O ARKA KAPAK YAZISINI HANG? 'S?MON' YAZDI

O arka kapak yaz?s?n? hangi simon* yazd?

Halite Ya?ayan Simonlar, Dn Devlet Bugn Cemaat kitab? yaln?z yazar?n? de?il, onu yay?mlayan yay?nevini de tart??man?n iine ekti.

Tart??may? ba?latan soru a?a?? yukar? ?yle: Hanefi Avc?ya isnat edilen solcu bir rgte yard?m suunun, Avc?n?n muhafazakr ve sol kar??t? kimli?iyle eli?ti?i syleniyor; peki kitap neden solcu bir yay?nevi taraf?ndan yay?mland??

Soru, makul bir erevede geni?letilmeye al???lsa ve ilave sorular sorulsa, buna kimsenin bir itiraz? olmazd?. Fakat i?ler yle yrmedi; her zaman olanlar oldu; bir a?amada tart??maya Vakit de dhil oldu... Ve:

Avc?n?n kitab?n?n yay?nland??? Angora Yay?nevinin terr rgt listesinde bulunan THKP-C ile bir ba?lant?s? var m?? Ya da ?yle: Angora Yay?nevinin sahipleri Cahit Akam ve Cumhur zdemir THKP-C ile nas?l bir ili?kiye sahip? ??te Avc?n?n ili?kileri de bu sorularda sakl?. (...) nk zdemir 1981de THKP-C yeli?inden 1 y?l hapis yatm??. Yay?nevinin teki sahibi Cahit Akam da eski bir toprak a?as?n?n torunu. Ermeni kkenli, Agopun torunu... (Yener Dnmez, Vakit, 5 ekim).

Benim a?mdan yay?nevinin kimli?inin, sal? gnk yaz?mda dile getirdi?im gr? kuvvetlendiren bir etmen olmas?n?n d???nda hibir anlam? yok. Hat?rlarsan?z, Avc?n?n muhafazakr ve sol kar??t? kimli?inin uzun bir sredir neden geerli olmad???na ili?kindi bu gr?m ve onu ?yle temellendirmeye al??m??t?m:

Avc? lehine ne srlen temel argman ?yle: Muhafazakr ve sol kar??t? kimli?iyle tan?nan Hanefi Avc?n?n solcu bir rgtle ili?kilendirilmesi samad?r.

Oysa, Avc?n?n ki?isel dn?mne ili?kin bizzat kendi yazd?klar?na bak?ld???nda, bugn art?k onun muhafazakr ve sol kar??t? bir insan oldu?u ne srlemez. Avc?daki dn?mn radikalli?ini kendi cmleleriyle anlamaya al??al?m: Ruh dnyas?nda bu kadar byk bir de?i?ime dayanmak mmkn mdr? Karanl?ktan ayd?nl??a, so?uktan s?ca?a, inans?zl?ktan inanmaya gidi? gibi; birbirinin z?dd?na dnerek ncekinin tam tersine yol almak o kadar zor ki. (...) Ba?ta fark edemesem de ya?ad???m her olaydan bir emare olarak 32 y?l?n sonunda (...) varl?k sebebi grd?m de?erlerin, ihtiyaca cevap veremedi?ini, hatta tm sorunlar?m?z?n kayna?? oldu?unu anlad?m.

Bu samimi itiraflara, bir zamanlar i?kence etti?i insanlara ?imdi besledi?i ve yine kitab?nda ifade etti?i samimi hayranl??? ekleyin... O zaman anlars?n?z ki, Bir sol kar??t?n?n solcularla i?birli?i yapt???n? iddia etmek z?rval?kt?r argman? gerekte geerli de?ildir.

Bulundu?u her grevde insana ncelik veren...

Dedi?im gibi, kitab? yay?mlayan yay?nevinin kimli?i benim iin sadece Avc?daki dn?mn bir ba?ka tezahr olma ihtimalinden ibaretti.

Fakat dn kitab?n daha nce okumad???m arka kapa??n? okudum ve meselenin bamba?ka bir boyutunun oldu?unu fark ettim. Arka kapak yaz?s?n?n zellikle son paragraf? do?rusu ok can s?k?c?yd?:

Bulundu?u her grevde insana ncelik veren, her i?i ak?l ve bilimin ?????nda sorgulayarak yapan ve her zaman vicdan? ile hareket eden bir polis, bir brokrat, bir bilge... Hanefi Avc?, Bir anda polislikten, yani avc?l?ktan sistemin istemedi?i, yanl?? buldu?u bir av konumuna d?tm diye a?kl?yor geldi?i konumu. Bu kitapta, yaln?zca vicdan?n?n sesini dinleyerek bu lkenin yarar? iin av olmaya bile raz? bir bilgenin sesini ve isyan?n? bulacaks?n?z.

Tamam, bir solcu olarak Hanefi Avc?n?n kitab?n? basabilirsiniz, tutuklulu?unu haks?zl?k olarak de?erlendirebilirsiniz, fakat naml? bir i?kenceci iin bulundu?u her grevde insana ncelik veren bir bilge tan?m?n? yapamazs?n?z.

Ben, bu solcu yay?nevinin yneticilerini nce Kr?at Bumine, ard?ndan da Y?ld?r?m Trkere havale ediyorum...

Benim cevap arad???m as?l soru

Kr?at Bumin: Hanefi Avc? meselesinde bir vatanda? olarak benim cevap arad???m as?l soru ?udur: ??kenceci oldu?u tan?kl?klarla oldu?u gibi itiraf - af dileme ile de sabit olan bir polis memurunun (Anayasada yazd??? gibi) bir hukuk devletinde srekli terfi ederek bir efsane haline dn?mesi kar??s?nda bugne kadar niin isyan etmedik ve etmiyoruz. Avc?n?n emniyet te?kilat? iinde arada bir duraklasa da- srekli terfilerle taltif edilmi? olmas? hukuk devleti olmak iddias? a?s?ndan byk bir tutars?zl?k, byk bir yanl??, hatta utan verici bir uygulama de?il midir?

(...)

Arendtin ktl?n s?radanl??? kavram?ndan hareketle analiz etti?i Eichmann, grevli olarak katk?da bulundu?u soyk?r?m suunun sorumlulu?unu kabul etmiyordu. nk ona gre kendisi sadece zel hayat?ndaki eylemlerinin znesi, dolay?s?yla sorumlusuydu. Kamusal alanda ise uygulanan politikaya bir dev ahlak? (!) erevesinde uymu? oldu?unu ileri sryordu. Burada sorumlu olan o de?il, devlet politikas?yd?.

Gerekten hepsi bu kadar; meselenin gerisi beni hi ilgilendirmiyor... (Yeni ?afak, 3 ekim).

Hanefi Avc?n?n suu ne

Y?ld?r?m Trker: Bu i?kenceci kahraman, sznn eri ve drst ya, i?kence yapt???n? da kabul etmi?tir. Ama son derece yak???kl? bir slupla: 1990l? y?llar?n sonuna kadar devletin tek sorgu tekni?i i?kenceydi, bir insan? alarak sorgulamakt?. Burada ?ah?slar? sulamak kolay, bugn Trkiyenin hibir yerinde i?kence yap?lm?yor ancak 1999a kadar her yerde yap?l?yordu. Daha nce de 12 ya??ndayken i?kenceden geirmi? oldu?u ?aban Dayananla bir programda yz yze gelmi?, ondan zr dilemi?ti.

Mersinde daha sonra i?kence ettiklerinden ula?abildiklerini toplay?p onlarla zr foto?raf? ektirdi?ini de hat?rlar?z.

Ama bu mahcup ve fazlas?yla ll nedamet tablosu, Hanefi Avc?n?n namusundan, drstl?nden fazla bir ?ey gtrmedi. Yine bu toplum bu surat? grd? anda i?kencecisiyle kar??la?m?? gibi rpermiyor. Ka y?l gemi? stnden. Hem ne yaps?n, o dnem ba?ka bir teknik bilinmiyordu.

(...)

Ama her ?eyden nce biz, bir i?kencecinin drstl?n, cesaretini takdir edip ba?l?yoruz bir konu?maya. Btn toplum bu adam?n cesareti, drstl? ve al??kanl??? stne kal?b?n? basabilir. Bu genel kabulden sonraki cmle ya amayla ba?l?yor ya da onun iin diye devam ediyor.

Adam?n ?anl? bir i?kenceci olmu?lu?u anla??lan kimselerin pek umurunda de?il. Bu toplumun, btn ana ak?m ya da kendini ana ak?ma yamamaya al??an bas?n organlar?, siyasetiler, yorumcular, kanaat nderleri ve kendinden killeri bize bu gere?i unutturmaya al???yor. Dikkat edin.

(...)

Hepimiz birer amatr ajan kesilmi?, k?s?tl? imknlar?m?zla soruyoruz: Hanefi Avc?n?n suu ne? Gerekten otuz y?l kadar nce pek tats?z ko?ullarda tan??m?? oldu?u anla??lan sol militanlarla rgt m payla??yor? Yoksa kitab?yla cemaati mi k?zd?rd? da kafas?n? kopard?lar?

Ben size syleyeyim. Gerekten umurumda de?il. Hanefi Avc?n?n suu, naml? bir i?kenceci, bir nefret sulusu olmas?d?r. (Radikal, 4 ekim).

* Bizler de (...) bizim taraf?m?zda olan ki?ilerin kusurlar?n? su olarak nitelendirmiyorduk. Bu duruma, bu tip davran??lara Simonla?mak ad?n? verdim. (Hanefi Avc?, Halite Ya?ayan Simonlar, s. 18).

Taraf Gazetesi