MEDYADA YEN? SAYFA...
YAVUZ BAYDAR
Seimler geti ve daha iyi anla??ld? ki 'eski medya' inat ve krl? nedeniyle h?zla marjinalle?iyor. Trkiye e?er do?ru ynde de?i?ecek ve normalle?ecekse zgr ve 'do?rucu' bir 'yeni' medyaya acil ihtiya var.
Seimler bitti, ?imdi s?ra sonulardan ?kan dersleri anlamaya geldi.
Trkiye'de seimler zerindeki vesayet glgesi zay?flad?ka, her seim bir ?eyleri de?i?tirebildi. zgrle?me artt?ka, de?i?meye direnenlerin s?k??t???, zorland??? a?ka gzleniyor. nk zgrle?menin artmas? demek, inkr edilenin, bast?r?lan?n, grmezden gelmek istenenin, itilip kak?lan?n arka plan?ndaki hakiki taleplerin ve beklentilerin geerlilik kazanmas? demek.
Hakiki olan toplumsal tart??man?n 'merkezi alana' kaymas? demek.
Bu seimlerden sonra ba?ka pek ok nemli konu gibi, gazetecili?i ve medyay? tart??aca??z.
Trkiye'de 'merkez' yeniden ?ekillenirken, kendisinin 'merkez' olarak kabul edilmesini isteyen medya nerede duruyor?
Duruyor mu, yoksa demokrasi normalle?irken eski davran??lar?na olan d?knl? nedeniyle h?zla marjinalle?iyor mu?
12 Haziran'dan itibaren ?srarla sorulmas? gereken birinci soru budur.
Bir bak?ma, s?k? bir 'medya takipisi' (zellikle TV haberleri izleyicisi ve ard?ndan gazete okuru) olan halk?n her oy kullan???nda medyaya da bir 'ders mesaj?' veya'dev' verdi?ini sylemek gerekir.
Bu mesaj veya dev ?udur: 'Beni iyi anla, beni iyi izle, aram?za kar?? ve dilimizi karar vericilere tercme et. Bunu yapmad?n, veya ok kt yapt?n. Istanbul'da oturup tahminlerle i? grmeye al??t?n. Elitlerin aras?na kar??arak kendine yer amaya al???rken, dertli, s?k?nt?l?, ezilmi?, hayat kavgas? veren, sesini duyuramayanlar? ihmal ettin. ??ini unuttun. Sessizlerin sesi olmad?n, haks?zl?klara parmak basmad?n, ezenin yan?na geip o?u kez orada saf tuttun. Art?k anla ve asl?na geri dn. Mesle?in do?ru yolunu bul.'
De?i?en bir lkenin, de?i?en bir toplumun 'de?i?en' bir medyas? olmas? gerekir, 'medya' de?i?miyorsa, mutlaka de?i?meyen ba?ka bir ?eyler daha vard?r.'
Ahmet Altan, Taraf'taki yaz?s?nda byle yaz?yor dn.
Eski al??kanl?klar?na tak?l? kalan bir medya resmi yine seim ncesine hkim oldu.
?unu ya?ad?k: AK Parti aleyhtar? bir kesim 'merkez' medya, nceki her drt (ulusal ve yerel) seimde ve son referandumda oldu?u gibi 'hayal tccarl???' dozu ok yksek, maniplatif, 'bire bin katan', olumsuzlara a??r? odakl? bir yay?nc?l??a sar?ld?. AK Parti'yi destekleyen medyada ise yer yer ok gze bat?c?, okur tepkilerini ksknlk-k?zg?nl?k boyutuna ?karan bir partizan habercilik ve ba? sayfa tercihi grld.
Her iki kesimde de, 'seim habercili?i, izleyici veya okura sand??a giderken en sa?l?kl? kanaati olu?turacak bir drstlk, hakkaniyet ve ok ynllk gerektirir' ilkesi bir kenara itildi.
nceden sektre giren bir kanser tmr, son kampanyalar esnas?nda daha da byd. TV ekranlar?nda X veya Y partisi ad?na konu?an, bunu yaparken de 'gazeteci mesafesi'ni, 'analitik yorumcu roln' bir yana b?rak?p dpedz ???rtkan siyaset propagand?c?lar?na dn?en meslekta?lardan neredeyse geilmez oldu.
De?i?meyen de?i?meyerek kald??? gibi, durum daha da ktle?ti.
Te?his e?er buysa, okurlardan bu k?eye akan temayl bir yenilenme mesaj? veriyorsa, o zaman ne yapmal??
Trkiye 'yeni'ye do?ru ad?m ad?m yryorsa, bu de?i?im yry?nn gzlemcisi, yol gstericisi ve barometresi olan medya 'eski'de kalamaz.
Trkiye'nin ya?ad??? demokrasi deneyi, normalle?me serveni, bugnn dnyas?ndaki en ilgin ve en belirleyici srelerden biri. Bu 'gei?lerde' medyan?n tak?nd??? tav?r do?ru ile yanl?? aras?ndaki farklar? da ortaya koyacak, siyasilere rehberlik edecektir.
Ama bunun iin ilkelere yeniden sar?lan, rolne sahip ?kan, korkusuz, temiz bir medya sektr gerekir. Bizim i?imiz, sonular? ne olursa olsun, bilgiye eri?mek, haberini yapmak, haks?zl?klara mercek tutmak, sorgulamak, en nemlisi grd?mz her yanl??? gstermek, do?rular?n ve ba?ar?lar?n hakk?n? drste teslim etmektir.
Hasan Cemal geenlerde ?unu yazm??t?: 'Demokrasilerde gazeteci milleti siyasetilere, ba?bakanlara haber be?endirmek, yaz? be?endirmek, gazete be?endirmek zorunda de?ildir. Herkes kendi i?ini yaps?n!'
Bu do?rudur da, ?yle de geni?letilebilir: 'Demokrasilerde gazeteci milleti hi kimseye haber yaz? gazete be?endirmek zorunda de?ildir.'
Gazeteci halk?n yan?nda olmal?d?r. Halk e?er medyan?n drst oldu?una 'iyi i?'le inand?r?l?rsa demokrasiye olan inanc? kk salar, ona gerekirse can? pahas?na sahip ?kar.