MEDYA ?L??K?LER?N? SIFIRLAYACAK ASLAN TERB?YEC?S? GEREK

MAX HASTINGS - Financial Times /

Britanya tarihinde her ba?bakan medyayla kendine zg ili?kiler kurdu. ?imdiki Ba?bakan David Cameron'?n ili?kileriyse arapsa?ndan farks?z.

Britanya Ba?bakan? David Cameron, ba?bakanl???n yeni ileti?im ?efini seerken deta i?e yeni aslan terbiyecisi alan bir sirk sahibi misali d?np ta??nacak. Zira Cameron?n medyayla ili?kileri arapsa?ndan farks?z ve her ?eye s?f?rdan ba?layacak, sa?lam sinirlere ve beceriye sahip biri laz?m.

nl ?ngiliz gazetesi News of the Worldn eski yay?n ynetmeni Andy Coulsonun istifas?, Cameron?n tart??mal? bir ismi atamak ynndeki kt karar?n?n teyidi gibi alg?land?. Bu arada News International?n bir k?eyazar?, geen haftasonu yay?mlanan yaz?s?nda medyan?n geri kalan?n?n Coulsona ve nceki i?vereni Rupert Murdocha yakla??m?n? k?skanl???n belirledi?ini ne srd. Bu do?ru, fakat Coulson aleyhindeki iddialar?n ciddiyetini ortadan kald?rm?yor. Di?er gazeteler ve yay?n gruplar?, Muhafazakrlar?n News Internationalla zel bir ili?kisi oldu?una inan?yor. Ba?bakan?n Noelde ?irketin yneticisi Rebekah Brooksa ?enlikli bir ziyarette bulunmak ynndeki tuhaf karar?, bu paranoyalar? daha da art?rd?.

Hkmet, Murdochun hl yzde 39unu elinde tuttu?u British Sky Broadcastingin tamam?na sahip olma arzusunu gerekle?tirmesine izin vermek konusunda hangi karar? al?rsa als?n, sorun ya?ayacakt?r. Murdoch kresel gcn daha da artt?rd??? takdirde rakipleri kplere binecek; fakat iste?i reddedilirse de bundan hi memnun kalmayacak. 

Major medyadan yak?n?rd?

Cameron ve mesaida?lar? ak?lc? olan?n, BBCden sonra en byk pazar pay?na sahip olan Britanyal? medya grubuyla yak?n ili?ki kurmak oldu?u kanaatinde. Fakat Murdocha ba?l? kurulu?lar, tart??man?n oda?? haline geldiklerinde (szgelimi News of the Worlddeki telefon dinleme skandal? ve Sky?n gelece?ine dair tart??ma), kendilerini sulamalar kar??s?nda savunmas?z b?rak?yor.
Bir ba?bakan iin medya patronlar?, yay?n ynetmenleri ve gazetecilerle ili?kilerde tek ak?lc? tutum, a?k bir adalet sergilemekte. Cameron?n zel ba?lant?lar? olabilir ve olmal?d?r da, fakat dostluk imkns?z; zira k?skanl?k ok yayg?n ve ba?bakanla di?erlerinin ?karlar? ayn? de?il.
Eski Britanya Ba?bakan? John Major?n liderli?i s?ras?nda Daily Telegraph?n yay?n ynetmenli?ini yap?yordum. Ba?bakanl?k konutundaki bir sohbette Major, gazetelerin kendisine destek vermemesinden yak?nd?. Ben de ?unu dedim: Say?n ba?bakan, nas?l hissetti?inizi anl?yorum, arenada vah?i hayvanlarla tek ba??n?za dv?r gibisiniz; a?a??ya inip size yard?m etmemizi istiyorsunuz. Fakat sizin iyili?inizi istiyor olsak bile, bu bizim i?imiz de?il. 

Blairin medyayla balay?

Siyasetiler ynetir, medya yorumlar. lkenin liderlerini yerin dibine bat?rmak veya gklere ?karmak, medya iin do?ru bir tutum de?il. Bakanlarla gazeteciler aras?ndaki zel ili?kiler, hkmetlerin ne yapmaya al??t???n? anlamak a?s?ndan her iki taraf iin de vazgeilmez. Fakat siyaset haberlerinin ele al?nmas?nda duygular nadiren rol oynar; medya kurulu?lar?n?n davran???n? belirleyen, gazetecilik igds ve ticari ?karlard?r. Cameron ba?ar?l? oldu?unu kan?tlarsa, medyadan destek alacakt?r. Ba?ar?s?z olursa da, patronlar? ve yay?n ynetmenlerini sayfiye evinde istedi?i kadar a??rlas?n, o deste?i alamayacakt?r.

Winston Churchillin e?itli gazete patronlar?yla yak?n ili?kileri vard?, fakat bu, ?kinci Dnya Sava??n?n en civcivli zamanlar?nda bile gazetelerin elinden ok ekmesine engel olmad?. Szgelimi Beaverbrookun gazeteleri, sahipleri hkmetteyken ve ba?bakan Amerikal?lar? byle bir ?lg?nl?ktan cayd?rmaya abalarken bile, Fransada erken bir ikinci cephe a?lmas? iin kampanya yrtm?t.

Daha yak?n dnemde Cameron?n selefi Tony Blair farkl? bir yol seip, gazetelere kabaday?l?k taslamaya ve kur yapmaya al??t?. Ba?bakanl??a davet edildi?im bir gn, Blairin ekibinden bir kad?n?n pmem iin yana??n? uzatmas? kar??s?nda ok ?a??rm??, grmemi? gibi yapm??t?m. Blairin byk ad?r?nda beni nas?l s?cak kar??lamaya al??t?klar?n?, ama bunun bana kendimi grev a?r?s?na icabet eden bir editr gibi hissettirdi?ini de unutamam.

Popler efsane, Blairin becerikli halkla ili?kileri sayesinde medyayla uzun bir balay? ya?ad??? ynnde. Bense bas?nla aras?n?n iyi olmas?n?, lkenin kendisini iyi hissetmesini sa?layan h?zl? bir ekonomik byme dneminde ba?bakanl?k yapmas?na ba?l?yorum. Bilhassa 2003 Irak sava??ndan kaynakl? sorunlar ortaya ?kar ?kmaz, o da en az di?er ba?bakanlar kadar ele?tiriye ve sald?r?ya maruz kald?. Bir hkmetin iyi ynetti?i d?nlyorsa, medya maniplasyonu i?e yarayabilir; gstergeler aksi yndeyse byle bir yan?lsamay? uzun sre devam ettirmek imkns?z. 

Murdoch?n so?ukkanl?l???

Ba?bakanl?k ileti?im ?efinin en nemli fonksiyonu, bir hkimiyet, otorite ve yeterlilik izlenimi yaratmakt?r: gazeteciler, beceriksizlik ve zay?fl?k i?aretlerine kar?? son derece hassast?r. Major?n ba?bakanl??? dibe batt?ka, yay?n ynetmenlerine ve medya patronlar?na kapal? kap?lar ard?nda ya??p grledi?i saatler artm?? ve bu tutum ters tepmi?ti. Bir keresinde emektar gazeteci ve eski siyaseti Bill Deedese nceki ak?am Majorla 90 dakika geirdi?imi sylemi?tim. ok uzun, demi?ti bilge bir edayla. Hibir ba?bakan bir gazeteciyle 45 dakikadan fazla zaman geirmemelidir.

Cameron?n yeni aslan terbiyecisinin ba?bakanl?kla medya aras?ndaki ili?kiyi yeniden dengelemesi gerekecek. News International?n gc tart???lmaz, fakat Murdoch daima ticari ?karlar?n? so?ukkanl?l?kla gzeterek davranacakt?r ve bunu da ba?bakan?n kara ka?? kara gz iin yapmayacakt?r. (Financial Times editr, 23 Ocak 2011)

http://www.radikal.com.tr/