Türk basının kurtuluşunun yerel basından geçtiğine inananlardanım. Yerel basın güçlenmeden, Türkiye'de, tam anlamıyla demokrasi ve gelişmeden söz edebilmenin mümkün olamayacağını düşünüyorum. Demokrasi ve uygarlık yerele yayılmadan, yerel basın güçlenmeden gerçekleşecek bir kalkınmanın gerçekçi olacağına da ihtimal veremiyorum. Ancak ortaya çıkan manzara, bu hayale ne kadar mesafede durduğumuzu bir kez daha ibretle gösteriyor.

Medyanın yaygın örneklerine yönelik tekelleşme eğilimi, meslek etiği, çarpık ilişkiler ve yayın içeriğine yönelik ağır eleştiriler dikkati çekerken, kimi yerel yayınların bu kötü örnekleri örnek alarak bir yerlere gelmeye çalışması oldukça düşündürüyor.

YEREL BASININ GÜÇLENMESİ DEMEK...

Yerel basının güçlenmesinden benim anladığım, yaygın gazetelerin tiraj rakamları ile yarışması ya da çok satması değil. Onlar gibi dört renkli baskı yapması ya da dört renkli basılan sayfa sayısını artırması da değil. Yine onlar gibi ülkenin ve dünyanın dört bir yanından haber verebilmesi, seçkin haber ajanslarına üye olması, internet erişimine sahip olması, en son teknolojik olanaklarla çalışması, bulmaca, at yarışı gibi sayfalar yayınlaması ya da benzeri içeriklerle yayın yapması hiç değil.

Yerel basının güçlenmesinden benim anladığım, yayınlandığı şehir ve bölgedeki kamuoyunun desteğini ve güvenini kazanmış, onların sesi olmaktan gurur duyan, gerçeğe ve bilgiye önem veren, saygın bir yayıncılık anlayışı...

Yerel basın yazıyorsa doğrudur, denilebiliyor mu? İşte ben, bu sorunun "Evet" yanıtını arıyorum. İşte o zaman, yerel basının güçlendiğinden söz edebiliyorum. Ancak ne yazık ki, günümüzdeki örneklerin büyük bir çoğunluğuna baktığımızda; verdiği bilgilere şüphe ile yaklaşılan, haber metninde yazan ile başlıkta yazan ifadenin birbirini tutmadığı, fotoğraf altında çok daha farklı bir bilginin yer aldığı ve belki kendi söylediğine kendisi de inanmayan bir yerel habercilik anlayışı ile karşı karşıya olduğumuzu görüyoruz...

Küçük çıkarların peşinde koşan, "bir şişe 70'liğe manşet atar" denilen, hiç kimsenin arkasından saygı duymadığı, yüzüne gülüp, arkasından konuştuğu, kamuoyunun sesi olmaktan çok, kimilerinin sözcüsü olmaya soyunmuş ve belki bunun farkında bile olmayan bir anlayış bu...

Gazeteci kişiliği açısından değerlendirildiğinde, büyük çoğunlukla, yaygın örnekleri gibi masa başında haber yazar olmuş, hiçbir haberi ertesi gün takip etmeyen, bilgiden çok iddiaya yer veren, gerçekten çok, dedikoduyu yazma kolaycılığına kaçan, çamur atmayı, karalamayı kendisine iş edinmiş, araştırmayan, koşturmayan, konuşmayan, yazmayan, yazdıklarını dahi okumayan, okuduğunu anlamayan, anladığını anlatamayan, amaçlarını yitirmiş, ne yapacağını bilemeyen ve bütün bunların belki farkında bile olmayan kişilikler sahneye çıkmış durumda...

"ONLAR GİBİ" OLMAK YA DA OLMAMAK...

Kimi yerel gazete, radyo ve televizyonlar ve buralardaki habercilik anlayışı giderek yaygın yayınlara özeniyor ve onların yanlışlarını marifetmiş gibi tekrarlamaktan gurur duyuyor. Onlara benzemeyi hüner sayıyor. "Kendileri" olacağına, bir şeylerin kopyası olmakla başarıya ulaşabileceklerini sanıyor. Aslı varken, gibisi olarak öne geçmeye çalışıyor. Bunun en son örneği ise, kimi yerel gazetelerde görmeye başladığımız 5. sayfa güzelleri...

Yaygın gazeteler "arka kapak güzeli" yayınlarken, kimi yerel gazeteler de "boş" durmadı. İnternet ortamının sağladığı "zengin" koleksiyon, yerel gazetelere büyük bir "kaynak" sağladı. Böylece kimi yerel gazeteciler, bikinili, mayolu kadın fotoğraflarının altına yazı yazma ve bunları yayınlama zevkini tatmış ve yaygın yayınlarla "paylaşmış" oldu.

Yerel gazetelerde çoğunlukla arka kapak, spor haberlerine ayrıldığı için şimdilik yaygın gazetelerle aynı yerde yayınlayamıyorlar. Ancak olsun, "güzele bakmak sevaptır" diye düşünenler, "güzelin fotoğrafını yayınlamanın da sevap olduğuna" inanabilirler...

Ne diyelim, hayırlı, uğurlu olsun! Bu başarılı gazetecilik "olayı" nedeniyle kendilerini bir kez daha tebrik (!) ederiz.

-------------------------------
Doç. Dr. Erkan Yüksel

Anadolu Üniversitesi Öğretim Üyesi