RTÜK YASASI HAKKINDA INTERNET KURULU ÜYELERININ ORTAK  DEKLERASYONU

            Parlamento'da Anayasa Komisyonunda RTÜK yasasi görüsmeleri sirasinda basin yasasinda bazi degisiklikler ve bu arada Internete yönelik bazi düzenlemeler getirildi. Bu parlamentomuzun Internet konusunda almakta oldugu ilk karardir. Bizler , asagida imzalari bulunan Internet Kurulu üyeleri olarak Internet ile ilgili düzenlemelerin gündeme geldigi bir
ortamda asagidaki açiklamalari yapmayi gerekli görüyoruz . Internet Kurulu, 1998 Ocak ayinda Ulastirma Bakani Necdet Menzir'in oluru ile Internet Üst Kurulu adiyla çalismalarina baslamisti. Internet Kurulunun asli görevi Ulastirma Bakanligi ve Türkiye'ye, Internetin saglikli bir sekilde gelismesi amaciyla danismanlik yapmaktir. Bir baska deyisle, Internetin
önünü açmak için entellektüel liderlik yapmak ve çözümlerin olusmasi için bir platform olusturmaktir. Kurul, görevinin Interneti kisitlamak degil önünü açmak oldugu bilinciyle, RTÜK benzeri çagrisimlar yaptigi için adindan Üst ifadesini kaldirmistir. Kurul kamu, özel
sektör ve sivil toplum kuruluslarinin yaklasik esit katilimindan olusmustur.

            Yüce parlamentomuz, RTÜK yasasina Internete yönelik eklemeler yaparken, Internet Kurulu, Üniversiteler ve sivil toplum kuruluslarindan görüs alma olanagi bulamamistir.
Internet kurulu üyeleri , ögretim üyesi, sivil toplum önderi ve bir yurttas olarak, bildiklerimizi ve düsündüklerimizi, kisaca uzmanligimizi bu toplumla paylasmanin görev ve sorumlulugun bilinciyle bu açiklamayi yapiyoruz.


            Internet devrimi sanayi devriminden daha önemlidir

            Avrupa Birligi, Internetin temsil ettigi degisimin, sanayi devriminden daha önemli bir gelismeyi temsil ettigini resmi dökümanlarinda ilan etmistir. Bu degisimin insanligi yeni bir toplum biçimine götürdügünü, adina Bilgi/Bilisim Toplumu dedigimiz bu toplum biçiminde, birey, beyinsel emek, bilgi, bilim, teknoloji, arastirma-gelistirmenin ve özellikle bilgi
teknolojilerinin itici güç oldugunu biliyoruz. Internet, yasamin tüm boyutlarini; çalisma, üretim, ticaret, is yapma, eglence, ögrenme, yönetim biçimlerini köklü olarak degistirmektedir.

            ABD'den Singapur'a, Irlanda'dan Israil'e dünyanin bir çok ülkesi Interneti gelisme stratejilerinin bir parçasi yapmislardir. Interneti gelistirmek, ekonomik ve toplumsal yasamin ve yönetimin etkin bir parçasi yapmak için ulusal politikalar gelistirmekte, tesvik ve düzenleme mekanizmalari kurmakta, eylem planlari yapmakta ve hayata geçirmektedirler. Bu
konuda Avrupa Birligi'nin, e-Avrupa girisimi özellikle dikkat çekicidir.


            Internet en az Avrupa Birligi kadar önemlidir.

            Internet bireyler, kurumlar ve ülkeler için stratejik önemdedir. Bu teknolojilerde geri kalan ülkeler, kurumlar ve bireyler ciddi bir tehdit altindadir. Matbaa ve Sanayi devrimini kaçiran
            Türkiye'nin, Internet devrimini kaçirma gibi bir lüksü yoktur. Internet Türkiye için, bir tercih meselesi degildir; bir zorunluluktur. Dünya ile bütünlesmek, Avrupa Birligine girmek isteyen Türkiye'nin, Internetde geç kalmak gibi bir lüksü yoktur. Türkiye'nin, Internet ve temsil ettigi teknolojileri en az Avrupa Birligi kadar ciddiye almasi gerekir. Interneti
algilayamamis, geri kalmis bir Türkiye'nin Avrupa Birligi hayali olamaz. Öte yandan, Interneti ekonomik ve toplumsal yasamin bir parçasi yapmis bir Türkiye, Avrupa Birligi'nin dogal ortagi olacaktir.

            Avrupa Birligi, 99 yili Aralik ayinda e-Evrupa girisimini baslatmistir. E-avrupa, Avrupa'nin rekabet üstünlügünü korumak, gelismekte olan bilisim devriminden yeteri kadar yararlanmak amaciyla baslatilan bir siyasal girisimdir. Ana slogani, her bireyi, evi, is yerini, okulu ve devlet dairesini Internete tasimaktir; bunun içinde ucuz, güvenilir ve

kolay Internet, insanlari bu teknolojilerde yetkin kilmak ve Internet kullanimini yayginlastirmak hedefleri seçilmistir.

            Pire için yorgan yakmayalim

            Üzülerek belirtmek istiyoruz ki, ülkemiz Interneti bu kapsamda algilayamistir. Ülkemizi bilisim ve Internet devrimine hazirlayacak vizyon, örgütlenme, mekanizma, eylem plani ve somut projeler yoktur. Bugün, web sayfasi, bilgi islem birimi ve yerel agi olmayan bakanliklarimiz bile var. Biz hükümet ve parlamentomuzdan, Türkiye Internetinin önünü
açacak politika, mekanizma ve projeler: Altyapiya yatirim yapilmasi, evrensel hizmet anlayisi ile her yerde ucuz, güvelir ve kolay Internet saglanmasi, ülkenin insan gücü açigi için planlar, kamunun Internet tasinmasi için projeler bekliyoruz. E-Avrupa'dan esinlenmis, ama
ayaklari yerde, bir e-Türkiye görmek istiyoruz.

            Bu kosullar altinda parlamentomuzun Internet konusunda gündemine aldigi ilk
düzenlemenin, kisitlamalara ve cezai yaptirimlara yönelik olmasi tüm Internet sektöründe hayal kirikligi yaratmistir. Hakli nedenlerle de olsa, yapilmak istenilenin, yanlis teshis ve yanlis tedavi oldugunu, hedeflenen amaca ulasmanin mümkün olmadigini, aksine Türkiye Internetine ciddi bir darbe vuracagini belirtmek zorundayiz. Yapilmak istenilen düzenlemeler, Internetin ruhuna aykiri ve basari sansi olmayan önlemlerdir. Düzenlemenin hedefi olan kesimler kolayca, yurt disinda etkinliklerine devam edecekler; ama masum vatandaslar, is yerleri, KOBI'ler, okullar tedirgin olacak, zarar göreceklerdir. Internet sektörü kötü yönde etkilenecek, insanlarin konusma, yazma ve paylasma arzulari frenlenecektir.

            Öncelikle, Interneti geleneksel basin-yayin veya medyalarla ayni kefeye koymak onemli bir kategorik hatadir. Internet hayatin bir çok boyutuyla kesisir. Basin ve medyanin uzantisi olmak bunlardan yalnizca bir tanesidir. Internette alisveris veya is yapabilirsiniz; bu anlamda Internet bir dükkandir, bankadir, isyeridir veya bunlarin bir uzantisidir. Internette arastirip ögrenebilir, ders alabilir, bilimsel arastirma yapip sonuçlarini yayinlayabilirsiniz; bu anlamda bir kütüphane, bir üniversite veya arastirma kurumudur. Internette özel bir mektup gönderebilirsiniz veya bir grup arkadasinizla sohbet edebilirsiniz; bu anlamda kisisel ve
mahrem bir iletisim ortamidir. Internette degisik insanlarla tanisabilir, degisik konularda sohbet edebilirsiniz; bu anlamda kamuya açik bir sosyal ortamdir. Internette sivil toplum hareketleri yapilabilir; bu anlamda derneklerin, vakiflarin bir parçasi olabilir. Bu örnekler
hayatin her alanina çogaltilabilir. Interneti yalnizca matbaa, radyo, televizyon çizgisinde en son medya icadi olarak görmek, bu teknolojinin dogasi hakkinda önemli bir yanilgiya düsmektir

            Internet kimsenin planlamadigi bir sekilde gelismekte, yerlesmis kurumlari zorlamakta ve çözümü zor sorunlar üretmektedir. Matbaanin yaygin kullanimi veya sanayi devrimi daha az sancili olmamistir. Internet fikri haklar, bireysel haklar, vergi, gümrük, kimlik tespiti, islem kaydi gibi pek çok konuda çözümü kolay olmayan sorunlar ortaya çikarmistir. Dünya bu
sorunlarin üzerine dikkatli, temkinli ve katilimci bir sekilde gitmekte; ülkeler, acele ile alinmis kararlarla Internetteki gelismenin önünü kesmek istememektedir. Çünkü bunun, ülkelerinin gelisimine verecegi zararin hesabini veremeyeceklerini biliyorlar.

            Geleneksel medyalarla ayni yöntemlerle kontrol edilmeye çalisildiginda, Türkiye'de bu sektörün gelismesi engellenecek, bu hizmetler yurt disina kaçacaktir. Önüne geçilmesi istenen sakincalarin bu sekilde azaltilmasini teknik açidan olasi görmüyoruz. Öte yandan, hedef aldigi kisilere karsi etkin olmayan bu önlemler, büyük çogunlugu teskil eden sorumlu kullanicilara sikinti verecektir. Bu gelismelerin sonucu, matbaada oldugu gibi "pire için yorgan yakmak" olacaktir.

            Bugün Internette islendigi söylenebilecek ciddi bazi suçlari isleyenlerin, mevcut düzenlemeler çerçevesinde cezalandirilmasi yollari aranabilir ve devlet tipki gelismis ülkeler gibi bu teknolojinin etkin kullanimini ögrenmeye çalisabilir. Büyük ve önemli bilgisayarlari dünyanin diger ucundan yazdiklari programlarla kullanilamaz hale getiren saldirganlarin ABD yetkililerince basarili takibi bunun bir örnegidir.

Sayin milletvekillerimiz,

            Bu konudaki düzenlemelerin aceleye getirilmemesi, Üniversiteler, Internet Kurulu ve Sivil Toplum Örgütleri'nin görüsü alinarak yapilmasini savunuyoruz. Lütfen, Internet konusunda aceleci ve zarar verici bu düzenlemeden kaçininiz. Türkiye Internetinin gelismesi için yapilmasi yillardir beklenen yasal düzenlemeler var: tüketici haklari, sayisal imza, noterlik, vb. gibi. Bütün bu düzenlemelerin, dünyadaki gelismeleri takip eden, konuyu bilen kisilerin katilimi ile, özenle ve incelikle yapilmasi gerekmektedir. Biz Internet kurulu olarak yeniden
yapilandik. Bir Hukuk çalisma grubu olusturuyoruz.. Internet konusunda gereken düzenlemeler için öncülük ve koordinatörlük görevine talibiz. Interneti Türkiye ve Türkiye'nin insanlari için en etkin sekilde ve sakincalarini en aza indirerek kullanmak için gerekenleri beraberce yapalim.

            Türkiye'nin ülke olarak, Internetin nispeten marjinal olan problemli yönlerine degil, büyük potansiyeli olan olumlu yönlerine odaklanmasi gerekir. Interneti ülkenin rekabet gücünü artirma, dünya ile bütünlesme ve Avrupa Birligi'ne girme stratejisinin bir parçasi yapmaliyiz.
Türkiye'nin Interneti büyütme yollarini tartismasi gerekir; okullarimizi nasil internete tasiriz, KOBI'leri e-ticarete nasil alistirabiliriz, rekabet gücümüzü artirmak için interneti nasil kullaniriz, devleti nasil etkin, verimli, hizli ve vatandasa saygili hale koyabiliriz gibi sorulari
tartismasi gerekir. Ilgili tüm partilerin katilimi ile saydam ve sürekli çalisan mekanizmalar kurmali; bu mekanizmalar araciligi ile ulusal politikalar, master plan, gerekli eylem planlari, tesvik ve düzenleme mekanizmalarini hemen olusturmaliyiz.

            Internet Yasamdir…

Doç. Dr. Mustafa Akgül - Bilkent Üniversitesi
Prof. Dr. M. Ufuk Çaglayan - Bogaziçi Üniversitesi
Prof. Dr. I. Ethem Derman - Ankara Üniversitesi
Y. Doç. Dr. Attila Özgit - ODTÜ