FEHM? KORU - ZAMAN
Herkes tam fark?nda olmayabilir, ama "Sekiz y?l boyunca man?etine kar??t???m?z bir gazete var m??" diye soran Ba?bakan Tayyip Erdo?an'a CHP genel ba?kan? Kemal K?l?daro?lu'nun cevab?yla ba?layan 'nur topu' gibi bir tart??ma konumuz daha var.
CHP lideri K?l?daro?lu "Var, o da TMSF dnemindeki Sabah gazetesinde ya?and?" rne?ini verdi.
'rnek' diye sunulan tek olay?n bir taraf?n abart?l? iddias? oldu?u k?sa srede anla??ld?. Ba?bakan ad?na bask?y? uygulad??? sylenen eski grevli, iddian?n gere?i yans?tmad???n? ikna edici biimde belirtti. Havada kalan iddia d???nda bas?ndan "Bize de mdahale edildi" diyen de ?kmad? zaten...
Daha do?rusu ?kt?, ama farkl? biimde... Hrriyet yazar? Sedat Ergin, "Milliyet'teki yneticilik dnemimde hkmetin byle bir giri?imiyle kar??la?t???m? hat?rlam?yorum" tan?kl???n? sundu; hem de 'bas?na mdahale edildi?i' sonucunun ?kar?lmas?n? bekleyerek yazd??? dnk yaz?s?nda.
Pazar gn yap?lan protesto gsterisinde a?z?na siyah bant ekerek n safta yryen Hrriyet yazar?, kendi 'bas?na mdahale' rneklerini s?ralam??. rneklerin hepsi, partisiyle ilgili olarak gazetelerde ?kan haber ve yorumlara Ba?bakan Erdo?an'?n verdi?i de?i?ik tepkilerden ibaret. Ergin yaz?s?nda ?u genellemeyi yap?yor: "Erdo?an'? rahats?z edecek bir man?et att???n?z zaman ertesi gn ?iddetli bir misillemeyle kar??la?aca??n?z? nceden tartman?z gerekir."
AK Parti 8,5 y?ld?r iktidar, Tayyip Erdo?an'?n ba?bakanl??? sekiz y?l?n? k?sa sre nce doldurdu; bu uzun sre ierisinde 'bas?na mdahale' iddias?na Erdo?an'?n zamana yay?lm?? alt?-yedi tak?lmas?n? rnek olarak sunmak ve o tak?lmalar? 'bas?na mdahale' olarak yans?tmak do?ru de?ildir.
Tam tersi anlama bile ekilebilir o tak?lmalar; iktidar?n ve Erdo?an'?n bas?na mdahale etme niyetinde olmad???na...
Bas?n zerinde etkili olmak isteyen odaklar, bunu, genellikle 'a?ka' yapmazlar. K?l?daro?lu'nun verdi?i do?rulanmayan rnek ok s?k rastlanan bir yntemdir. Mesle?in eskilerinin an?lar? veya gazetelerle ilgili monografilerde bu tr mdahalelerle ilgili say?s?z rnek yer al?r. Devletlu veya onun ad?na devreye giren bir yetkili, gazetenin en etkili ki?isi zerinden, man?etlere, haberlere, yazarlara mdahale eder, etmi?tir...
RTK Yasas? medya patronlar?n?n istekleri yerine getirilerek ?kart?l?rken, hastal??? iyice belirginle?en Ba?bakan Blent Ecevit, o haliyle sabaha kadar Meclis'te nbet tutarken, ayn? gece Milliyet gazetesinin be? yazar?n?n k?eleri ilk bask?dan sonra karart?lm??t?. Pek ok yaz?dan, yazar?na haber bile verilmeden, dnemin devletlusunu sulay?c? szcklerin c?mb?zla ay?kland???n?, ilk elden tan?kl?klarla biliyoruz.
Esas bask? ise askerlerin sistem zerindeki a??rl?klar?n?n artt??? dnemlerde ya?and?. 28 ?ubat'ta (1997) bir Tmgeneral (Erol zkasnak) ve bir albay (Hsn Da?) belirliyordu man?etleri... Man?etler zerinde yap?lacak bir ara?t?rmada, 1 Mart (2003) tezkeresi ncesi ve sonras?nda da, karargh?n hayli faal oldu?u grlecektir.
Do?rudan mdahaleleri sineye ekenlerin aleni ele?tirileri ?ikyet konusu yapmalar? biraz garip kam?yor mu? Yanl?? veya yalan oldu?unu bildi?i bir konuda ne yaps?n siyaset adam?; patrona veya yay?n ynetmenine 'gere?ini yerine getirmeleri iin' bask?da bulunmak veya emir vermek gibi bir aray?? ierisinde de?ilse?
28 ?ubat'ta emir ve talimatla at?ld??? her halinden belli 60'a yak?n man?etin ?kt??? gazetenin yazar? bu soru zerinde d?nmeli...