Tablet, gazete okuma al??kanl?klar?n? nas?l de?i?tiriyor?
Tabletlerin yayg?nla?mas?yla gazete okuma al??kanl?klar? kkten de?i?ti. Btn dnyada art?k insanlar bas?l? gazetelerden de?il de ak?ll? telefonlar, tablet bilgisayarlar ve dizst bilgisayarlardan haberleri takip ediyor.
Yap?lan ara?t?rmalar, tablet format?ndaki gazetelerin yayg?nla?t???n? buna paralel olarak da okurlar?n okuma al??kanl?klar?n?n de?i?ti?ini gsteriyor.
Art?k insanlar gazete haberlerini derinlemesine de?il, yzeysel okuyor. Bu da gazetelerin derinlemesine verdi?i bilgilerin byk bir blmnn okunmad???n? gsteriyor.
Serdar Turgut Habertrk'teki 'Tablette Gazete' ba?l???yla yazd??? yaz?s?nda dnyadan arp?c? rnekler vermi?.
??te de?i?en al??kanl?klar ve gazete yneticilerinin bilmesi gerekenler.
"Denildi?i gibi k??t bask? gazeteler e?er ka?n?lmaz biimde lecekse ve e?er gazeteler iin tablette ?kmaktan ba?ka are yoksa, ?unu bilin ki i?imiz ok zor ve belki de imkns?z.
Kitap okuma al??kanl?klar? zerine ara?t?rmalar yap?ld?ktan sonra o?u ayn? ara?t?rmac?lar bir de ekranda okuma al??kanl?klar?n? incelemi?ler. Ekranda okuma yap?l?rken beyin taramalar?, gz taramalar? yap?lm??.
Ve sonra grlm? ki, uluslararas? kar??la?t?rmal? bir ara?t?rmaya gre insanlar ekranda bir sayfa at?klar?nda buna en fazla 19 ile 27 saniye aras?nda bak?yorlarm??.
Almanlar ve Kanadal?lar her sayfaya en fazla 20 saniye, Amerikal?lar ve ?ngilizler ortalama 21 saniye, Hintliler ve Avustralyal?lar 24 saniye, Frans?zlar ise 25 saniye ay?r?yorlarm??. stelik bu oranlar, a?lan ekranda sadece yaz?l? metin oldu?unda da de?i?miyor, baz? durumlarda daha a?a??ya d?yor; nk sadece yaz? olan ekranlarda insanlar?n sabr? abuk tkendi?inden h?zla ba?ka sayfaya geiyorlar.
Yap?lan bir di?er ara?t?rmaya gre, ekrana konulan her ilave 100 kelimeye okuyucu sadece 4.4 saniyesini veriyormu?.
En deneyimli okuyucular bile 4.4 saniyede sadece 18 kelime okuyabildiklerinden, tablet ekran?na konulan her ilave kelimenin sadece yzde 18'inin okundu?u ortaya ?k?yor. (Jakob Nielsen, "How Users Read on the Web", Alertbox, October 1, 1997.)
Haydi btn bu engelleri a?t?k ve bir ki?iyi nndeki metni ba?tan sona okumaya zor kullanarak da olsa ikna ettik diyelim.
E?er o ki?i, internet kullan?m? yo?un ve dijital dnyalara al??m?? bir beyne sahip ise istese dahi nndeki metni okuyamayacak.
Gerek derinli?i olan okumada insanlar, soldan sa?a yava?a, sat?r sat?r sayfan?n alt?na kadar okuyorlar, ama yeni beyinler sayfaya sadece gz at?p arada kritik kelimeler ar?yor ve o kelimelerden link olu?turanlar varsa onu hemen aarak nndeki metne bir trl konsantre olam?yor.
Bu yeni ekran okuma biimine "F ?eklinde okuma" deniliyor. Yani gz atma ba?lar ba?lamaz gz a?a??lara gidiyor, arada kritik kelime, kavram grrse onu da amaya al???yor ve gz atmada F ?ekli ortaya ?k?yor. (Jakob Nielsen, "F Shaped Pattern for Reading Web Content", Alertbox, April 17, 2006; Nicholas Carr, "The Shallows", sayfa 135.)
Peki durum byle olunca ara?t?rmac? Jakob Nielsen, daha nce at?f verdi?imiz al??malar?nda "?nsanlar Dijital Ortamda Nas?l Okuyorlar" sorusuna ?u arp?c? cevab? vermi?: "Okumuyorlar ki."
Bunu bilelim de e?er tablete zel gazete ?karacaksak, belki iinde yaz? olmayan bir gazete ?kar?r?z. (K?e yazarlar? da bloglar?n? kameraya okurlar.)