EKREM DUMANLI - ZAMAN
Trkiye dnk Trkiye de?il. Hi ?phe yok ki yar?nki Trkiye, bamba?ka bir lke olacak. Dn do?ru analiz etmek, ders ?karmak a?s?ndan nemli. Bugn idrak etmenin de vazgeilmez bir paras?.
Gemi?e tak?l?p kalanlar?n bugn do?ru anlamalar? mmkn de?il. a??n idrak arklar?, mazinin derin derelerinde bo?ulup gidenlere hayat hakk? tan?m?yor; tan?mayacak da. Bugn do?ru yorumlamak, ufuklar? zorlamak a?s?ndan da hayat nem ta??yor. Bu nedenle a?? do?ru alg?lamak gerekiyor; ta ki ayakta kal?nabilsin, sabah?n ayd?nl???na kavu?mak mmkn olabilsin...
Yeni bir dil geli?tirmek zorunday?z. Sa?da, solda, ortada. Siyasette, ticarette, sanatta; ve tabii ki medyada. Bu dil hem kendimizi do?ru ifade etmeye yarayacak hem de istikbale ta??mak istedi?imiz kltrel miras?n garantisi olacak. Yeni dil ve slup, mesle?i ileti?im olan medya mensuplar? iin farz haline geldi. Dnk slupla bugnk kitlelere seslenmek art?k muhali zorlamakt?r. Ve asla ba?ar?y? getirmeyecektir.
Kavga devam etsin ki ayakta kalabilsinler!
Bizim medyan?n dili, so?uk sava? dneminden kald?. Kutupla?m?? dnyan?n arkaik kavgalar?yla beslenen bu h?r?n slup, srekli d?man retiyordu. Bir bak?ma gcn 'd?man'dan al?yordu. 'Kar?? kutup' olmasa kendisi de var olamayacakt?. 'D?man' oldu?una gre 's?zma' da vard?, 'sald?r?' da vard?, 'tehlike' de vard?. Her an 'lm kal?m sava??' veriliyor gibi ya?and???na gre tabii ki kavgac? bir slup seilecek, 'hainler' kar??s?nda hakaret dhil her trl sz sarf edilecekti. Muhalefet etmenin anlam? da bu k?s?rdngye mahpustu asl?nda. ?ktidarlar daima 'i?birliki' olarak nitelenecek, btn politikac?lar ta ba?tan 'u?ak' olarak ilan edilecek, kanaat nderleri 'feodal a?al?k' sisteminin 'kompradorlar'? olacak, btn mukaddes de?erler 'halk?n afyonu' olarak ilan edilecekti. Byle de yap?ld? uzun seneler... Tek tarafl? haber kayna??ndan beslenenlerin kendilerine sylenen szleri sorgulamas? da imkns?zd?; o komplo teorilerini ba?ka kaynaklardan kontrol etmeleri de...
So?uk sava? dnemi sona erince bir dnyan?n btn sylemleri gk alt?nda kald?. Hl o enkaz?n iinden ?kamayanlar var. O dar ama grltl evre istiyor ki yeni kavgalar icat edilsin ve eski slupla popler kalmalar? sa?lans?n. Oysa bugnn gerekli?i ba?ka bir bak?? a?s?n? zarur hale getirdi. ?nsanl?k tarihi boyunca defalarca ya?anan bir gerek yeniden kar??m?za ?kt?: Ya a??n? okuyacaks?n ya da a? senin can?na okuyacak. Ba?ka yol yok. Daha dn gibi k?sa bir sre nce halka hakaret etme cretini kendilerinde buluyorlard?; ama bugn o b?k?n dile kimse raz? olmayacak...
Gner mit bir cmle etti diye Alevilerin h??m?na u?rad? ve ?hretinin doru?undayken sahnelere veda etti. Aleviler hakl?yd?. Benzer olay, ?ov dnyas?n?n en par?lt?l? yz olan Mehmet Ali Erbil'in ba??na da geldi. Oktay Ek?i onlarca senedir devam etti?i Hrriyet ba?yazarl???ndan istifa etmek zorunda kald?. Bas?n Konseyi ba?kanl???n? srdrmek isteyince Konsey atlad? ve istifalar art arda geldi. Medya Konseyi'nin yeleri de raz? de?il Oktay Bey'in "Bu zihniyet sahipleri analar?n? da satarlar!" demesine. Nas?l raz? olabilirsin ki! ?stifa etmek ya da zr dilemek tek ba??na bir anlam ifade etmiyor. ?nsanlara hakaret etmeyi me?ru gren anlay??tan kurtulmak gerekiyor. Grmyor musunuz koskoca CHP bir sergi a?yor ve insanlara hakaret etmeyi, nefret suu i?lemeyi bir hata olarak grmyor. Usulen dilenecek bir zr hibir hatay? dzeltmez. Baz? ki?iler kamuoyu huzurunda cezaland?r?lm?? olur; hatta bazen de zihniyet hatas? bir ki?iye hamledilerek insanlar ma?dur da b?rak?labilir. zm bu de?il ki! Aslolan sosyal bar??? tesis edecek asgar bir sayg? slubunun yakalanmas?d?r... Yeni bir Trkiye var kar??m?zda. Bu foto?raf? do?ru anlayamayan?n (kim oldu?u ve hangi dnya gr?ne sahip oldu?u nemli de?il) vay haline! Bir partiye oy verdi diye milyonlarca insana 'bidon kafal?lar' demek art?k mmkn de?il. D?nce ya da hayat tarz?n? be?enmedi?iniz ki?ilere 'gbe?ini ka??yan adam' diyerek hakaret edemezsiniz art?k. Hibir ferdini do?rudan ve yak?ndan tan?mad???n?z kitlelere "gerici, yobaz, irticac?..." gibi isimler takamayaca??n?z gibi "vatan haini, dinsiz, sat?lm??..." gibi s?fatlar da kullanamazs?n?z.
Yeni bir slup olu?turmak ?art
Yeniden kurulacak ileti?im dili herkese sayg?y? gerektiriyor. Cebir ve ?iddet sz konusu olmad??? mddete her d?nceye tahamml ?art ko?uyor. Yaftalaman?n, ayr?mc?l?k yapman?n, insanlar? birbirine kar?? k??k?rtman?n evrensel hukuk kurallar? iinde su say?ld??? bir dnemden geiyoruz. Dnyan?n ula?t??? ortak kalite izgisi byle bir dnyaya davet ediyor bizi. Bu gere?e gre yeni bir perspektif ortaya koyamayan siyas partilerin ak?beti hsran olacak mesela. ?nsanlara ideolojik bir krlk e?li?inde bakan medya organlar? halk?n demokratik tepkileri kar??s?nda aresiz kalacak. Oktay Bey istifa etmek zorunda kald?. Kap?da 3 bin ki?i protesto ediyordu. ?stifa etmese o rakam 30 binlere, 300 binlere de ula?abilirdi. Grup arkas?nda duramad?, duramazd? da; nk hakaret ederek yap?lan gazetecilik dnemi oktan bitmi?ti. Hadiseyi do?ru anlamak nemli. Yoksa yap?lan istifalar, i?e son vermeler, ba?ka medya gruplar?na yap?lan transferler, belki bir miktar zaman kazand?rabilir ve eski tip gazetecilik anlay???ndaki k? yava?latabilir; oysa ki?ilerin i?siz kalmalar? ile zlebilecek kadar sath bir sorundan bahsetmiyoruz. Meseleyi do?ru anlamak, birey ve kitle haklar?na topyekn sahip ?kmay? gerektiren yeni bir bak?? a?s?na ba?l?. O zaviyeden bakacaks?n ki yeni bir slup olu?turabilesin. O slup ayn? zamanda sosyal bar???n anahtar?d?r...