Gazze a?klar?nda ya?anan katliam ve sonras?, habercilik a?s?ndan da bir s?nav oldu. Sabah Gazetesi'nin Okur Temsilcisi Yavuz Baydar, Geti?imiz hafta ya?anan ve hafta boyunca tart???lan ?srail askerlerinin Gazze'ye giden yard?m gemilerine sald?r?s?n? 'Gazetecilik' a?s?ndan de?erlendirmi?...
Baydar, Sabah'?n haberlerinde eksik ynlerin bulundu?unu  belirtmi?...


YAVUZ BAYDAR'IN SABAH'TAK? YAZISI...

?HH, odak noktas?

Gazze a?klar?nda ya?anan katliam ve sonras?, habercilik a?s?ndan da bir s?nav oldu. lkeler aras?ndaki gerilimi anlatmak her zaman duyarl?l?k ister. Irk?l?k ve nefret sylemi a?k tuzaklard?r. Acaba SABAH hafta boyunca nas?l bir s?nav verdi?

Gazze a?klar?nda, uluslararas? sularda seyreden sivil insani yard?m gemilerine dzenlenen ?srail askeri operasyonu ve katliam?na ili?kin haberler ve yorumlar hafta boyunca gndemin neredeyse tamam?n? i?gal etti.

Ba?ka trls de d?nlemezdi, nk bir yanda i?lenen cinayetler, di?er yanda Gazze'ye uygulanan abluka, bir ba?ka yanda da Trkiye-?srail ili?kileri vard?. Buna bir de meselenin uluslararas? diplomasi ve hukuk boyutunu da kat?nca, geriye fazla bir ?ey kalmad?.

Kanl? geli?me Gazze'yi bir bak?ma "bilinmeyen" veya "az bilinen" olmaktan ?karm?? oldu bylece; bu kadar dramatik bir boyuta ula?mas? nedeniyle, tm bilinmeyenlerin enine boyuna ?renilmesi, kamuoyunun acil ve ncelikli bir ihtiyac? haline de geldi.

Byle durumlarda konunun a?kl?k isteyen her boyutuna el atmak gerekir. Hele sz konusu olan iki (eski mttefik) lkenin d?manl??a dn?meye yz tutan ili?kileri ise.

SABAH'?n haberleri ve yorumlar?, konunun insani, siyasi, diplomatik ve hukuki ynlerini (bu s?ralamayla diyebiliriz) hafta boyunca ele ald?. Hemen her alana el at?ld?.

Biri hari.

O alan baz? okurlarca nemli bir eksiklik olarak grld.

nce hafta ii SABAH icraat?na bakal?m.

Sal? gn man?ete, denizdeki katliam?n dnyadaki tepkileri yerle?mi?ti. Gazete, i sayfalar?nda yard?m filosunda e?itli lkelerden kimlerin oldu?unu, sald?r?n?n nas?l gerekle?ti?ini, buna gelen i ve d?? tepkileri, at?lan ilk diplomatik ad?mlar? sayfa bollu?u iinde aktard?.

ar?amba gn man?ete Ba?bakan Erdo?an'?n sert a?klamalar? damgas?n? vurdu. Haberlerde de gzalt?na al?n?p ?srail'e gtrlenlerin serbest b?rak?lmas? ve uluslararas? k?nama yay?nlanmas? amac?yla yrtlen diplomatik giri?imlere a??rl?k verildi.

Per?embe ve cuma man?etler "dn?"e ve teknelerde ya?anan ?iddete dair tan?kl?klara, cenaze trenlerine ayr?lm??t?. ? sayfalarda da TBMM ba?ta olmak zere, ya?an tepkiler ve diplomatik yank?lar yer almaktayd?.

Hafta iinde, okur tepkilerini de beklemeden, haber ve yorumlar? birka temel kriter a?s?ndan tarad?m. zellikle sz konusu olan ?srail gibi bir lke ile olan ikili ili?kiler ve Trkiye'deki mevcut Musevi az?nl?k oldu?u iin nce Trkiye Gazeteciler Cemiyeti Hak ve Sorumluluklar Bildirgesi'nin iki maddesine gz att?m.
Madde 3: "Gazeteci; ba?ta bar??, demokrasi ve insan haklar? olmak zere, insanl???n evrensel de?erlerini, ok seslili?i, farkl?l?klara sayg?y? savunur. Milliyet, ?rk, etnisite, cinsiyet, dil, din, s?n?f ve felsefi inan ayr?mc?l??? yapmadan tm uluslar?n, tm halklar?n ve tm bireylerin haklar?n? ve sayg?nl???n? tan?r. ?nsanlar, topluluklar ve uluslar aras?nda nefreti, d?manl??? krkleyici yay?ndan ka?n?r. Bir ulusun, bir toplulu?un ve bireylerin kltrel de?erlerini ve inanlar?n? (veya inans?zl???n?) do?rudan sald?r? konusu yapamaz. Gazeteci; her trden ?iddeti hakl? gsterici, zendirici ve k??k?rtan yay?n yapamaz."

?srail ve Musevilik sz konusu olunca, ?rk?l??a ve din zerinden nefret sylemine ynelmek bu lkede kolay bir tuzak. Ancak, yapt???m taramada, SABAH haber ve k?elerinde bu maddeler a?s?ndan bir ihlale rastlamad?m.

(Gzden kam?? bir ?rk?l?k veya nefret sylemi grdyseniz ve bundan sonra da grrseniz, ltfen bana ba?vurun).
Dolay?s?yla, yorumlarda sergilenen sa?duyu nedeniyle gazeteyi kutlamak gerek.

Ancak, habercilikte nemli bir eksiklik de haftaya damgas?n? vurdu.

Cuma gn bir toplant? iin metroya binerken ki?i yolumu kesip "Sabah'?n okur temsilcisi sizsiniz de?il mi?" diye sorup hemen konuya girdi.

"Gazeteye bugn de bakt?k ama gremedik, gnlerdir ?HH nedir diye merak ediyoruz ve bir trl bunu ?renemiyoruz."

Son derece hakl? bir uyar?yd? bu.

Gitti?im toplant?da kar??la?t???m baz? yabanc? muhabirler de ayn? dertten muzdaripti.

nde gelen bir Bat? gazetesinin muhabiri, "asistan?ma gnlerdir gazeteleri tarat?yorum ve Trk bas?n?ndan bir trl detayl? bilgi elde edemedim" dedi.
Bu, bizim bas?n a?s?ndan vahim bir eksikli?e i?aret ediyordu.

Gazze'ye dzenlenen insani yard?m seferini dzenleyenlerin aras?nda ?nsani Yard?m Vakf? olarak bilinen ?HH, mali ve sosyal gc a?s?ndan ne ?kt?. Bu olayl? srece damgas?n? vuran bir "aktr", tm dikkatleri zerine eken bir "haber znesi" oldu. Kanl? operasyon haberinin geldi?i andan itibaren dnyada merak?n odak noktas?na yerle?ti.

Katliam ard?ndan ba?layan enformasyon sava??nda ?HH bir kesimin gznde kahramanla??rken, ?srail kkenli haberlerde "bir numaral? d?man"a dn?t. Birok lkede bas?n, "?HH, Hamas'?n kolu mu?", "El Kaide ile ba?lant?l? m??", "Terrle ilintili bir sicili var m??", "sivil mi, rtl militan rgt m?" gibi bir y???n sulama, iddia, sylenti, ?phe, endi?e ile yzyze geldi.

Gayet do?ald?r. nk ortada bir propaganda sava?? da var. Tam da bu yzden bas?n?n bu konuyla ilgili en me?ru ad?m?, bu rgt de tarafs?z habercili?in bir nesnesi haline getirmek olmal?yd?.

Ortada byle bir sava? olmasayd? dahi, SABAH gibi byk gazetelerin okurlar? en basitinden "Bu ?HH da neyin nesi?" diye merak eder. Bu sadece bir merak? de?il, hakl? ve kar??lanmas? gereken bir ?renme ihtiyac?n? da i?aret eder.

?HH'n?n profili, yap?s?, gemi?i, bugn, amalar? ve faaliyetleri, varsa siyasi ba?lant? ve aidiyetlerine ili?kin rportaj ve haberanalizler, ya?ananlar?n daha iyi anla??lmas? iin gerekli bir katk? olacakt?.

SABAH'taki habercili?in eksik boyutu i?te buydu.

Konu asl?nda tamamen atlanmad?. Nazl? Il?cak'?n k?esinde (3 Haziran) ?HH ile ilgili ?u sat?rlar yer ald?: "?HH ?nsani Yard?m Vakf?, 1995'te, Bosna sava??n?n yaralar?n? sarmak ve sava? ma?duru Mslman Bosnal?lara yard?m maksad?yla kuruldu. Daha sonra eenistan, Filistin, Kosova gibi sava? blgelerinde faaliyetlerine devam etti. ?HH'nin yard?m gtrd? yerlerden biri de Afrika lkeleri.

Bu k?tada, 10 lkeyi kapsayan al??malarda krlkle mcadeleye destek veriyor. Katarakt ameliyatlar?yla insanlar ????a kavu?turuluyor; ihtiyac? olanlara gzlk da??t?l?yor.

Gene Afrika'da, su kuyular? aarak, halk?n bu konudaki acil ihtiyalar?n? kar??l?yor.

Haiti'de, depremde yetim kalan 700 ocu?a sahip ?kt?. Bosna'n?n Srebrenika kenti ve evresindeki bedensel zrl insanlara t?bb? yard?m malzemesi da??tt?. Gazze'de 9 bin yetim ocu?u sahiplendi."

Baz? temel bilgiler iermekle birlikte, bu metin de ortaya at?lan ele?tirilere ve iddialar?n o?una yan?t vermemekteydi.

Her geli?me, beraberinde sorular gelir.

Soru neredeyse, haber orada olmal?.

Kapsaml?, ok ynl, do?ru bilgilerle.

Hepsi bu.

http://www.sabah.com.tr/