TARAF'LA W?K?LEAKS ARASINDAK? FARKLAR NELER?
Wikileaks, Afganistan sava??yla ilgili gizli belgeleri if?a etti. Bizde Taraf gazetesi, benzer bir misyona sahip oldu?unu sylyor. Sahi, dnyay? sallayan Wikileaks ile Taraf ne kadar birbirine benziyor? Nerede birbirinden ayr?l?yor? Nagehan Al? Milliyet'teki yaz?s?nda Wikileaks ile Taraf Gazetesi'ni kar??la?t?rm??...
NAGEHAN ALI'NIN M?LL?YET'TEK? YAZISI
Tarafla Wikileaks aras?ndaki 10 fark
??te s?zma haberin zaferi: Wikileaks, Afganistan sava??yla ilgili gizli belgeleri if?a etti. Bizde Taraf gazetesi, benzer bir misyona sahip oldu?unu sylyor. Sahi, dnyay? sallayan Wikileaks ile Taraf ne kadar birbirine benziyor? Nerede birbirinden ayr?l?yor?
Milliyet gazetesinin yeni d?? haberler ?efi P?nar Ersoy, dn harika bir habere imza att?. Wikileaksin nas?l al??t???n?, kurucusu Julian Assange?n nas?l ya?ad???n? , belgelerin nas?l incelendi?ini ara?t?rmakla kalmad?, gazetecili?e etkisini uzmanlara sordu.
S?z?nt? veya s?zd?rma , ad?na ne derseniz deyin... Habercili?in rengini ve ?eklini de?i?tiren bu olay, bizdeki rnekleri gndeme getirdi. Taraf , ABDnin de Taraf? var diye ba?l?k att?. Hangisininki gazetecilik? tart??malar? ba?lad?.
Sorunun cevab?n? ba?tan vereyim: ?kisininki de ! ??te farkl? yntemlerle s?z?nt? haber yay?nlayan ve kimi evreleri rahats?z eden iki yay?n?n fark ve benzerlikleri...
1. B?R? YEREL, D??ER? GLOBAL
Wikileaks dnya ap?nda gazetecilik ba?ar?lar?na imza at?yor: Kenyada seimleri etkiledi, ?zlanda bankas?n?n skandal?n? ortaya ?kard? ve son olarak Afganistan sava??n?n gizli belgelerini yay?nlad?. Taraf?n hedefi TSK ile s?n?rl?: Heron skandal? hari (Bugn yay?nlad?), TSKy? zor durumda b?rakan belgeler hep bu gazetede yay?nland?.
2. YEN? VE GELENEKSEL MEDYA
?nternetin gcn sonuna kadar kullanan Wikileakse her yerden ula??labiliyor. Wiki arayz sayesinde belgeler kolayl?kla siteye gnderiliyor. Taraf?n gc ise, promosyonsuz, byk medya gruplar?ndan ba??ms?z olarak gazete ?karmas?. Gazeteye belge s?zd?rmak isteyenler genellikle muhabir Mehmet Baransuyu ar?yor, yani eski gazetecilik kurallar? i?liyor.
3. AKT?V?STLER & GAZETEC?LER
Wikileaks ABD, Tayvan ve Gney Afrikadan toplanan aktivistlerin hkmet ve ?irketlerin gerek yzn gstermeye ant imesiyle kuruldu. Manifestosunda kara Afrikada s?tmadan len ocuklar var. Taraf ise, Trkiyenin liberal gazeteci, yay?nc? ve akademisyenlerin bir araya gelmesiyle kuruldu. Gazete, sadece belge yay?nlamakla kalmay?p, askerin gemi?i ve bugnne ynelik en sert ele?tirilerin yay?nland??? adres oldu.
4. HACKERE KAR?I EDEB?YATI:
Julian Assange (39), Wikileaksin yz ve kahraman?... Ancak Wikileaksten nce gazetecilik yapm?? de?il! Bilgisayar programc?s? olan Assange, hacker faaliyetleri nedeniyle 24 ayr? sula yarg?lanm??. Wikileaksin kuruldu?u 2006ya kadar da Melbourne niversitesinde matematik ve fizik ?rencisi... Taraf?n yz Ahmet Altan (50) ise Trkiyenin en nemli, en ok satan romanc?s? (idi). 90l? y?llardan beri dergi ve gazetelerde k?eyazarl??? yapt?, Krt sorunundaki tutumu yznden ba?? hep derde girdi.
5. BANA YER?N? SYLE!
Assange?n adresi yok nk devlet s?n?rlar?n? a??a ?karma misyonu yznden hayat? tehlikede: S?rt?nda antayla lke lke geziyor. Altan ise defalarca yarg?lanmas?na ve tehdit edilmesine ra?men, ajan gibi ya?am?yor. Her gn gazetesinde.
6. F?NANSI K?M SA?LIYOR?
Wikileaksle Taraf?n ortak zelli?i, bir finans grubu taraf?ndan desteklenmemeleri. Geri Taraf hakk?nda Glen cemaatinin deste?ini ald??? iddia ediliyor ama buna dair kesin bir kan?t yok. Ancak Wikileaks de harcamalar? konusunda yeterince ?effaf olmamakla ele?tiriliyor. Dokuz ki?ilik ynetici kadrosu harcamalar?n? ?ahsi hesaplar? ve ba???lardan yap?yor... Tarafta gazeteciler o?unlukla gnlllk ilkesiyle al???yor. Tehlikeli bulundu?u iin reklamverenlerin de ekinerek yakla?t??? bir yay?n.
7. GNLL ORDUSU
91 bin Afganistan sava?? belgesi 1200 Wikileaks gnlls taraf?ndan de?ifre edildi, incelendi, kontrol edildi... Tarafta ise k?s?tl? bir yaz?i?leri ekibi, s?zan belgeleri inceleyip yay?nlamaya karar veriyor. Ne zaman, ne de ekip olarak Wikileaksle yar??acak durumlar? yok. Bu arada Wikileaksi t?pk? Taraf gibi askerin imaj?n? bozmak ele?tiriyorlar. Ama bunu yapan medyadan ziyade okurlar.
8. K?M?NE DESTEK, K?M?NE KSTEK
Wikileaksin Afganistan belgelerindeki ba?ar?s?, birbirinden ba??ms?z nemli yay?nla i?birli?i yapmas?yd?. The Guardian, Der Spiegel ve The New York Timesa da gnderilen belgeler ayn? anda yay?nlan?nca etkisi muazzam oldu. Taraf ise yay?nlad??? belgelerle hkmete destek veren yay?nlar?n haricinde kimseden destek grmyor. Aksine, yerden yere vuruluyor.
9. SAVA? SUU MU DE??L M??
Julian Assange, Afganistandaki Amerikan askeri belgelerinin a?klanmas?n? Do?u Almanyan?n Stasi polisi dokmanlar? kadar nemli oldu?unu syleyip, Kan?t var, ama sava? suu olup olmad??? mahkemenin karar? olacak diyor. Ahmet Altan ise yay?nlad??? belgelerin do?rulu?u ve su oldu?undan her zaman emin. Yarg? sreci devam ederken Altan yorum yazmaktan imtina etmiyor.
10. ?S?MLER? DE??FRE ETMEK
Afganistan belgelerinin yay?nlanan k?sm?, Assange?n deyimiyle sadece yzeydekiler. Mesela askerlerin isimleri de?ifre edilmedi. Ancak Afgan isimleri iin ayn? hassasiyet gsterilmedi... Taraf?n belgeleri de?ifre etme biimine bakal?m: Genelde askerlerin isimleri a?ka yer al?yor, st dzey komutanlar zaten darbe iddialar?yla birlikte yarg? srecinde.
http://cadde.milliyet.com.tr/