forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:446. Error 9: Invalid character

Aktif .

   DKM- Türk bas?n?n?n d?? politika konusundaki genel yakla??m?n? ve bu alanda yapt??? habercili?i ortaya koymay? amaçlayan “Türk Bas?n?nda D?? Habercilik” adl? ara?t?rma SETA taraf?ndan yay?nland?. Çarp?c? tespitlerin yer ald??? ara?t?rmay? Mücahit Küçüky?lmaz ve Hakan Çopur haz?rlad?.

Raporu önemi, Türkiye’deki d?? habercilikle ilgili, daha önce elimizde olmayan özgün bir çerçeve sunmas?n?n yan? s?ra, bizzat alanda çal??an ve d?? haberin olu?um sürecine katk?da bulunan ki?ilerin görü?lerinden hareketle ortaya ç?km?? olmas?ndan kaynaklan?yor.

Bu ara?t?rmay? M. Mücahit Küçüky?lmaz ve Hakan Çopur, Türk bas?n?nda d?? politika habercili?i aç?s?ndan önemli merkezler olan ?stanbul, Ankara ve Washington’da, toplam 59 gazeteci, diplomat ve akademisyenle yürüttü.

D?? politika habercili?i alan?ndaki aktörlerin içinde bulunduklar? kurumun öncelikleri, di?er medya kurumlar?yla ili?kileri, hangi ?ekil ve içeriklerle haber yapt?klar?, neyi haber olarak görüp neyi görmedikleri ve d?? politika haberlerinin ne tür etkiler olu?turdu?u gibi konular ele?tirel bir çerçevede çözümleniyor.

RAPORUN SONUÇ VE DE?ERLEND?RME BÖLÜMÜ


Türkiye’de d?? habercilik ve d?? habercileri konu alan böyle bir çal??madan, salt akademik yakla??m de?il, elde edilen sonuçlar?n de?erlendirilmesinin yan? s?ra,
rapor format?n?n gere?i olarak ara?t?rma nesnesi olan meslekî alana ili?kin pratik önerilerde de bulunmas? beklenir. 59 mülakat ve 3 örnek olay incelemesinin
ard?ndan meslekî alana ve aktörlere ili?kin genel çerçevede ortaya ç?kan sonuç ve önerileri, 3 ana ba?l?k alt?nda toplamak mümkündür.

1. NITELIKLI ELEMAN KONUSU

Kabul gören genel vas?flar? itibariyle iyi derecede yabanc? dil anlama, yazma, konu?ma becerisine, yurt d??? deneyimine ve d?? habercili?i besleyen kültürel-
entelektüel birikime sahip olmay? ifade eden nitelikli eleman, kendisine yat?r?m yap?lan bir ortamda yeti?ecektir. Bu konuda üniversite e?itim sistemi, medya sermaye sistemi ve mevcut çal??ma ortam?n?n nitelikli d?? habercileri te?vik edecek bir bilinçle yap?lanmas? ?artt?r.

• Türk medyas?n?n mülkiyet yap?s?ndaki dönü?ümün sadece sermayenin çe?itlenmesi düzeyinde kalmay?p ço?ulculuk, çok seslilik ve kamu yarar? lehine de ?ekillenmesi, özel olarak d?? habercilik ve d?? habercilerin daha nitelikli hale gelmesinde yararl? olacakt?r. Dönü?ümün sadece mülkiyet yap?s?yla s?n?rl? kalmas?, meslekî etik bak?m?ndan sorunlu olan eski tarz habercili?in farkl? sermaye yap?lar? alt?nda aynen devam etmesine neden olacakt?r.

TÜRK BASININDA DI? HABERC?L?K


• Kendisini di?er habercilere k?yasla daha imtiyazl? ve seçkin bir konumda alg?layan d?? habercinin, görev yapt??? alana ili?kin bir zihinsel fark?ndal??a da ihtiyac? bulunmaktad?r. Burada di?er aktör ve yap?lardan ba??ms?z olarak bireysel bir niyet, inisiyatif ve vizyon da gerekli olmaktad?r.

• D?? habercilerin mevcut yabanc? dil bilgilerini sürekli olarak geli?tirmesi ve ona ilaveten farkl? yabanc? diller ö?renmesi için bas?n kurulu?lar? te?vik edici olmal?d?r. Pek çok kat?l?mc?n?n dile getirdi?i, yetersiz ?ngilizce bilme ya da ?ngilizceden ba?ka dil bilmeme durumu, özellikle Türkiye’ye kom?u ülkelerin dili söz konusu oldu?unda daha ciddi bir engel halini almaktad?r. Çözüm olarak, dil okullar? ve yurt d??? e?itim programlar? düzenleyen kurumlar ile uygun ?artlarda anla?malar yap?lmas? dü?ünülebilir. Bu konuda, bir mülakatta dile getirilen, TÖMER’in gazeteciler için ba?latt??? yabanc? dil kursu ve belirli bir süre için yurt d??? imkân? gibi projeler gündeme getirilebilir.

• Muhabire ve muhabirli?e verilen önem artt?r?lmal?; muhabirlerin özlük haklar? ve meslekî standartlar? editör ve kö?e yazarlar? ile   kar??la?t?r?ld???nda zay?f kalmamal?d?r.

• D?? habercilerin en yo?un biçimde yeti?ti?i ileti?im fakülteleri ve uluslararas? ili?kiler bölümlerinde d?? politika habercili?i alan?na ili?kin yönlendirme ve bran?la?malar lisans döneminden itibaren planlanmal?d?r.

• Benzer ?ekilde, d?? habercilerin e?itim sürecinde veya daha geç de olsa meslekî pratik s?ras?nda, belirli co?rafyalar üzerinde uzmanla?mas? sa?lanmal?d?r. Örne?in, Orta Do?u uzman? olan bir d?? habercinin ?ngilizcenin yan?nda Arapça, Farsça, ?branice ve Kürtçeyi bilmesi; Kafkas uzman? olan?n Rusça, Gürcüce ve baz? etnik dilleri bilmesi, dahas? o bölgelerde bulunmas? mesle?in niteli?ine ola?anüstü katk? sa?layacakt?r.

• Kurum içi e?itim programlar?, kat?l?mc?lar?n üzerinde ittifak etti?i yararl? etkinliklerden biri olarak göze çarpmaktad?r. Bu etkinliklerde meslekte tecrübeli yabanc? gazetecilerin konuk edilmesi, ço?u genç olan Türk d?? haberciler aç?s?ndan olumlu modelleme sonuçlar? do?urabilir.

• Yine kurumlar aras? e?itim çerçevesinde, d?? habercilerin olumlu etkilendikleri BBC, el-Cezire, CNN gibi ba?ar?l? küresel yay?n kurulu?lar? ile kar??l?kl? eleman de?i?im programlar? yap?labilir.

• D?? habercilerin Diplomasi Muhabirleri Derne?i gibi platformlarda bir araya gelerek ileti?ime geçmeleri, meslekî payla??m gerçekle?tirerek kendilerini geli?tirmeleri ve meslekî standartlar konusunda kafa yormalar? büyük faydalar do?urabilir.

2. NITELIKLI DI? HABERCILIK KONUSU

Öznesi nitelikli d?? haberci olan nitelikli d?? habercilik, i?in be?erî unsura var?p dayand??? bir meslekî ortam? i?aret etmektedir. Muhatab? büyük ölçüde d?? haberciler olan bu konuda öne ç?kan de?erlendirmeler ?unlard?r:

• Kaynaklar birinci elden toplanmal? ve özellikle Bat?l? kaynaklardan yap?lan tercümelerin a??rl??? azalt?lmal?d?r. Masa ba??nda yap?lan d?? habercili?in analitik düzeyinin yüksek olmas? mümkündür; fakat d?? habercili?in kalitesi için d?? habercinin alana ili?kin maddi bilgilere sahip olmas? ve haberi kitleye do?ru ve h?zl? biçimde iletmesi önceliklidir. Sadece ajanslardan beslenerek yap?lan d?? habercilik yetersiz kalmaktad?r; mümkün oldu?unca olay yerinde muhabir olmal? ki gerçekleri hedef kitleye yerinden aktarabilsin.

• Birikimli ve iyi yeti?mi? ki?ileri muhabir, kö?e yazar? ve yorumcu olarak d?? habercilik alan?na kazand?rmak meslekteki kalitenin artmas?n? da beraberinde getirecektir. Burada marifetin iltifata tâbi oldu?u kural? hat?rda tutulmal?d?r.

• Bas?n kurulu?unun ve orada çal??an habercinin üzerinde haberin içeri?ini ve verili? tarz?n? etkileyecek iç veya d?? bask?lar?n bulunmamas? gerekmektedir. Zira sansür ve psikolojik bask? ihtimalinin oldu?u meslekî ortamda nitelikli bir d?? habercilik yap?lmas? mümkün de?ildir.

• D?? habercili?i yerel bak?? aç?s?yla s?n?rl? kalarak yapmamak, her ?eye Türk gözlü?üyle bakmak yerine daha evrensel dü?ünebilmek ve farkl? toplumlar? anlamak önemli bir faktördür. Türkiye’yi d?? dünyaya anlatmak kadar ba?kalar?n? anlamakta da ba?ar?l? olmak ileti?imin sa?l??? aç?s?ndan gereklidir. Bu çerçevede, d?? haberin iç haber kurgusuna kurban edilerek verilmesi, onun özgün de?erini ve niteli?ini zedelemektedir.

• Türk bas?n?nda d?? habercili?in hem daha az d??a ba??ml? olmak, hem de kaynaklar? çe?itlendirmek gibi paradoksal görünen bir geli?imi gerçekle?tirmeye ihtiyac? vard?r. Do?ru ve ciddi d?? habercilik, angaje olmu? bir gazetecilik anlay???yla mümkün olmayacakt?r.

• So?uk Sava? sonras? ya?anan de?i?imi ve bu çerçevede Türk d?? politikas?nda ortaya ç?kan yeni tav?r ve tutumlar?, kar??t veya destek olmaktan ba??ms?z bir biçimde, do?ru okumak gerekmektedir. Bu çerçevede, Türk bas?n?n?n eski tabu, korku ve kal?plar? bir kenara koyarak ara?t?rmac? gazetecili?e dayanan ve nitelikli muhabir olman?n, uzmanla?man?n ve konuya hâkim olman?n i?in merkezinde oldu?u bir d?? habercilik tarz?n? benimsemesi zorunlu bir ihtiyaçt?r.

• Washington’daki Foreign Press Center (D?? Haber Merkezi) örne?inde oldu?u gibi, d?? habercilerin ve yabanc? gazetecilerin düzenli, h?zl? ve do?ru biçimde birincil kaynaklardan bilgilendirilmesi için, Ankara’da D??i?leri Bakanl??? bünyesinde bir bas?n merkezine ihtiyaç bulunmaktad?r.

• Kaynak ve hedef kitle ile ili?kilerde etik ilkelere azami dikkat edilmesi, d?? habercili?in güvenilirli?i ve uluslararas? sayg?nl??? bak?m?ndan ?art görülmektedir. Ayn? ?ekilde d?? haberin magazin boyutunun öne ç?kar?lmas? pek çok kat?l?mc? taraf?ndan bir “sorun” olarak kodlanmaktad?r. Bununla birlikte, haberin özünü perdelemeyecek ve manipüle etmeyecek k?vamda bir ki?ile?tirme veya özel ya?am efekti dengeli bir üslupla sunulursa, d?? haberin etki alan?n?n geni?lemesine katk?da bulunabilir.

• Evrensel standartlarda habercilik yapmak için, Türk bas?n?n?n d?? habercilik alan?na di?er habercilikten farkl? ve ciddiyetle yakla?mas?, teknik konular kadar be?erî sermayeye de yat?r?m yapmas? gereklidir.

• Bas?n kurulu?lar?ndaki seçici editoryal yap?n?n içinde d?? habercilerin de bulunmas?, d?? haberin kendi mant???yla, do?ru ve etkili biçimde verilmesi bak?m?ndan önemlidir.

• Haberde kullan?lan dil ve üslubun daha nitelikli ve anla??l?r k?l?nabilmesi sadece d?? habercilik de?il, habercilik alan?n?n tamam? aç?s?ndan gereklilik arz etmektedir. Türk bas?n?n?n yabanc? dil konusundaki s?k?nt?lar? bir yana Türkçe’nin kullan?m? hususunda da daha dikkatli olmas? beklenmektedir. Habere kaynakl?k eden olay veya mekân ile ilgili daha derinlikli bilgilerin analitik ve okunakl? bir üslupla sunulmas? konusu hâlâ bir sorunsal olarak kar??m?zda durmaktad?r.

• Ayr?ca kat?l?mc?lar?n s?kça dile getirdi?i hususlar aras?nda yer alan insan merkezli bir habercilik yakla??m?n?n Türk bas?n? taraf?ndan benimsenmesi pek çok sorunun çözümünü kolayla?t?racakt?r. Öznesi insan/toplum olan bir habercilik anlay???, hem daha sahici bir dil yakalayabilir, hem de okurla haberin öznesi aras?ndaki ili?kiyi daha s?cak ve anlaml? hale getirebilir.

• Genel olarak haber programlar?n?n, özelde ise d?? habercili?in ölçümlerden ç?kar?lmas? ve haberin bir reyting malzemesi olarak dü?ünülmemesi, kalitenin artmas? konusunda temel bir yakla??m olarak benimsenmelidir.

• Türk bas?n?nda derinlikli dü?ünce üretimi ve analitik bak???n yerle?mesi aç?s?ndan etkili i?levler görmü? olan dergicili?in d?? haberler alan?nda güçlü biçimde yap?lmas? bir ihtiyaç olarak de?erlendirilmelidir. Foreign Affairs, New Yorker, Times ya da Newsweek gibi dünya standartlar?nda bir d?? politika dergisi ç?kar?lmamas? Türkiye’deki d?? habercili?in eksikliklerinden biridir.

3. KAMU GÜCÜ VE DI?ER AKTÖRLERIN ROLÜ

Kamu gücü devreye girdi?inde bas?n özgürlü?ü ve ba??ms?zl???yla ilgili tart??malar?n da gündeme gelmesi kaç?n?lmazd?r. Ancak gerek bas?n?n kendi içindeki ve kitle ile ili?kilerinin bir hukuka ba?lanmas?, gerekse halen modernle?me sürecine uyum sa?lamaya çal??an toplumlarda medyan?n teknik ve etik geli?imini gerçekle?tirmesi için kamu erkinin oynayaca?? roller bulunmaktad?r. Türkiye gibi, görsel-i?itsel bas?n?n kamu tekeli ?eklinde olu?up zamanla özel sektör eliyle çe?itlendi?i, yaz?l? bas?n?n ise dolayl? olarak iktidar ile ili?kili oldu?u, hatta konjonktüre göre bazen iç içe geçti?i toplumlarda, medya ve devlet d???ndaki üçüncü aktörler de süreç içerisinde gittikçe artan bir etkiye sahip olmaktad?r. Nitelik ve nicelik itibariyle zaman geçtikçe daha görünür hale gelen örgütlü sivil toplum hareketleri, özdenetim kurullar?, meslek birlikleri, reklâm verenler ve özel sektör temsilcileri bu cümleden say?labilir. Habercili?in ve özelde d?? habercili?in geli?imine yap?c? katk? sa?lamas? ve demokratik kat?l?m? artt?rmas? beklenen mezkur üçüncü aktörler, vatanda?lar?n medya arac?l???yla siyasal süreçlerde yer almas? ile medyan?n faaliyetlerinin sivil denetim ve gözetime aç?k hale gelmesi bak?m?ndan önemlidir.

Türkiye’deki d?? habercilik ortam?n?n sorunlar? ve genel durumu göz önüne al?nd???nda, kamu ve di?er aktörlerin bu ortama sa?layaca?? katk?lar ?u ?ekilde ortaya ç?kmaktad?r:

• Her ?eyden önce kamu gücü, Türkiye’de gazetecili?e ve yay?nc?l??a uluslararas? standartlarda bir seviye getirebilir. D?? habercilerin önemli bir k?sm?n?n kamunun denetleme ve gözetleme faaliyetine kar?? mesafeli olduklar?, buna kar??l?k kamunun geli?tirme i?levi konusunda beklentiler ta??d?klar? görülmektedir.

• Bununla birlikte kamu gücünün medya kurulu?lar?na kar?? e?it ve dengeli olmas?, özellikle ele?tirel bas?n?n bask? alt?na al?nmamas? beklenmektedir. Nitelikli d?? habercilik konusunda iyi örnekler te?vik edilmeli, olumsuz örnekler uyar?lmal?d?r.

• Türkiye’de medya ile devlet aras?ndaki ili?kilerin düzenlenmesi amac?yla öncelikle Siyasi Partiler Kanunu, Bas?n Kanunu ve Seçim Kanunu üzerinde  demokratikle?tirici reformlar yap?lmal?d?r. Hukuk devleti güçlendi?i ölçüde Türkiye’de bas?n da güçlenecek ve o zaman daha iyi d?? habercilik yap?labilecektir.

• D??i?leri Bakanl???’n?n düzenli, h?zl? ve ayr?ms?z bir biçimde habercileri bilgilendirmesi, ki?isel ili?kilerle yetinmeyip kamu diplomasisi yürütecek kurumsal bir yap? olu?turmas? gerekmektedir.

• Kamu gücü, medyaya halk?n en az?ndan belli bir kesiminin taleplerini temsil eden bir kurum olarak sayg?yla yakla?mal? ve özellikle d?? politika alan?nda verilecek mesajlar?n sa?l?kl? biçimde yerine ula?mas? için toplumsal kat?l?m?n ihmal edilmemesi gerekti?ini bilmelidir.

• Kamu gücü ve siyasiler ço?u zaman gazeteciler için haber kayna??d?r. Fakat bu tür bir ili?ki, özellikle Ankara’da yürütülen d?? habercilik tarz?nda, gazetecinin kayna??n güdümüne girmesi sonucunu do?urmamal?d?r. Bu noktada, bas?n mensuplar?na oldu?u kadar kamu görevlilerine de vazife
dü?mektedir.

• Kamunun imkânlar?yla düzenlenen organizasyonlara ve yurt d??? seyahatleri ne sadece kö?e yazarlar? ve genel yay?n yönetmenleri de?il, diplomasi muhabirleri de götürülmelidir. Yak?n dönemde h?zl? ilerlemelerin kaydedildi?i bu konuda da hem kamu erkine, hem de medyaya sorumluluk dü?mektedir.

• Türkiye’de h?zla yayg?nla?an ve d?? habercilerin önemli haber kaynaklar? aras?nda yer almaya ba?layan dü?ünce kurulu?lar? ile D??i?leri Bakanl??? ve d?? haberciler aras?nda daha s?k? ve kurumsal ili?kiler düzenlenmelidir.

• Son olarak hedef kitlenin demokratik mecralarda kat?l?mc? olmas?, RTÜK ve sivil toplum örgütleri arac?l???yla bireysel ve organize tepkiler ortaya koymas? meslekî alanda faaliyet gösteren aktörlerin kendilerini yeniden düzenlemeleri aç?s?ndan etkili olacakt?r.


RAPORUN TAMAMI ?Ç?N TIKLAYIN...

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri