K?e yazarlar? AK Partinin seim zaferinin alt?nda yatan gerekeleri yorumlad?lar...
??te ilk gnn yorumlar?...
Mehmet Barlas (Sabah)
SEMEN?N OYUNU KEND?S?NE VER?LEN H?ZMET BEL?RL?YOR
E?er bir parti iktidar oldu?unda semen kitlelerine hizmet gtrebiliyorsa, ertesi seimden de o parti iktidar olarak ?k?yor. Bir dar sekinler kesimi iindeki sosyopolitik yorum farklar?, seim sonucunu de?i?tirecek kadar etkili olmuyor.
Bu seimde de byle olmad? m? sonuta?
Rakip iki partinin oy oranlar?n?n toplam?, AK Parti'nin oy oran?na yeti?emiyor.Art?k laf ebeli?ine bir ara verme zaman? geldi. Anketleri seim sonucu gibi yorumlamak iin vakit biraz geti.
Kazanan belli. Kazanamayanlar da belli. Daha az oy al?p da "Biz kazand?k" demek insan? sadece gln duruma d?rr neticede.
Muharrem Sar?kaya (Habertrk )
?CRAAT ?LE ALDI
AK Parti'nin bu oy oran?na nas?l ula?t???na gelirsek...
?lk kez bir iktidar partisi, mahalli idareler ve referandumlar bir kenara b?rak?lsa dahi, girdi?i nc seimden de oylar?n? art?rarak ?kt?.
Bunu da bugne kadar yapt??? icraat? ve bundan sonras?na ynelik vaatleri ile kazand?.
"?lg?n" ba?l??? alt?nda a?klanan projeleri ne ?karmas?n?n ne kadar do?ru oldu?u da anla??ld?.
Semen, hayat?na dokunan, sa?l?k, ula??m, milli e?itim gibi alanlarda verilen hizmetlere itibar etti.
Semen ideolojiye ok byk prim vermedi...
AK Parti'ye g verirken, kendi tercihi ile parlamentodaki milletvekili say?s?n? da ilk kez e?itledi.
?lgin bir ?ekilde AK Parti'ye yzde 50 oy verirken, Anayasa'y? referanduma gtrecek say?da milletvekilini esirgedi.
Yi?it Bulut (Habertrk)
Maniplatif medya iin yolun sonu!
Trk halk? ok nemli bir mesaj verdi: Maniplatif medya bitmi?tir!
Seim srecinde bir medya grubu ba?ta olmak zere, baz? yazarlar?m?z ve kamuoyunu etkileme gc olanlar yaratt?klar? liderleri desteklediler ve bu liderler stne sanal senaryolar retip sonular a?klad?lar... Yaratt?lar, ayakta tuttular, desteklediler, maniple ettiler ama olmad?! Trk halk? ?unu dedi: Ey maniplatif medya ve uzant?lar?! BEN NE ?STERSEM ONU SEER?M!
Sevgili dostlar, kendini Devlet olarak gren ve son y?llarda yedi?i dayaklara ra?men hl bu lkeyi ben ynetirim YNLEND?R?R?M diyen maniplatif medya bloklar?na ve unsurlar?na bir son szm var: Trk halk?n? etkileme ynlendirme-ynetme gcnz bir kez daha test ettiniz ve SON BULDUNUZ! Yolunuz a?k olsun! Ya?as?n Tam Ba??ms?z Medya DZEN?...
Yi?it Bulut/Habertrk
Mehmet Y?lmaz (Hrriyet)
MEMLEKET?M?ZE HAYIRLI OLMASINI D?L?YORUM
Bir seim daha yapt?k ve AKP halk?m?z?n yar?s?n?n oyunu ald?, Ba?bakan? ve siyaset arkada?lar? kutluyorum. Elbette bu seim srecinde bana bol miktarda mektup yollay?p AKPnin seimi kazanaca??n? ve benim moraraca??m? syleyenleri de kutlar?m.
Bugn sabah ortaya ?kan tabloda Ba?bakan?n etraf?nda Padi?ah?m ok ya?a diye ba??racak hayli kalabal?k say?da insan olacakt?r. Ben ise br taraftay?m: Ma?rur olma sultan?m, senden byk Allah var demesi gerekenlerden!
Recep Tayyip Erdo?an?n ?u anda en ok ihtiya duydu?u ?ey de benim syledi?im sz olmal?. Kafas?n?n bir kenar?nda ma?rur olmamas? gerekti?i fikri bulunmal? ki lkemizde adam gibi bir demokrasi i?lesin,seimle gelen seimle gitsin, ama seimle gelemeyenin haklar? da yok say?lmas?n.
Fatih ekirge (Hrriyet)
F??LEN BA?KAN
BU seimlerin bir tek sonucu var:
O da; Tayyip Erdo?an?n tart??mas?z galibiyetidir... Ve ok daha tesinde; yzde 50 sonucuna gre Erdo?an psikolojik a?dan fiilen ba?kand?r.
Bundan sonras?na bakarsak;
E?er demokrasiyi bir bilek gre?i olarak grmyorsak, bu galibiyeti hizmete ynelik tam yetki olarak de?erlendirmeliyiz. Bu hizmetin ok nemli maddesi ?udur:
1) Yeni Anayasan?n toplumun tmn kapsayacak ?ekilde haz?rlanmas?.
2) Krt meselesinin zm yolunda ad?mlar at?lmas?. BDPnin ald??? oylar?n, ihanetin deste?i gibi grlmesi yerine, halk?n tercihi olarak grlmesi ve bu do?rultuda Krt meselesinin zmnde, yeni anayasan?n haz?rlanmas?nda BDPnin de katk?s?n?n al?nmas?.
3) ??sizli?in zm...
Yeni dnemde 4 partili bir Meclis var art?k.
Fikret Bila (Milliyet)
ERDO?AN: KEMAL BEY?N KAPISINI ALACA?IM
Seimden byk bir zaferle ?kan Ba?bakanRecep Tayyip Erdo?anla, merakla beklenen balkon konu?mas?n? tamamlamas?ndan hemen sonra sohbet olana?? buldum.
21 milyon oy
Ba?bakan Erdo?an, Ben, oy oran?ndan ok al?nan oyu ok nemserim dedi ve cebinden not k??d?n? ?kar?p gsterdi:
— Bak?n, 2007de ald???m?z oy 16 milyon ksur, bugn ald???m?z oy ise 21 milyon 150 bin. Bunu ok nemsiyorum. nc dneme giriyoruz ve oylar?m?z? bu denli art?r?yoruz. Bize gsterilen bu gven nedeniyle mutluyuz.
Kap?s?n? alaca??m
— Yeni anayasa sz verdiniz. Yzde 50 oy oran?na ula?t?n?z. Nas?l bir al??ma yapacaks?n?z?
— ?imdi oylar?m?z? art?rd?k ama milletvekili say?s? ?u anda 330un alt?nda gibi grnyor. S?n?r kap?lar?ndaki oylar de?i?tirir mi, bilmiyorum. ?ktidar partisi olarak bize d?en ba?ta ana muhalefet partisi olmak zere muhalefetin kap?s?n? almakt?r. Kemal Beyin kap?s?n? da alaca??m. Bize d?en kendilerini uzla?maya, katk? vermeye davet etmektir. E?er parlamento iinde olur al?rsak ne l, ondan sonra da sivil toplum kurulu?lar?yla temas etmek iin yntemimizi belirleriz. Kemal Beyin baz? a?klamalar?, baz? yakla??mlar? oldu. al??malara kat?lacaklar?n?, katk? vereceklerini sylediler. Biz de Kemal Beyden katk? bekliyoruz. Dedi?im gibi parlamentoda olur al?rsak yle devam ederiz, yok e?er vermezlerse, o zaman da kendi ?artlar?m?z iinde biz al??mam?z? yrtrz.
Ba?kanl?k sistemi
Ba?bakan Erdo?ana, yzde 50 oy oran?na ula?mas?n?n arzu etti?i ba?kanl?k sistemine gei? konusunda giri?imde bulunmas?n? kolayla?t?r?p kolayla?t?rmayaca??n? sordum. ?u yan?t? verdi:
— Ben ba?kanl?k konusu tart???ls?n istedim. Trkiye bunu tart??s?n. Nitekim tart??t?, tart???yor da. Ancak, bu konuda K?l?daro?lunun farkl? bir anlay??? var. O yle bir ba?kanl?k sistemi tarif ediyor ki, parlamento olmayacak diyor. Halbuki yle de?il, aksine ba?kanl?k sisteminde ok gl bir parlamento var. ok gl bir parlamento denetimi var. ??te ABDde gryorsunuz. Parlamento olmayacak diye bir ?ey yok. ABDdeki ba?kanl?k sisteminin ba?ar?s? brokratik engelleri k?rmas? olmu?tur. Bu sa?lan?nca h?zl? ilerleme mmkn oluyor. Ben tart???ls?n istiyorum.
Hasan Cemal (Milliyet)
HER BA?LANGI B?R UMUTTUR
Dileriz, yzde 50 oy Tayyip Erdo?an? balkon konu?mas?ndaki herkesi kucaklayan, uzla?ma ngren izgisinden sapt?rmaz!
Seim sonular? m?? Sat?r ba?lar?yla:
1) Sz uzatmak yersiz. Tayyip Erdo?an ve Ak Parti Trkiyenin yar?s?n?n, yani her iki semenden birinin oyunu alarak byk bir seim ba?ar?s? elde etti.
2) Bu hakikaten bir byk seim ba?ar?s?, nk Ak Parti milletvekili genel seimlerini nc kez, stelik oy oran?n? artt?rarak gerekle?tirdi ve bir kez daha tek ba??na iktidar oldu. Bu sonula 12 Haziran, Tayyip Erdo?an?n ad?n? bir lider olarak Trkiyenin siyasal tarihine yazd?rm?? oldu.
3) CHPye gelince, umdu?unu bulamad?. Oylar?n? 2007ye gre 5 puan, 2009a gre 3 puan artt?rd?; 3.5 milyon yeni oy ald?. Kemal K?l?daro?lu a?s?ndan bu bir ba?ar?.
Hasan Blent Kahraman (Sabah)
2011: SOSYOLOJ?, S?YASET, SE?M
Bu sat?rlar? yazd???m s?rada sand?klar?n yar?dan biraz daha fazlas? a?lm?? ve eldeki rakamlara gre AK Parti oylar?n yzde 50'den fazlas?n? kazanm?? grnyor. CHP henz yzde 20'ler mertebesinde. MHP'nin baraj? geti?i anla??l?yor. Bu sonular stnde uzun uzun konu?ulmayacak gibi de?il. Buna kar??l?k nmzdeki dnemin en byk tart??mas?n?n parlamentodaki sandalye da??l?m?na dnk olaca??n? varsaymak mmkn.
Eldeki verilerin erken de?erlendirmesine ok nemli sayd???m bir saptamayla ba?layay?m. Bu k?ede olsun bu konularda yazd???m di?er yaz?larda ve kitaplarda olsun srekli olarak bir ?eyi dile getirdim bugne kadar: siyaset sosyolojinin, o da ekonominin bir uzant?s?d?r. Elbette siyaset ideolojik bir ?eydir. Ama ideoloji gkyznde bo?lukta gezen bir hayal de?ildir. ?u belirtti?im unsurlar?n olu?turdu?u kompozisyon iinde biimlenir ve ideolojiyi, lay?k?yla sylersem,altyap? ko?ullar? belirler.
Ru?en ak?r (Vatan)
HOCANIN RYASINI TALEBES? GEREKLE?T?RD?
Necmettin Erbakan 1990lar?n ortas?nda Yoldan iki ki?iyi evirin; biri Milli Gr?dr, di?eri de olmay? bekliyordur dedi?inde lkenin o?u glp geiyordu. Yakla??k 15 y?l sonra onun bir rya, hatta topya olarak grlen bu szleri, Recep Tayyip Erdo?an liderli?indeki talebeleri taraf?ndan hayata geirildi. Tabii burada Erdo?an?n Milli Gr? gmle?ini ?kard?k szlerini unutmamak laz?m. Ama unutmamam?z gereken bir ba?ka husus da Milli Gr?ten do?an di?er iki partinin toplam oylar?n?n ancak yzde 2yi bulmas?, yani gnlleri Milli Gr?te olan semenin ezici bir o?unlu?unun bu gmlek ?kartmay? ok da fazla nemsemeyip AKPye ynelmi? olmas?d?r.
AKPnin bu muazzam ba?ar?s?n?n birok nedeni var. AKPnin 2007deki yzde 46.6 oyunun ana gerekesi olarak 27 Nisan e-muht?ras?n?n yol at??? ma?duriyet gsterilmi?ti ki hi de yanl?? bir tespit de?ildi. Fakat 4 y?l sonra, ortada herhangi bir ma?duriyet yokken, hatta ma?durlar ma?rur oldu iddialar? ne ?karken ya?anan bu oy patlamas? ncelikle her iki semenden birinin AKP iktidar?ndan memnun oldu?unu gsteriyor. ?ktidar partisinin Karadeniz ve ? Anadoludaki hakimiyetini iyice peki?tirmesi ve buralarda MHPyi marjinalize etmesi ok nemlidir. Yine AKPnin sahil ?eridinde, 12 Eyll referandumunda ya?am?? oldu?u hayal k?r?kl???ndan belli llerde s?yr?lm?? olmas?, rne?in ?zmirde oylar?n? bariz bir ?ekilde art?rmas? ok dikkat ekicidir. Sonu olarak AKPnin sregiden ba?ar?s?n? izah etmek iin retilen, gbe?ini ka??yan adam, makarna, alt?n da??tarak al?nan oylar gibi hibir inand?r?c?l??? olmayan iddialar art?k mutlak bir ?ekilde tarihin pl?ne at?lm??t?r.
AKPnin ba?ar?s?n?n nedenlerini ilerleyen gnlerde daha detayl? bir ?ekilde tart???r?z ama bugnlk son olarak Erdo?an faktrnn alt?n? izmekle yetinelim. AKPnin yzde 50yi yakalamas?nda birinci derecede belirleyici faktrn Erdo?an oldu?una inan?yorum. Bu sonu onun halk taraf?ndan seilen ilk cumhurba?kan? olma arzusunu (ki ben byle d?nyorum) iyice kam?lam?? olmal?.
?smail Kkkaya (Ak?am)
HER ?K? K???DEN B?R?
?lk kez bu k?ede yaz?lm??t?, 'Ba?bakan Erdo?an'?n haziran seimleri iin hedefi yzde 50' diye...
3 Ocak tarihli yaz?m?z...
Ve ba?ard?, her iki ki?iden birinin oyunu ald?. Son kez genel ba?kan ve ba?bakan olarak seime kat?ld?. Bundan sonraki hedefi halk?n seece?i cumhurba?kan? olmak...
Siyasi tarihimizin byk seim zaferlerinden birini elde etti.
Ba?ar?ya giden yolu tamam?yla kendi uygulad??? stratejiyle d?edi. Yar??? 'sol-sa?' denklemi zerine oturttu ve CHP'deki ykseli?i durdurmak iin sa? semenin duygular?na hitap etti. 'Alevi vurgusu' da ayn? amaca ynelikti. Sol gelmesin diye geni? bir kesim Adalet ve Kalk?nma Partisi zerinde birle?tirildi.
Erdo?an, son dnemdeki sert sylemiyle bile hanesine puan yazd?rmay? bildi. Yani Ba?bakan, o kadar popler ve taban zerinde etkili oldu ki; kutupla?t?rd?ka oyunu art?rd?. Erdo?an, milliyeti kitleyi de 'Krt sorunuyla ilgili sylemini' tamamen de?i?tirerek yan?na ekti.
Ekrem Dumanl? (Zaman)
YENI BIR SAYFA
Bir seimi daha geride b?rakt?k. Herkes eteklerindekini var gcyle dkt. Meydanlar doldu bo?ald?, ekranlar siyaset podyumuna dnd. Sylenmedik sz kalmad?. Zaman zaman siyasetin tad? kat?, sluplar bozuldu, sulamalar ak?l hudutlar?n? zorlad?. Reklam filmleri, afi?ler, propagandalar... Sonulardan ba??ms?z olarak yeni yol haritas?na birka not d?mekte fayda oldu?u kanaatindeyim.
Bizdeki seime kat?lma oran?, dnyan?n pek ok demokratik lkesinden hayli fazla. Bu, demokrasi kltr ve beklentisinin ne kadar yerle?ik hale geldi?ini gsteriyor. Seime kat?l?m?n yzde 70'in alt?na d?medi?i bir lkede asla rejim sorunu olamaz.
Madem seim heyecan? ve tela?? bitmi?tir ve herkes boyunun lsn sand?kta alm??t?r; art?k lkenin ana meselelerine daha so?ukkanl? bak?labilir. Tribnlere oynamak ve oy toplamak iin yap?lan al??malar?n seim atmosferi a?s?ndan belki bir mant??? bulunabilir; ancak seim sonunda herkesin partizan d?ncelerden ar?narak bu lkenin temel meselelerine akl?selimle, fikri selimle hatta kalbi selimle bakmas? gerekiyor.
Galiba siyasetin ruhu sivri dilli olmaya itiyor insanlar?. Bire bir ili?kilerde gayet nazik buldu?unuz insanlar bile, alk??lar e?li?inde bamba?ka bir dil tercih etmeye ba?l?yor. Demokrasinin daha kkl ve kal?c? hale gelmesi iin daha so?ukkanl? bir dil, daha nazik bir slup olu?turmaya mecburuz...
Her seim sonucu, ayn? gere?in alt?n? iziyor: Kapal? kap?lar arkas?nda yap?lan toplum ve siyaset mhendisli?ine gerek yok. Maalesef bu gere?i herkes anlad?, bizdeki derin yap? ve onun szcs durumunda olan medya bir trl anlamad?. Bu seimde de baz? olaylar siyaset d??? olmas?na ra?men siyaset mhendisli?i iin tepe tepe kullan?ld?. Bu tr tasar?m planlar? yapanlar, halk?n basireti ile alay etmiyor iseler, halk?n ferasetini hi bilmiyor demektir. Halk hangi szle hangi maksad?n gdld?n, ?ehit cenazeleri zerinden oy dev?irme i?lerinin nas?l yap?ld???n?, kaotik hadiseler zerinden suni tepkilerin nas?l olu?turuldu?unu gayet iyi biliyor.
Kr?at Bumin (Yeni ?afak)
MHP, CHP VE BA?IMSIZLAR'IN OYLARI NEYE ??ARET ED?YOR?
Baraj? geip geemeyece?i etraf?nda uzun tart??malar yap?lan MHP'nin sz konusu seti kolayl?kla a??p oylar?n? yzde 13'n zerine ta??mas? "ders al?nmas?" gereken bir geli?medir. Anla??lan o ki, MHP semenleri kaset-masete yz vermeyip (MHP'li bir taksi ?ofrnn szleriyle) "Geim nemli de?il nce vatan!" dsturunun arkas?nda yer ald?lar.
CHP'ye "gelenler"in fikrinin de?i?mesinde K?l?daro?lu'nun "hizmet" erevesinde sundu?u "projeler"in nemli bir etkisi oldu?u anla??l?yor bugn. "Hizmet" meselesi iktidar partisinin seim kampanyas?nda -hakl? olarak- alt?n? izdi?i en nemli hususlardan birisiydi. Ama uzun y?llardan sonra bu seimde CHP'nin de "klasik" temalar?ndan ("laiklik", "irtica", "Atatrklk" vs) s?yr?l?p "aile sigortas?" rne?inde oldu?u gibi semenlerin gndelik hayatlar?n? do?rudan ilgilendiren vaatlere yneldi?ini grdk. CHP'nin bu yeni seimini bundan sonra da srdrece?ini umuyorum. nk ben de, Trkiye'deki seimlerinin kaderinin de bir Almanya'da ya da Fransa'da oldu?u gibi partilerin "sosyal"e ili?kin projelerinin ve dolay?s?yla vaatlerinin yar??aca?? bir platformda belirlenmesini istiyorum.
Kenarda duranlar?n Meclis at?s? alt?nda siyaset yapamamalar? iin (kurulu?undan beri) elinden gelini yapan bir rejimin 12 Haziran seiminde kar??la?t??? tablo (anlayanlar iin) gerekten "ders al?nmas?" gereken bir tablodur.. Trkiye genelinde yzde 6'nun zerinde bir semen deste?i ile Krt siyasetinin temsilcileri d???nda Meclis'e S?rr? Sreyya, Ertu?rul Krk ve Levent Tzmen gibi siyaset tutkunlar?n? sokabildi. Aferin bu seim sistemine do?rusu! Bir yn ile bir "mucize" bu. Ama ok daha nemli olarak bir ba?ka yn ile de Trkiye'nin "modern siyaset"in kurallar?n? ?rendi?inin i?areti. Levent Tzmen, Emek Partisi'nin ba?kan?, Ertu?rul Krk, tan?tmaya gerek yok, S?rr? Sreyya elinizdeki mhrn kendili?inden gitti?i bir aday... Yani zetle, bu "Ba??ms?zlar" meselesi geride b?rakt???m?z tansiyonu son derece yksek, f?rt?nal? seim ncesi kampanyay? ho? kar??layabilmek a?s?ndan tek teselli kayna??d?r.
Yasin Aktay (Yeni ?afak)
Y?NE "O" KAZANDI
2011 seimlerinin sonular? hay?rl? olsun. Tek tek her ilde ve Trkiye'nin genelinde oy grafiklerinde ya?anan de?i?imler her bak?mdan ok anlaml? bir tablo ortaya ?karm?? grnyor. ncelikle AK Parti'nin iktidardayken ikinci defa oylar?n? art?rarak bu seimden ?km?? olmas?n?n Trk siyasi tarihi iin bir rekor olarak kaydetmek gerekiyor. Muhtemelen bu rekorun dnyada da rne?i, bildi?imiz kadar?yla, ya yok veya ok azd?r.
Ba?bakan Erdo?an'?n ?imdiye kadar girmi? oldu?u seimlerin sekizincisini olu?turuyor bu seimler. 12 Eyll'deki yzde 58'lik "evet" ile sonulanan son referandumdan hemen sonra medyam?zda "neden hep o kazan?yor?" ba?l?kl? yaz? dizileri yap?lm??t?. 1 belediye ba?kanl???, 2 genel, 2 yerel seim ve 2 referandumdan sonra Erdo?an'?n girdi?i bu son seimde ald??? sonula birlikte bir sre daha neden kazand???na dair sorular sordurtmaya, zihinleri kurcalamaya devam edece?i anla??l?yor.
NTVMSNBC