İletişim bilimciler üçüncü kez uluslarası iletişim sempozyumunda bir araya geldi. Bu yıl 11-13 Mayıs günleri arasında ABD'nin North Carolina eyaletinde University of North Carolina ve Elon University'nin ev sahipliğinde gerçekleştirilen sempozyuma, ülkemizin farklı üniversitelerinden yaklaşık 60 kadar bilim insanı bildirileri ile katıldı. University of Texas, Anadolu Üniversitesi ve İstanbul Üniversitesi'nin işbirliği ile organize edilen uluslararası iletişim sempozyumunun dördüncüsü gelecek yıl Anadolu Üniversitesi'nin ev sahipliğinde Eskişehir'de gerçekleştirilecek.

MEDYA, TERÖRİZM VE SAVAŞ

Bu yılki sempozyumun en dikkati çeken konuları medya, terörizm ve savaş içerikli sunumlar oldu. Beslan Okulu'na yapılan terörist saldırı, ABD'nin Irak'a saldırısı, Mardin Kızıltepe'de yaşanan olay ve bunların medyaya yansıması ilk günün dikkati çeken bildiri başlıklarıydı. Yeni basın yasası, bilgiye erişim ve insan hakları gibi medya hukuku alanında dikkati çeken konular da bir başka oturumda ele alındı. ABD Başkanlık seçimlerinin Türk basınındaki yansıması; ki benim sunduğum bir bildiriydi, 2002 seçimlerinde muhtar adaylarının medya kullanımı, Milliyet ve Hürriyet gazetelerinde okur değerlendirmelerinin sunumu, Emin Çölaşan'a gelen okur mektuplarının değerlendirmesi günün dikkati çeken diğer bildiri başlıklarıydı. Basın fotoğrafçılığına da ayrı bir oturum ayrılmıştı. Bu bölümde üç ayrı bildiri sunuldu. Basın fotoğrafçısının kimliği, fotoğrafların yorumlanması ve life-style gazeteciliği bu bölümde tartışılan konular oldu.

MEDYADA SUNULAN DÜNYA

Televizyon başlığını taşıyan iki ayrı oturumda ise medyada yansıtılan gerçek tartışıldı. Kenar mahallelerde medyanın nasıl algılandığı, Sihirli Annem dizisinde sunulan "mutluluk tablosu" ve sigara reklamlarına yönelik bildiriler dikkati çekti.

Televizyon kadar tartışılan bir başka konu da internet oldu. İnternet konusunda iki ayrı oturumda toplam yedi bildiri sunuldu. Türkçe yayınlanan web sitelerinin analizi, haber sitelerinin interaktif iletişim boyutu, elektronik uzaktan öğretim aracı olarak internet, internet teknolojisinde gelinen son nokta ve kontrol mekanizmaları, internet politikaları ve siyasal partiler için internetin anlamı gibi konular bu bölümde ele alındı.

Popüler Türk sinemasında müziğin kullanımı, Hollywood filmlerinde oryantalizmin ifade edilişi, radyo kanallarının genel bir değerlendirmesi de en ilgi çeken başlıklar arasındaydı. Özellikle oryantalizm konulu sunum, yabancı konukların büyük ilgisini çekti.

Pazarlama iletişimi alanında ise tüketici davranışı, halkla ilişkiler faaliyetleri ve stratejileri gibi başlıklara vurguda bulunuldu. Reklam ve halkla ilişkiler kampanyalarının analizlerinin yapıldığı reklam ve halkla ilişkiler konulu bölümlerde pek çok profesyonelin ilgisini çekebilecek düzey ve derinlikte 15 kadar bildiri sunuldu. İletişim kuramları çerçevesinde ise en çok sanal gerçeklik konusu tartışma yarattı.

İLETİŞİM BİLİMİNİN ÜNLÜ İSİMLERİ

Sempozyumu anlamlı kılan ve tartışma bölümlerinde en çok dikkati çeken unsur ise, iletişim biliminin "babaları" diye de adlandırılabilecek gündem belirleme yaklaşımının isim babaları Prof. Dr. Maxwell McCombs ve Prof. Dr. Donald Shaw ile iletişim biliminin önde gelen isimlerinden Prof. Dr. David Weaver, Prof. Dr. Werner Severin, Prof. Dr. Judith Litterst ve Prof. Dr. Brad Hamm gibi tanınan kişiliklerin de aramızda yer alması, soruları ve değerlendirmeleri ile toplantılara renk katmasıydı. Gündem belirleme konulu özel oturumda bu isimlerin son çalışmalara yönelik yaptıkları anlatımlar büyük ilgi görürken, araştırma yöntemleri konusunda da genç araştırmacıların pek çok sorusuna yanıt bulunabilmesi şansı yakalandı.

ABD'li katılımcıların gündem belirleme oturumu dışında yaptıkları sunumlarda ise bilgiye erişim ve insan hakları konusu, Venazuela medyasındaki karşıt görüşlerin sunumu ve başörtüsü konusundaki sunum dikkati çekti.

Sempozyumda bir de "ödüllü" film gösteriminde bulunuldu. Didem Yılmaz'ın "Sultanı Aramak" adlı belgesel filmi özel bir sunumla katılımcılara gösterildi. Bu filmin ayrıntılarını, sempozyumdaki tartışmalı konuları ve anlatmak istediğim diğer noktaları bundan sonraki yazılarda ele alacağım. Şimdilik kişisel görüşüm, sempozyumun her geçen yıl biraz daha büyüdüğü ve olgunlaştığı yolunda. Değerlendirmelere daha sonra devam edeceğim.

-------------------------------
Doç. Dr. Erkan Yüksel

Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi