YEN? B?R KONSEY KURULMALI!

YAVUZ BAYDAR: Trkiye'deki Bas?n Konseyi'nin AIPCE dzeyinde hibir zaman ciddiye al?nmad???n?, giri?imlerine ra?men kurulu?un bnyesine al?nmas?n?n ?imdiye kadar asla sz konusu olmad???n? anlad?m. Yeni bir konsey, e?er sadece mesle?e ait kayg?lar? gidermek ve ba??ms?zl??? korumak nko?ulu hesaba kat?larak kurulabilirse, bunun iin medya kurulu?lar? asgari bir mutabakat sa?larsa, bir viraj al?nabilir.


YAVUZ BAYDAR'IN SABAH'TAK? YAZISI

a??n gerisinde kald?k

Amsterdam'da bulu?an Avrupa Ba??ms?z Bas?n Konseyleri yeleri ve ombudsmanlar geli?en ve geli?mi? demokrasilerde bas?n eti?i ve sorunlar?n? tart??t?. Ama kat?l?mda nemli bir eksiklik vard?

AB'ye yry?n devam ettiren, ba?ta bankac?l?k olmak zere her sektrde dnya standartlar?n? yakalaman?n gere?ini kavrayan Trkiye'de zaman?n en fazla gerisine d?en sektr, medya.

Bunun, daha nce k?emizde defalarca s?ralanan y???nla nedeni var. Bir tanesi de ?u: zellikle son 20 y?lda bizim meslek evrensel standartlardan uzakla?t?ka, kendine eki dzen vermek yerine bir zel ?kar arac?na dn?tke, etikten kendini so?uttuka, yasama kar??s?ndaki gcn de kaybetti. Ba?ka bir deyi?le, bas?n?n ahlakd??? uygulamalara son vermeme direnci yznden meclis, "peki, siz yapmazsan?z biz yapar?z" izgisiyle zgrlkleri daraltt?.

Bu hale gelmenin asli sebeplerinden biri de, medyada etik kayg?lar?n?n dertsiz tasas?z vicdans?z bir grup gazeteci ynetici taraf?ndan alay konusu hale getirilmesiydi.

Ortada bir de gitgide karikatrle?en, ciddiye al?nmayan (ve art?k ii iye bo?al?p tamamen i?levsiz hale gelen) bir Bas?n Konseyi yap?s? olunca, var?lan noktan?n bir batakl?k oldu?unu tespitte zorlanmak gerekmedi.

Oysa, Kafkasya ve Balkanlar da dahil, Avrupa'n?n drt yan?nda ve kenar?nda, hummal? bir "zdenetim" faaliyeti sz konusu. Gazetecili?in demokrasi denilen halk ynetiminin vazgeilmez, ama ba??ms?zl??? elzem bir meslek oldu?unu unutmayan y???nla insan, yurtta?-medya ili?kisini canl? ve gven zerinde tutup demokrasiye katk?da bulunmak zere i?birlikleri kuruyor.

Avrupa Ba??ms?z Bas?n Konseyleri Birli?i (AIPCE), bu alandaki al??malar?n en sayg?n mecralar?ndan biri. Burada, 30'u a?k?n lkeden, devlet ve hkmetlerden ba??ms?zl??? kan?tlanm??, ve editoryal ieri?i devlet/hkmet mdahalelerinden uzak tutmak iin s?k? bir i denetim ve etik gzetimi ynnde u?ra?an Bas?n Konseyleri ve Medya Ombudsmanlar? beraberce al???yor. Her y?l yap?lan kongrelerde sorunlar ve kazan?mlar, en arp?c? rnekleriyle masaya yat?r?l?yor.

rne?in, hafta iinde Amsterdam'da yap?lan kapsaml? toplant?da ana tema, bas?n internet sitelerine gelen okur yorumlar?n?n denetimi ve sosyal medyalar?n (facebook, twitter vs) hangi etik merceklerle nas?l ele al?naca?? ile ilgiliydi.

Bunlar?, daha sonraki k?elerde, yeri geldi?ince ele alaca??m.

?imdilik, bana AIPCE Amsterdam toplant?s?nda en ilgin gelen noktay? okurlar ve meslekta?lar?mla payla?makla yetineyim.

Toplant?da, Oktay Ek?i olay?n?n geli?imini, ve bunun "Bas?n Konseyi"ne nas?l yans?d???n? (veya yans?mad???n?) somut veriler zerinden anlatt?m. Anlat?rken, hi kimsenin ?a??rmad???n? fark ettim. Gelen sorular da bir ?a?k?nl?k ifade etmek yerine, ?u noktay? irdelemekteydi: "Madem Trkiye'de bu kadar gl ve e?itli bir medyan?z var, o halde neden ba??ms?z ve sayg? duyulan bir bas?n konseyi ?imdiye kadar olu?mad??"
Yapt???m zel konu?malarda da, Trkiye'deki Bas?n Konseyi'nin AIPCE dzeyinde hibir zaman ciddiye al?nmad???n?, giri?imlerine ra?men kurulu?un bnyesine al?nmas?n?n ?imdiye kadar asla sz konusu olmad???n? anlad?m.

?ki ya?l? AIPCE yesi sz "Konsey"in askeri darbe dnemi ile ba?lant?s?na kadar gtrd, bunun nedenlerini zihniyet farklar?nda aramak gerekti?ini ima ederek.

?u veya bu, nemli olan nokta, bunca kkl mesleki faaliyete ra?men, Trkiye'nin sadece bu gazetenin ombudsman? ile de?il, AIPCE gibi nemli bir mecrada, gerek anlamda ba??ms?z ve geni? kapsaml? (internet ve grsel medyay? da ieren) bir konsey ile temsil edilmiyor olmas?.

Bu, lkemiz medyas? iinde kalite, sayg?nl?k ve ahlak kayg?s? gdenler iin bir utan vesilesi.

Ne yapmal?? 1980'li y?llar?n yap?s? olan Bas?n Konseyi'nin iinin bo?almas? ve i?levini tamamen yitirme noktas?na gelmesi, hele ba?kan?n?n hala ekilmemekte direnmesi, medyan?n kalite ad?na de?i?im isteyen kesimleri iin de?erli bir f?rsat olabilir.

Yeni bir konsey, e?er sadece mesle?e ait kayg?lar? gidermek ve ba??ms?zl??? korumak nko?ulu hesaba kat?larak kurulabilirse, bunun iin medya kurulu?lar? asgari bir mutabakat sa?larsa, bir viraj al?nabilir.

SABAH Genel Yay?n Ynetmeni Erdal ?afak'?n geenlerde yapt??? a?r?ya ben de kat?l?yorum: "Gelin, 'AB'ye en haz?rl?ks?z sektr' utanc?na art?k son verelim.

Gelin, gazetelerimizi ve onlar? haz?rlayan kadrolar?m?z? AB standartlar?na, kriterlerine yakla?t?rmaya odaklanal?m.

Yoksa bu gidi?le tm kadrolar? kkl bir tasfiye bekliyor. Hay?r, iktidar?n veya siyaset kurumunun dayatmas?yla de?il; a??n gereklerinin, toplumsal talebin byle bir sonu ka?n?lmaz k?lmas?yla."

http://sabah.com.tr/