SAVULUN BANU AVAR GEL?YOR...
KEMAL ERDEMOL Kendisini neredeyse Yz Trk By? yapan nl m nl program?n?n srekli izleyicisi olmad?m ne mutlu ki. Zaman zaman izledi?imde de, a?k sylemek gerekirse, dayan?l?r bulmad?m.
Banu Avar zetle budur.
Ama budur deyip b?rakmamal?, Banu Avar?n asl?nda ne oldu?u anlat?lmal?d?r. Trkiyede, bir fikrin takipileri, o fikrin szmona nderlerinin asl?nda ne savunduklar?n?, ne yazd?klar?n? bilmezler. nk ne yazd?klar?n? okumazlar. Onlar? kendi cephelerinde sayman?n verdi?i byle bir rahatl?klar? vard?r. Ulusalc?lar da bu durumdalar. Banu Avar?, fena halde kendilerinden san?yorlar. O nedenle, Avar?n ulusalc? rgtlerden Anadolu Kltr Merkezinin a?r?l?s? olarak Londraya gelece?ini ?renince pek bir gldm. Asla gidip izlemeyecek olsam da, ulusalc?lar?n yan?ndan gemeyen bir sosyalist olarak uzaktan da olsa hem e?lence f?rsat?n? ka?rmayay?m, hem de ulusalc?lara biraz yard?m?m olsun istedim.
Banu Avar, Attila ?lhandan arak gr?leriyle, Trkiyede Bat?ya ba??ml?l??? siyasi olarak sadece ?smet ?nnden ba?latma tuhafl???yla, iflah olmaz bir occidentalist, yani Bat? D?man? olmas?yla ilgin mi ilgin bir figr. Bat? emperyalizminin d?man? biri olmama ra?men, Avar?n Occidentalizmini, ?rk?l?k boyutuna vard?rd??? iin, tabii ki do?ru bulmam. ?imdi sadece ?u zellikleriyle, herhangi bir ulusalc?n?n Avar? benimsemesi iin yeterince nedeni vard?r. Bu yzden daha somut bilgilerle devam edeyim.
zellikle Brkseldeki bir konu?mas?ndan (youtubea girip, Banu Avar Brksel yaz?n bulursunuz) - ba?ka platformlarda da dile getirdi?i gr?lerinden- yola ?karak sylyorum, Vakit ya da Milli Gazetede rahatl?kla kalem oynatabilir Banu Avar. Onu, bat?ya bak???yla, ?nn de?erlendirmesiyle, Cumhuriyet Mitinglerine yakla??m?yla, Trkan Saylan? karalamas?yla, Ky Enstitlerine ili?kin gr?leriyle Abdurrahman Dilipaktan ya da Necmettin Erbakandan ay?rman?za olanak yok. Brkselde (muhtemelen ulusalc?) bir dernekte yapt??? konu?mada Cumhuriyet Mitingleri yznden Trkiyenin dinci-laik kampla?mas? ya?ad???n? (bu kampla?man?n yapay oldu?una ben de inan?yorum ama nereden ba?lad???n? sorsalar, Cumhuriyet Mitinglerinde ba?lad???n? syleyemem bu kadar kolayca), baz? ABci kurumlar?n bu i?in iinde olduklar?n? belirtiyor, Trkan Saylan? da ABden para almakla suluyor.
Bu iddialar?n do?ru mu yanl?? m?olu?lar?beni ilgilendirmiyor elbette. Ben sadece bu hafta Londrada kendisini dinlemeye gelen Ulusalc?lar?n ne diyeceklerini merak ediyorum. nk Avar?n iddialar?, Ergenekon iddianamesine delil olarak girecek kadar sulama dolu Saylanla, ADD yneticileri hakk?nda. Cumhuriyetin, bir Bat? projesi oldu?u ynndeki iddialar?n?n, rne?in ?slamc? Kadir M?s?ro?lununkinden bile sert oldu?unu ?rendiklerinde ne yapacaklar, iyice merak ediyorum. Avara gre, Atatrkden sonra muas?r medeniyetin zerine ?k?lmas? hedefi Bat?l? gibi olmaya dn?trlm?tr. Bence de do?ru bu. Ama Bat?n?n emperyalist, smrgeci taraf?na meydan okumu? Atatrkn, Bat?n?n ba??ms?zl?k?, e?itliki, ayd?nlanmac? (Bat? bugn bu kavramlardan ok uzakla?m??t?r ayr? mesele) yan?na nem verdi?i de herhalde inkar edilemez. Kim vermedi ki ayr?ca? Nkrumah vermedi mi? Patricia Lumumba ya da Samora Ma?el vermedi mi? Bunlar siyah Afrikan?n kurtulu? nderleridirler, Smrgeci Bat?ya meydan okuyup, Ayd?nlanmac? Bat?y? lkelerine ta??maya aba sarfetmi? byk ?ahsiyetlerdi bunlar. Becerebildiler mi? Hay?r. (Nedenleri zerine kitaplar yaz?l?r, yaz?ld? da). Banu Avara gre, ?imdi teorik nderli?ine(!) soyundu?u Ulusalc?l???na temel ald??? Atatrk de hata yapm??t?r o zaman. Atatrkden sonra demi? olmas? bir ?ey ifade etmez. Atlam?? olmayay?m, Avar, Cumhuriyet kadrolar?n?, muas?r medeniyetin zerine ?kma hedefini gerekle?tirememekle, onun yerine Bat?c? olmakla da ele?tiriyor. Umar?m bu haftaki konferans?nda ulusalc?lar Avara, muas?r medeniyet seviyesinin zerine Bat?l? anlay??lar? zmsemeden nas?l ?k?labilece?ini sorarlar.
Brksel konu?mas?bir hayli ?enlikli bu han?mefendinin. Kr bat?d?manl??? duygular?yla hedef tahtas?na koymad??? kimse yok. Tipik bir Jirinovski tavr?d?r bu, malum. Bir Ata tutkunu olarak bana en ok dokunan yakla??m? edebiyat?m?z?n ulular?ndan Nurullah Ataa sald?r?s?d?r rne?in. Ynmz Bat?ya dnmezsek adam olmay?z diye yazm?? Ata. Byle bir cmlesi vard?r do?ru. Ama, adam olmay?zdan bamba?ka bir ?eyi anlatmak istemi?tir byk Ata muhtemelen, ke?ke byk Ata, cmleyi byle kurmasayd?, ayr? sorun. Bir Bat? ba??ml?s? arayacaksa Avar, yanl?? ki?iyi rnek gsterdi?ini bilmek zorundad?r. Tm Bat? hayranl???na kar??n Trkeye sadece Arap, Fars de?il, Bat? dillerinden girmi? kelimelere bile Trke kar??l?k bulacak kadar Trk olan Ata yerine, bende yanl?? ne varsa Do?uya, olumlu ne varsa Bat?ya aittir diyerek Sevri imzalayan Filozof R?za Tefvike, bakmal?d?r biraz da. Ama -en az?ndan szkonusu konu?mas?nda- hi de?inmemektedir buna nedense. Belki Londra konu?mas?nda yapar bunu. Yine, bir Bat? ba??ml?s? arayacaksa daha yak?n zamanlara gelmeli, Cemil Merii hat?rlamal?d?r. Meri mi, Byk Ata m? daha Bat?l?d?r? ara?t?rmal?d?r. ?kisi de Frans?z kltrne, hayranl?k duyulacak derecede hakim olan bu ?ahsiyetlerden Meriin, tm, Do?uyu arama abas?na ra?men (Hint felsefesine bile bula?m??t?r, Hint Kelebe?i kitab?n? hat?rlay?n) hep Bat?l? kald???n?, Byk Ata?n ise hep Bat?l? oldu?u halde hep Trke d?np, Trke ya?ad???n? grebilir, ondan sonra Ata hakk?nda sayg?s?zl?k etmeden cmleler kurabilirdi. Anadolu Kltr Merkezinin ulusalc?lar? bakal?m soracaklar m? bunu?
Banu Avar?n sallamalar? sryor. Bir rportaj?nda, Bu dnemde Bat? kolejleri yeniden a?lm??t?r diyor.Bu dnem dedi?i, Atatrkn lmnden sonraki dnem. Do?rudur bu. Sallamalar aras?nda buna benzer do?rular da var elbette, kat?l?r?m. Yunan-Latin eserleri ?rencilerin nne konulmu?tur. Bu da do?rudur ama yine de bir dural?m burada. Sadece meraktan soruyorum. Bu Cumhuriyetin gayretke?li?i midir peki? Cumhuriyet kadrolar?, ?ttihat ve Terakki iinden ?km??, Bat? yanl?s? mnevverlerin dayatt??? Greco-Latin kltrne, kendili?inden mi ula?t?lar? rne?in aralar?nda Yahya Kemalin de bulundu?u, Avar?n bir hayli Trklk ?uuru iinde oldu?unu herhalde- d?nd?/sand??? kimi Osmanl? art??? mnevverler Greco-Latin de?iller miydi? Yahya Kemal ile bir grup arkada?? Yunaniler ad?yla an?l?rlard?. Ama Banu Avar, dneminin gericilerinin yapt??? gibi, bugn byk ayd?nlanmac?m?z Nurullah Ataa sald?rmakta herhangi bir beis grmyor.
Avar Londra konu?mas?nda da acaba Trk halk? kendi kltr kkenlerinden uzakla?t?r?lmaya al???lm??t?r diyecek mi? Derse, acaba Ulusalc?lar, hangi kltr kkeninden kopmu? Trk halk?? diye soracak m?? Avar gibi bir Ulusalc? bundan neden ?ikayeti olur ayr? bir tuhafl?kt?r ama, kopmak istenen kltrel kken, y?llarca dayat?lm?? bulunan Arap bedevi kltryd, yle biliriz biz. Osmanl? sultanlar?n?n, mezhep olarak, islamc? kat?l??a kar?? olan Mevleviliki seerek bir anlamda reddedikleri ne kltryd peki? Banu han?m, Trk halk? kendi kltr kkenlerinden uzakla?t?r?lmaya al???lm??t?r ?n tarihini Cumhuriyetten ok telere, ?yle Osmanl? sultanlar?na kadar gtrmelidir ncelikle.
??mdi ?urada durmak laz?m. Yine bir rportaj?nda ?u cmleleri sarfetmi? Banu Avar: Anahtar kavram olan Ulusall?ktan uzakla??lm??, ne id? belirsiz bir Bat?c? bak?? dayat?lm??t?r. Ky Enstitleri de bunun devam?d?r. ?ngiliz smrge gelene?inin rn olan ky enstits kavram?, halk?ndan kopuk, Bat?c? siyasilerin eliyle elit yaratma abas?d?r. Dilipak?n de?il, Avar?n gr?leri bunlar. Bat?l? elit yaratma abas? ha? Yani bizim Mahmut Makal, Mehmet Ba?aran ba?ta olmak zere onlarca Ky Enstits ?k??l? ?air, romanc?, hikayeci, kyl myl ama, elit yle mi?
Bizim memlekette biri ?k?p, Ky Enstitleri iin ?ngiliz smrge gelene?inin devam?d?r diye yazarsa, kendini okutur. Konu?ursa kendini dinletir. Kat?lan ya da kat?lmayan bir ok insan bu gr? yazana, dile getirene gz atar, kulak kabart?r ister istemez. Avar da bu a?dan kendini fark ettirenlerden.
Ky Enstitlerinin ?ngiliz smrge gelene?inin rnoldu?unu sylemek pek bir insafs?zl?k de?il mi ey ulusalc?lar? Hadi Uluengin de Ky Enstitlerinin amans?z d?man?d?r, bilen bilir. Ky Enstitleri iin kyly kye hapsetme projesidir der. Kar??y?m ama, Avar?n, elit yaratan kurum tesbitinden(!) daha gerekidir bu. Biraz zorlarsak kendimizi Ulengine hak bile verebiliriz. Yerinde e?itim, yerinde retim belki belki kyly gerekten kye hapsediyor olabilirdi. Ay?rca fena m? olurdu? Kyden kente sa?l?ks?z g nlenirdi. Ama Avar, bu e?itim kurumlar?n? ingiliz smrgecili?inin elit yaratan kurumlar? sayma garabetine sar?labiliyor.
Devam edelim Avar?n incilerine: Bir yanda toprak reformu gerekle?tirelememi?, feodal a?iretlerin zorbal??? alt?nda inleyen blgeler, te yanda Bat? edebiyat?, mzi?i, kltrn ?renen kyller vard?r. Cumhuriyetin feodaliteyi tasfiye etmedi?ine inan?r?m elbette ama bu Avar?n ?a?k?nca etti?i kimi belirlemelerine glmeme engel de?il. Bir cmlede olmamas? gereken iki olgu var burada. Toprak reformu yap?lamayan, feodal a?iret zorbal???n?n oldu?u yerler varsa, bat? mzi?i, kltr ?renen kyl de olmas?n. ?stedi?i bu. Cumhuriyetin, alt yap?s?n? olu?turmadan tepeden inmeci tarzda ald??? oldu?u ok karar vard?r elbette. Bat? mzi?i dayatmas? da bunlardand?r. Onlarcas? vard?r byle. Ama tart??t???m?z bu de?il.
Toprak reformuna gc yetmeyen Cumhuriyet, feodaliteyi de tasfiye edemedi. Ben buna inan?r?m. Feodalite tasfiye edilemedi?i iin de bir sosyalist olarak elbette bunu olumlamam. Ama Feodalite tasfiye edilemedi?i iin Avar niye zlyor peki? Trkn kltrel kkeninden kopmadan bu feodalitenin nas?l tasfiye edilece?ini d?nyor? Ortadan kalkmas?ndan ok korktu?u Trk halk?n?n kendi kltr kkenleri o feodalitenin zerinde ykselmi?tir. O feodalite (ke?ke tabii) tasfiye edilmi? olsayd?, o ok savundu?u Trkn kltrel kkeni var olabilecek miydi mi peki? Belki de Cumhuriyet, Avar gibi d?np aman kltrel kkenimizden kopmayal?m dedi?i iin feodaliteyi tasfiye etmemi? olamaz m?? Banu Avar gerekten ?a?k?n biri.
Bir ulusalc?n?n yre?ini hoplatacak ?u cmleler de Banu Avar?n,(Do?ru ya da yanl??l??? bu yaz?n?n konusu de?il, belirteyim): Kendi kltrnden kopar?lm??, binlerce y?ll?k bir kltre s?rt?n? dnm?, Bat?l? olmaya itilen toplum 1950lere gelindi?inde tepkisini ortaya koymu?tur. Demokrat Partinin iktidar?n? byle de?erlendiriyor Avar. Gzlerinizi kapat?n, birisi bu cmleleri kula??n?za f?s?ldas?n, syleyenin DP,AP, ANAP, AKP izgisinden biri oldu?unu san?rs?n?z an?nda.
ok ?enlikli bir toplant? olacak belli ki. Banu Avar konu?acak, salonu dolduran Ulusalc?lar alk??layacaklar. Avar, Trk halk? kkenlerinden uzakla?t?r?ld? dedike alk??layacaklar. Trkan Saylan ABden para ald? dedike alk??layacaklar. Halk tepkisini 1950de ortaya koydu dedike, Trkiyeyi ABD emperyalizmine ba??ml? hale getirenin Menderes iktidar? oldu?unu d?nmeden alk??layacaklar. Bugn konu?tu?u, sadele?tirilmi? Trkeyi borlu oldu?u Nurullah Ata iin Bat?c?yd? dedike alk??layacaklar.
Anadolu Kltr Merkezinde, benim de izledi?im, Ky Enstits y?llar?na ait bir foto?raf sergisi a?lm??t? bir ka y?l nce. O sergiyi izleyen ulusalc?lar, Banu Avar, Ky Enstitleri ?ngiliz Smrgecili?inin kurumlar?d?r dedike alk??layacaklar.
E?lenceyi d?nebiliyor musunuz?