Mehmet Atalay, Bas?n ?lan Kurumu'nun 350 milyonluk gelirinden internet medyas?n?n da pay almas? iin kollar? s?vad?.
Bas?n ?lan Kurumu'nun Genel Mdr Mehmet Atalay, gazeteci kkenli bir brokrat. ?stanbul Byk?ehir Belediyesi Spor Etkinlikleri Genel Mdrl? ile kazand??? brokrat kimli?i Genlik ve Spor Genel Mdrl? ile devam etti.
Yapt??? al??malarla kamuoyunda ismini daha s?k duymaya ba?lad???m?z Atalay, Bas?n ?lan Kurumu Genel Mdr olarak bir dnem aktif yrtt? mesle?ine art?k brokrat gzyle bak?yor. Bas?n sektrnde bir dnem kendisinin de ya?ad??? s?k?nt?lar? meslekta?lar?n?n ya?amamas? iin her detay? d?nyor.
Atalay, YURT gazetesinde sektr ve Bas?n ?lan Kurumu'nun al??malar?n? anlatt?.
Uzun sre gazetecilik yapt?n?z. ?u anda bir brokrat olarak bas?n ile ili?kilisiniz. Gazetecili?i zlyor musunuz?
Hibir zaman kopmad?m. Tayyip Erdo?an'?n, ?stanbul Byk?ehir Belediye Ba?kanl??? dneminde dan??man?yken de yazmaya devam ediyordum. Yeni ?afak Gazetesi'nin 3 y?l genel mdrl?n yapt?m. 30 y?ld?r bas?n?n ierisindeyim. Srekli bas?n kart? sahibi olarak da mesle?imle gurur duyuyorum. Lise y?llar?nda spora yneldim ve habercili?in o taraf?ndan durdum. Sporun insanlar? kayna?t?rd???na, bar??, sevgi ve karde?li?i peki?tirdi?ine inan?yorum. Genlik ve Spor Genel Mdr oldu?um dnemde de siyasi liderlerimizi malara davet ederdik.
EN ?DEAL KURUM, B?K
Bas?n ?lan Kurumu nas?l bir i?leyi?e sahip?
Bu lkede en gzel ideallerle kurulan ve hl anlam?n? koruyan kurulu?lardan bir tanesi. Osmanl? dneminde de padi?ahlar iin hiciv yazan gazeteciler vard? ve padi?ah onlardan rahats?zl?k duyard?. Methiyeler yazanlar? da vard?. Onlar da saray?n edebiyat?lar? olarak kabul edilirdi. Abdlhamid'e kar?? inan?lmaz yaz?lar yaz?l?yordu. Nam?k Kemal'in Hrriyet Kasidesi bunlardan biridir. Tevfik Fikret'in ok a??r ?iirleri vard?. ?slamc? cenahta yer alm??, muhafazakar Mehmet Akif Ersoy'un, muhafazakr kabul edilen Sultan II. Abdlhamit'i ele?tiren yaz?lar? ve ?iirlerini d?nn, o gnden bugne byk Atatrk dneminde de yine Atatrk'e yak?n olup da milletvekili oldu?u sylenen isimlerden tutun da kar?? cenahta yer alanlar oldu. Rahmetli ?nn dneminde de devam etti. Hibir zaman yanda? medya, kar?? medya tart??malar? bitmedi. Bas?n ?lan Kurumu 1961'de o kadar gzel bir sistemle kuruldu ki hkmete ve o gnk iktidara yak?n oldu?u iin ilan ve reklamlar kamu kaynaklar? yanda? bas?na aktar?l?yor itirazlar? da kesildi. Btn gazeteler yanda? ya da kar?? hi fark etmez, al??t?rd??? personel say?s?, yzlm ve tiraj?na ba?l? olarak bir pay al?yor. ?ktidarlar?n de?i?mi? olmas? bu kurumun verdi?i ilanlar? de?i?tirmiyor.
RTK KARDE? KURULU? AMA...
rne?in 28 ?ubat srecinde de o gnk srele ters d?en gazeteler ilan almaya devam ettiler. Ceza yediler, s?k?nt? ya?ad?lar ama bir ?ekilde ilan ald?lar. Bugn de zerk Bas?n ?lan Kurumu mevcut konjonktrden etkilenmeden hak etti?i oranda ilan vermeye devam ediyor. Bu a?dan bu kurum gereklidir. Bas?n ?lan Kurumu kuruldu?unda sadece yaz?l? bas?n vard?. Yola devam edilirken TRT kuruldu, ard?ndan di?er kanallar a?ld?. Bas?n ?lan Kurumu durumdan vazife ?kar?p televizyonlar?n da kamu ilanlar?n? ve reklamlar?n? dzenleyecek bir aba harcamal?yd? ve zerine almal?yd?. Bunu yapmay?nca RTK do?du. RTK'ten rahats?z de?iliz, karde? kurulu?uz ama Bas?n ?lan Kurumu kamu ilanlar?n? da??tan bir kurulu?, kamu reklamlar? da do?duysa bu reklamlar? da??tmas? gerekiyorsa Bas?n ?lan Kurumu bunu zerine almal?yd?. Kanun de?i?ikli?i ile yap?lacakt?. Kurum, bu yetkiyi alamay?nca gndemden kopmaya ba?lad?. ?nternet medyas?, sosyal medya da ald? yrd. Buna kay?ts?z kalmay?p kurumun yeniden yap?land?r?lmas?na al???yoruz. Bu yap?lanma ierisinde dzenleyici, denetleyici bir kurulu? olarak zgrlklere alabildi?ine sahip ?kan ama bunun tesinde de bas?n?n seviyesini ykseltecek, e?itimine katk?da bulunabilecek bir donan?ma kavu?mas? laz?m. Bunun iin de kanunda bir de?i?iklik yap?lmas? gerekli. ?nternet medyas?n?, yerel televizyonlar?, radyolar? ve bundan sonra ?kacak olan ?u anda ngremedi?imiz yeni ileti?im materyalleri ne olursa bunlar? hep birlikte kar??layacak bir dzenlemeye gidilmeli.
KURUM, AYNI ZAMANDA B?L?RK???
Sansr durumunda sz hakk?n?z var m??
Biz bu tip konularda ba?tan sona zgrlklerden yanay?z. ?antaj, yalan, iftira olmamal?. Kalem elinde diye insanlar?n sa?a sola sald?rmamas? gerekiyor. En zgrlk lke ne kadar zgrse bizim de o kadar zgr olmam?z gerekiyor. ?leti?im faklteleri, mesle?in duayenleri ile birlikte standartlar? belirleyip, uygulamaya koymak, takibini yapmak, zgrlklere sahip ?kmak ve bunu btn kurum ve kurulu?lara benimsetmeye al??makta bana gre Bas?n ?lan Kurumu'nun grevleri aras?ndad?r. Bas?n Ahlak Esaslar?na gre 1961'de kurulan Bas?n ?lan Kurumu'nun yasas?nda maddeler var. Bir gazetecinin haberinden, yaz?s?ndan, yorumundan dolay? ?ikayet varsa Bas?n ?lan Kurumu bunu de?erlendirebiliyor, ceza verebiliyor. Bas?n Ahlak Yasas?'na ayk?r?ysa ceza verebiliyor ya da hakaret iermemektir diyerek en az?ndan o yorumun savunucusu da olabiliyor. ?lgili yaz? dava edildi?inde mahkeme, Bas?n ?lan Kurumu'nun verdi?i karar? bilirki?i olarak kabul ediyor. Biz gerekten esasl? bir al??ma yap?yoruz.
ZGRLKTEN ZARAR GELMEZ
?kiye ayr?lm?? bas?n?n man?etlerini nas?l buluyorsunuz? Bu ayr??ma ne kadar dozunda?
Her zaman oldu, olmaya da devam edecek. Bunu zenginlik olarak gryorum. Yeter ki hakaret olmas?n. Bir yolsuzluk yaz?ld?ysa ve do?ruluk pay? varsa 'Helal olsun' diyorum. Bir gazeteci olarak benim de kalemime kimsenin kar??mas?n? istemem, inand???m? yazabilmeliyim. ?fade zgrl? lkemiz iin gereklidir. e?itlilik ve renklilik olarak gryorum. Gazetecilerin her iktidar dneminde ayr??t??? olmu?tur. 28 ?ubat srecinde Yeni ?afak Gazetesi'nde genel mdrdm. Yay?nlanmam??, anonsunu yapt???m?z bir yaz? yznden gazetemize bask?n dzenlenmi?ti. Gazetemiz kur?unlanm??t?. Derdimiz daha fazla zgrlk. zgrlkten bu lkeye zarar gelmez.
Tutuklu gazeteciler iin ne d?nyorsunuz?
Yay?nlanmam?? bir yaz? dizimiz yznden bizim gazeteye bask? yap?ld?ysa, zgrlklerimize mdahale edildiyse bugn de edilmesini asla kabul etmem. Bu benim hem Bas?n ?lan Kurumu Genel Mdr olarak hem de gazeteci Mehmet Atalay olarak gr?m. ?erideki gazetecilerin en k?sa zamanda kurtulmalar?n? temenni ediyorum ama onlar?n iinde bizim gazetenin bas?lmas?nda, bask? alt?na al?nmas?nda, patronlar?n i?kence grmesinde, Ba?bakan Tayyip Erdo?an'la al??an brokratlar?n bir dnem ocuklar?n?n yan?ndan al?n?p gtrlmesinde rol olan gazeteciler de var. Ben hayat?mda hibir gazeteciyle, hibir meslekta??mla daval?k olmayaca??m dedi?im halde dava at?m nk iftira att?lar ama y?ld?r?m h?z?yla reddedildi. Mesle?i, gazetecilik s?n?rlar? ierisinde yapmak gerekir.
Bas?n ?lan Kurumu'nun btesi nedir?
Trkiye'de kamu reklamlar?n?n 1 milyar dolar?n zerinde oldu?unu d?nyorum. Sadece yaz?l? bas?nla s?n?rl? kald??? iin Bas?n ?lan Kurumu'nun kamu ilanlar?n?n y?ll?k toplam? yakla??k 250 milyon civar?nda. 32 ?ubemizden gemek zere 350 milyon civar?nda bas?n ?lan Kurumu zerinden giden ilanlar var. Bunlardan biz yzde 15 komisyon al?yoruz. Y?ll?k gelirimiz yakla??k 45 milyon, giderimiz de 36 milyon civar?nda. ?lan potansiyeli olarak syledi?imizde 350 milyon.
Yerel bas?n?n durumu...
Yerel bas?n ulusal bas?ndan daha gl. Toplam tiraj 5 milyon civar?nda. ok d?k bir rakam. Nfusa gre oranlarsak en az 20 milyona ula?mas? laz?m. Yerel bas?n da ok iyi tirajlara sahip de?il ama rnekler var. Trkiye'de okuma al??kanl??? ok d?k. Gazetelerin kendi eksiklikleri mutlaka vard?r. Milli E?itimle i?birli?i yaparak okuma al??kanl???m?z? geli?tirmemiz laz?m.
4 B?N GAZETEC? EV SAH?B? OLMAK ?ST?YOR
Bas?n ?lan Kurumu olarak medya mensuplar?n? konut edindirme projeniz var. ?u anda ne durumda?
Konutlar ba?lad?. Biz ncelikle bir tespit yapt?k. Erdo?an Bayraktar TOK? ba?kan?yken gr?m?tk. Meslekta?lar?m?z aras?nda y?llard?r al???p ev sahibi olamayanlar var. TOK? Ba?kan? Haluk Karabel olunca onunla da payla?t?k ve yard?mc? olaca??n? syledi. Bu konuda bir anket al??mas? yapt?k. ?stanbul'da ya?ay?p da ev sahibi olmak isteyen ne kadar gazeteci var ve deme ?artlar? ne olurdu sorular?na verilen cevaplarla TOK?'nin anketine verilen cevaplar rt?yordu. 2+1 isteyenlerin oran? ne ?kt?ysa TOK?'ye ba?vuranlar?n da oran? ayn?. 4 bin 300 meslekta??m?z ?stanbul'da konut sahibi olmak istiyor. ?lk etapta hepsine cevap vermek kolay de?il elbette. Peyderpey kar??lamaya al???r?z dediler. ?u anda Kaya?ehir'de TOK?'nin konutlar? devam ediyor. dll bir proje. Yakla??k 300 civar?nda bir konut verecekler bize. Yak?nda fiyatlar? da belli olacak ve ilan edece?iz. Bu evler TOK?'nin sosyal konutlar?ndan biraz daha farkl?. Sosyal konutlar?n her birinden pay isteyece?iz. San?yorum meslekta?lar?m?z?n y?llar iinde sorunlar?n? kar??layaca??z. Anadolu'daki meslekta?lar?m?z?n da byle bir talebi oldu. Onlar iin de konu?tuk TOK?'yle.
4 M?LYON KRED? DA?ITIYORUZ
Bas?n ?lan Kurumu olarak gazetecilere 1963 y?l?ndan bu yana "bor para" ad? alt?nda kredi demesi yap?yorsunuz. Miktar? artt?rd?n?z. Yeni bir art?? olacak m??
3 y?l nce greve ba?lad?k. Miktar 1600'd. Bu rakam? d?k bulduk Ben de gazetecilikte aktifken bu krediden birka kez yararlanm??t?m. ??ime de yaram??t?. Gazeteci arkada?lar?m?z?n deme durumuna da bakt?k. Art?rabilirdik. Ama bu kez meslekta?lar?m?z deme konusunda glk ekeceklerdi. nce 12 taksitle dyorlard? sonra 24 taksite ?kard?k. ?steyen 12 isteyen 24 taksitle deyecekler. Daha fazla artt?r?lmas? iin talep gelmedi.
KRED?YE TALEP NE ORANDA?
Artt?rmaya ba?lad???m?z anda mthi? bir yklenme oldu. Bas?n ?lan Kurumu'nun gazetecilere verdi?i kredi 4 milyon civar?ndayd?. Daha sonra 24 milyona kadar ?kt?. ok ciddi bir talep. Borlar?n? bitirdiklerinde yeniden talepte bulunuyorlar ve tekrar al?yorlar.

