n?n yanl?? oldu?una hkmetti. Glenin ?imdi Ye?il Kart? var ve Pennsylvanian?n Pocono Da?lar?nda gzden ?rak bir yerle?imde ya??yor.
5) Fethullah Glen Hareketinin ekirde?inde Gney Afrikadan ABDye kadar uzanan bir okullar a?? var. Bu okullar yksek seviyede akademik ba?ar?ya nem veriyor ve i?i s?n?f?na mensup ve yoksul ailelerden gelen en parlak ?rencileri al?p onlara burs sa?l?yorlar. Trkiyedeki Glenci okullar, her y?l yap?lan niversite giri? s?nav?nda, rutin biimde en stteki yzde birlik puan grubuna giren mezunlar veriyorlar. Bu parlak mezunlar?n o?u da genellikle (bu okullarda) ?retmen oluyor. Glenci doktrin, muhafazakr ve din vecibelere ba?l? ynyle, 1990larda Glencileri toplu halde s?n?rd??? eden Rusya gibi rejimlerde keskin bir husumetle kar??la?t?.
6) Ama bu hareketin kkleri, en kalabal?k takipi grubu ve en byk sorunlar? Trkiyenin iinde. Glen Hareketi sadece Ankaradaki nl Samanyolu Lisesi ve Fatih niversitesi gibi e?itim kurumlar?ndan de?il ama ayn? zamanda Gazeteciler ve Yazarlar Vakf?ndan, e?itli ?irketlerden, Zaman, Todays Zaman, Samanyolu TV ve Aksiyon gibi medya organlar?ndan olu?uyor. Glencilerin ayr?ca Ergenekon (...) soru?turmas?n?n ncs olarak grev yapt?klar? Trk Milli Polisine de hkim olduklar? belirtiliyor. Bu soru?turma, asker ?ahsiyetler dahil olmak zere iktidardaki Adalet ve Kalk?nma Partisinin pek ok laik muhalifinin derdest edilmesine neden oldu ve bu da Glencilerin nihai hedefinin, Trkiyenin grnr biimde ?slamc? bir hale gelmesini onaylamayan btn kurumlar?n y?prat?lmas? oldu?u ynndeki ithamlara sebebiyet Verdi. (YORUM: Trk Milli Polisinin Glencilerin kontrolnde oldu?u iddias?n? teyid etmek imkns?z ama biz buna kar?? ?kan kimseye rastlamad?k ve Glenci yurtlarda kalan polis adaylar?na polislik s?nav?ndaki sorular?n cevaplar?n?n nceden verildi?ine ili?kin tan?kl?klar i?ittik.)
ERGENEKON SORU?TURMASININ BAYRAKTARLI?INI YAPMAK
7) Zaman gibi Glenci gazeteler Atatrkn miras?n?n geerlili?ini b?kmadan sorguluyor ve AB heveslisi bir lke olarak Trkiyenin siyasi konularda Trk ordusunun sesinin k?s?lmas?n? sa?lamas? gerekti?ini savunuyorlar. Bu gazeteler, Ergenekon soru?turmas?n?n bayraktarl???n? yap?yor ve Trk ordusunun geleneksel hkimiyetinin Trkiyenin tarihinde olumsuz bir etken oldu?unu srekli olarak vurguluyorlar. ?a??rt?c? olmayan bir ?ekilde, Trk Genelkurmay?na yak?n kaynaklar Glenden a?ka nefret ediyor; onun ve onun destekilerinin sadece Trk ordusunu y?pratmak de?il, ayn? zamanda Trkiyeyi ?ran benzeri bir ?slami cumhuriyete dn?trmek iin de amans?z bir mcadaleye giri?tiklerini savunuyorlar.
8) Hatta baz? ?slamc? rgtler nezdinde bile, Fethullah Glen Hareketinin karanl?k bir imaj? var. Ba?kent Kad?n Platformunun eski ba?kan? Hidayet Tuksal bize kendi grubunun, ?iddet kullan?m?na kar?? ?kmas? yznden Glene olumlu bakt???n? ama ?effafl?ktan yoksun olmas?n?n Glenin amalar? hakk?nda ?phe do?urdu?unu ve bunun, Glenin en etkin oldu?u topluluklar aras?nda bile gelece?e ili?kin ku?kular? besledi?ini syledi. Glenin temel hedefinin dinlerararas? diyalog ve ho?gr oldu?u ne srlse de, onun gndeminin daha derin ve daha sinsi oldu?u d?ncesi Trkiyedeki pek ok evrede yayg?n.
9) Glen Hareketi, Snni Hanefi ?slam?n modernle?mi? bir versiyonu olarak tarif ediliyor. Bu e?ilimi, eski Ba?bakan Necmettin Erbakan?n Milli Gr? grubuyla payla?sa da, Milli Gr?, Trkiye merkezli bir hareketken, Glen Hareketinin daha geni? bir kapsam? var ve amaca ula?maya yard?mc? her arac? mubah gren bir yakla??mdan rahats?zl?k duymuyor; mesela, gerekti?inde ba?rtsn de ?kartabiliyor. Yine de, ba?ka baz? ortak paydalar szkonusu: AKPnin kurucular?n?n o?u Milli Gr?ten gelirken, AKPnin birok yetkilisinin de Glen Hareketine yak?n oldu?u biliniyor.
10) Trkiyede Glene de?inen tart??malar?n byk blm nezaket ve incelikli bir ustal?k ieriyor. Bizim irtibatta oldu?umuz ki?iler, konu?malar? halinde bunun sonradan kendilerine zarar verip vermeyece?inden emin de?illermi?esine, bu konuda gr?lerini a?klamakta s?kl?kla tereddt gsteriyorlar. Dahas?, Glenle ilgili konu?malar?n siyasi ba?lam? da karma??k, zira Cumhurba?kan? Gl, bizim ili?kide oldu?umuz ki?ilerin hemen hepsi taraf?ndan Glenci olarak grlyor ama Ba?bakan Erdo?an yle grlmyor. Esasen, gr?t?mz baz? ki?ilerin iddias?na gre, Erdo?an, o kadar kararl? biimde Glen cephesinin d???nda duruyor ki, Glenin sad?k evresi onu bir yk (liability) gibi gryor. Bu arada, Cumhuriyet Halk Partisi ve AKPnin di?er muhalifleri ABDyi, szmona Trkiyenin laik temellerini zay?flatarak bir ?l?ml? ?slami devlet modeli yaratmak amac?yla, gizliden gizliye Gleni desteklemekle itham etmekte pek aceleci. Bu itham, Trkiyede laiklik kar??t? faaliyetleri nedeniyle yarg?land??? bir s?rada Glene ABDye s???nma imkn? ve nihayetinde de srekli oturum stats tan?nm?? olmas? gerekesine dayand?r?l?yor.
11) Glenin ?slami olmayan destekileri de var ve ?stanbuldaki Ekmenik Patrik bunlardan biri. Patrik, k?sa sre nce Bykeli ile yapt??? bir konu?mada, ABDye yapt??? son gezi s?ras?nda Gleni ziyaret etti?ini ve bir saatten fazla ba?ba?a gr?tklerini anlatt?. New Yorka yapt??? ziyarette de Gleni yeniden grmeyi planlad???n? syledi. Patrik, Bykeliye Glenden ok etkilendi?ini anlatt? ve Kazakistanda Sleyman Demirelin ad? verilen bir niversite dahil olmak zere Glen okullar?n?n kalitesini vd.
12) Trkiyede mevcut AKP-laik blnmesi veri al?nd???nda, herhangi bir ?slami hareketin kendi amalar? konusunda temkinli konu?mas? ?a??rt?c? olmamal?. Ne yaz?k ki bu durum, Trk toplumunda adeta bir refleks olan komplo teorilerine inanma e?ilimini besliyor ve Glen Hareketine ili?kin ku?kular?n zerine de byte tutuyor. Glenin ama edindi?i ne srlen dinleraras? diyalog ve ho?grye sylenecek sz yok ama Glen Hareketinin arkas?nda ABD hkmetinin oldu?u iddialar?nda kayg? verici baz? ynler gryoruz.
Cemaat devlet iin a?k ve yak?n bir tehlike de?il
ABDnin Fethullah Glene bak???n? genel hatlar?yla yans?tan K???YE ZEL bir di?er telgraf 11 Kas?m 2003 tarihini ta??yor. Bu tarihte, Ankara 2 Nolu Devlet Gvenlik Mahkemesi, Fethullah Glen Davas?n?n kesin hkme ba?lanmas?n? 4616 say?l? ?artla Sal?verme ve Dava ve Cezalar?n Ertelenmesi Yasas? kapsam?nda be? y?l sreyle ertelemi?ti. Zaten dnemin Ankara Bykelisi W. Robert Pearson?n yazd??? telgraf?n ba?l??? da, Trk Sivil Toplumu: ?slam lider Fethullah Glen aleyhindeki hkm ertelendi. Pearson, Gleni ?yle tarif etmi?:
1970lerde i?e ba?lad???nda ok daha militan olan Glen, ekmenik (evrensel) bir anlay??la ilgilendi?ini iddia eden ama kkleri yo?un biimde ?slami olan bir ruhani liderdir. Bu hareket di?er ?slami tarikatlar gibi al???yor ama nispeten daha hiyerar?ik ve daha disiplinli. Glen ve takipileri, eski Cumhurba?kan? Demirel ve ba?-laikimilliyeti eski Ba?bakan Ecevit dahil olmak zere kendi iinde ok geni? bir yelpazedeki Trk siyasetileriyle ileti?im halinde ve onlardan kamuoyu nnde destek alm?? durumda.
Bu telgraf?n sonundaki YORUM blmn ise aynen aktar?yoruz:
Her ne kadar, tecrbelerimize gre, bu hareket (Glen Hareketi) Devletin bask?s? alt?nda gizemli bir hale geldiyse, temsilcileri bize kar?? daha temkinli davran?yorsa ve dolay?s?yla hedeflerini okumak daha zor oluyorsa da, devletin Glene ynelik tacizi, bize bulan?k ve keyfi ?ekilde yorumlanm?? bir dizi delile dayal?ym?? gibi grnyor. Ayr?ca, daha militan ?slamc?lar?n Trkiyedeki baz? Glen yap?lanmalar?na girdiklerini de tecrbe ettik. Ama Glencilerle kapsaml? ve srekli temaslar?m?za dayanarak ?u sonuca var?yoruz: Glenin yakla??m? ylesine tedric ve onun kurmaylar? militan olarak karalanmamak konusunda ylesine sak?ngan ki, bu hareket Devlete kar?? a?k ve yak?n bir tehlike olu?turmamaktad?r.
Polisler FBIa ba?vurdu
Glenin Amerikada oturma izni alabilmesi iin devreye giren st dzey polis FBIdan temiz k??d? istemi?
Fethullah Glenin ABDde yasal ko?ullarda ve s?k s?k lkeyi terketme zorunlulu?u olmadan ya?ayabilmek iin verdi?i hukuk mcadelesinde nne ?kan en byk engel Federal Soru?turma Brosuydu (FBI). Nitekim, Glenin avukatlar? Ye?il Kart iin at?klar? davada, bu talebi reddeden Gmenlik Brosunun yan? s?ra dnemin ABD Yurtii Gvenlik Bakan? Michael Chertoff ve FBI Direktr Robert S. Muellerdan da ?ikyeti oldular.
?imdi, bu bilgiyi de ak?lda tutarak, ABDnin ?stanbul Ba?konsolos Vekili Smithin telgraf?n?n devam?n? okuyal?m:
Glencilerin ABDnin Glene kar?? olumsuz tav?rlar? konusundaki spesifik endi?esinin, Glenin avukat?n?n Bilgi Edinme zgrl? Yasas?ndan yararlanarak elde etti?i 2004 tarihli bir FBI raporundan kaynakland??? anla??l?yor. Trk Ulusal Polis Te?kilat?nda irtibatl? oldu?umuz st dzey yetkili, k?sa sre nce bu konuyu ?stanbuldaki legat?n (?stanbul Ba?konsoloslu?unda FBI? temsil eden diplomat kastediliyor) dikkatine getirdiler ve bu gr?mede ayn? zamanda Glenle ilgili bas?l? malzemeler sunarak, FBI?n, kendisi hakk?nda bir tr temiz ka??d? verip veremeyece?ini sordular. (Not: Legat, bu tip bir ka??d? bir PR kampanyas? ba?latmakta kullanma niyetini gznnde tuttu?u iin, buna yana?mad?.)
....
Haberin tamam?n? Taraf Gazetesi'nde okuyabilirsiniz...