forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:446. Error 9: Invalid character

Aktif .

medya_siddetSon 10 y?lda yay?nlanan gazete haberlerini inceleyen uzmanlar, Türk bas?n?nda nefreti körükleyen 10 haberi belirledi. Sosyal De?i?im Derne?i’nin Aç?k Toplum Vakf?, Global Dialogue ve Hollanda’n?n ?stanbul Ba?konsoloslu?u’nun deste?iyle yapt??? “Ulusal Bas?nda Nefret Suçlar? – 10 Y?l, 10 Örnek” ba?l?kl? ara?t?rmas?n?n sonuçlar? aç?kland?..

 


Türk bas?n?n?n 10 y?ll?k taramas?n?n yap?ld??? çal??madan sonra haz?rlanan de?erlendirme raporunda, öncesinde iki ?ngiliz taraftar?n öldürüldü?ü ?stanbul’daki Galatasaray-Leeds United kar??la?mas?ndan sonra “TWO S?ZE” ba?l???yla yay?mlanan Star gazetesinin tutumu ayr? bir bölümde irdelendi. “Holiganlar?n sokakta da,   sahada da a?z?n? burnunu k?rd?k / Surat?n?za tükürerek gönderiyoruz” spotlar?n? yay?mlayan Star’da iki ki?inin öldürüldü?ü olaylar için “Leeds’li holiganlara Taksim’de kafas?na vura vura vatan topra??n? öptürdüler” ifadelerinin kullan?lmas? “yo?un ?rkç?l?k” olarak de?erlendirildi. “TWO S?ZE!” ba?l???yla ç?kan 7 Nisan 2000 tarihli Star gazetesinin “ileti?im fakültelerinde ders malzemesi olabilece?ine” i?aret edildi.

6 ay süren 10 y?ll?k taramada seçilen haberleri de?erlendiren Dan??ma Kurulu’nda yer alan Galatasaray Üniversitesi ö?retim üyesi Prof. Yasemin ?nceo?lu, Türkiye’de nefret suçlar?na kar?? yapt?r?m bo?lu?u bulundu?una i?aret etti. Türk Ceza Kanunu’nun “nefret suçlar?” aç?s?ndan da ele al?nmas? gerekti?ini vurgulayan ?nceo?lu, gündem belirleme gücüne sahip olan medyan?n “nefret söylemi” içeren haberlerinin yaratt??? sorunlara da i?aret etti.

’Medya devletin de gerisine dü?üyor’

Dan??ma Kurulu üyelerinden Bahçe?ehir Üniversitesi AB Bölüm Ba?kan? Dr. Cengiz Aktar da, nefret söylemi üzerinde dururken, bu konuda medyan?n “devletin bile gerisine dü?tü?ü” örnekler oldu?unun alt?n? çizdi. 1915’teki tehcir karar?n?n ard?ndan hayatlar?n? kaybeden binlerce Ermeni’nin Taksim’de an?ld??? 24 Nisan etkinli?i için Haber Türk’te 20 Nisan’da ç?kan “Taksim’de ’soyk?r?m’? anacaklar” ba?l???na i?aret eden Aktar, “Devlet burada, t?rnak içinde söylüyorum, çok daha liberal, çok daha tarafs?z durumda. Ama medya bildik ?ablonu uyguluyor” dedi.

Nefret içeren söyleme kar?? medyadaki geleneksel ilgisizli?in bir ölçüde azald???n? vurgulayan Aktar, “Sanki bir ?eyler medyada, toplumda, devlet seviyesinde k?p?rd?yor” ifadesini kulland?.

Ara?t?rma nas?l yap?ld?, haberler nas?l seçildi?

Sosyal De?i?im Derne?i Yönetim Kurulu üyesi ve Proje E? Koordinatörü T. Cengiz Algan da, ara?t?rma ve sonuçlar? hakk?nda bilgi verdi. Algan’?n verdi?i  ve ara?t?rmay? içeren kitapç???n içerdi?i bilgilere göre, çal??ma için Türkiye’de yay?mlanan 39 gazete içinden, tiraj ve temsil nitelikleri dikkate al?narak 20’si seçildi. 2008 sonundan ba?layarak internet ar?ivlerinin olanak verdi?i ölçüde 10 y?l geriye do?ru taramak için seçilen gazeteler ?unlar:

Ak?am, Birgün, Cumhuriyet, Fotomaç, Gündem, Hürriyet, Milli Gazete, Milliyet, Ortado?u, Posta, Radikal, Sabah, Star, Taraf, Türkiye, Vakit, Vatan, Yeni ?afak, Yeniça?, Zaman.

Dan??ma Kurulu 200 haber aras?ndan 10’unu seçti

6 ay süren tarama sonunda 30 bin haberi kapsayan bir liste olu?turuldu. Proje ekibi, listedeki haber say?s?n?  ilk a?amada 5 bin civar?na, ikinci a?amada 200’e indirdi. 200 haberlik liste ö?retim üyesi, gazeteci ve sanatç?lardan olu?an 12 ki?ilik Dan??ma Kurulu’na sunuldu.

Dan??ma Kurulu, bu listeden  “etnik köken”, “cinsel yönelim”, “ulusal kimlik”,   “toplumsal statü”, “dini inanç” ve “cinsiyet” kategorilerinde “nefret söylemi”ni örnekleyen 10 haberi seçti.Dan??ma Kurulu ?u isimlerden olu?tu:

Ayd?n Engin, Ay?e Hür, Ba??? Erten, Prof. Bask?n Oran, Dr. Cengiz Aktar, I??n Eliçin, Kerem Kabaday?, Yard. Doç. Kerem R?zvano?lu, Sefa Kaplan, Prof. Turgut Tarhanl?, Prof. Yasemin ?nceo?lu, Zeynep Tanbay.

En çok etnik köken hedef al?n?yor

2009 y?l? May?s-Aral?k döneminde 10 ki?ilik bir ekip ve Dan??ma Kurulu’nun seçimiyle yap?lan ar??t?rmada, haberlerde etnik kökene, ulusal özelliklere, cinsel kimliklere, cinsel yönelime, din ve inanca, siyasal e?ilimlere, mülkiyete, bedensel engellili?e, e?itim durumuna ve toplumsal statüye yönelik ayr?mc? söylemler tarand?.

Ara?t?rmada taranan haberlerin yüzde 23.76’s? etnik kökene, yüzde 18.80’i siyasal e?ilime, yüzde 16.19’u cinsel kimli?e, yüzde 15.80’i din ve inanca, yüzde 11.93’ü toplumsal statüye, yüzde 6.88’i cinsel yönelime, yüzde 2.81’i ulusal kimli?e, yüzde 2.23’ü bedensel engellili?e, yüzde 1.55’i mülkiyete yönelik "nefret suçu - söylemi" kapsam?nda de?erlendirildi.

Projede, cinsel yönelimlere yönelik nefret söyleminin hemen her gazetede yer ald???, milli günler ve bayramlarda milliyetçi söylemin yayg?nla?t??? tespit edildi.

??TE NEFRET SÖYLEM?N? TEMS?LEN SEÇ?LEN 10 HABER


1- AHMET KAYA’YA MADAM ?EFKAT?: Sabah gazetesinin 2 Kas?m 1999’da “Ahmet Kaya’ya madam ?efkati” ba?l???yla man?ete ç?kard??? haber. Ara?t?rma raporunda haber için yap?lan de?erlendirmede, Magazin Gazetecileri Derne?i’nin 12 ?ubat 1999’daki ödül gecesinde “Kürtçe ?ark?” yapmak istedi?ini belirtince küfür, hakaret ve masalardan f?rlat?lan çatal-b?çaklara hedef olan Ahmet Kaya’n?n yurtd???na kaçmak zorunda kald??? hat?rlat?ld?. Kaya’n?n “Bayan Mitterand’?n yard?m?yla Fransa’dan oturma izni ald???n?” duyuran haberin ba?l?k ve ara ba?l?klar dahil 8 cümle ve 102 kelimeden olu?tu?u, “nefret söylemi” aç?s?ndan her cümlenin “iyi de?erlendirildi?i” vurgulan?yor.

Haberde Türkçe’de “evli kad?n” anlam?na gelen “madam”?n argoda “genelev patronu” anlam?nda kullan?ld??? hat?rlat?lan de?erlendirmede, haberin sunu?unda argo kar??l???n kastedildi?i belirtiliyor. Kaya’n?n “bir süre Almanya’da oyaland???”, terörü övdü?ü izlenimi vermek için konserlerini “da?dakilere selam”la bitirdi?i, “5 bin mark verip bir de 91 model araba ald???”, Danielle Mitterand’?n “bölücülerin anas? oldu?u” yolunda haberde kullan?lan ifadelere dikkat çekilen de?erlendirmede, Sabah’?n yay?n? “etnik kökene yönelik nefret söylemi” kategorisinde de?erlendiriliyor.

2- BU KEZ ?Y?CE AZITTILAR: Milliyet’te 23 ?ubat 2002’de yay?mlanan “Bu kez iyice az?tt?lar!” ba?l?kl? DHA haberinde, travestilerin kendisine sald?rd???n? öne süren bir ki?inin ?ikâyeti üzerine ya?anan olaylar anlat?l?yor. Haber, ?ikâyet üzerine gözalt?na al?nan arkada?lar?n?n b?rak?lmas?n? isteyen travestilerin karakolda olay ç?kard?klar?n? içeriyor. Ara?t?rma sonuçlar?n? de?erlendiren raporda, ba?l?ktaki “bu kez az?tt?lar” ifadesiyle travestilerin sürekli benzer suçlara kar??t?klar?, bu olayda yapt?klar?n?n da öncekilerden “çok daha büyük” bir suç oldu?u vurgusu ele?tiriliyor. Haberde “gözalt?” yerine kullan?lan “yakalad?” ifadesinin de yarg?ya gerek kalmadan suçluyu ilan etti?i üzerinde duruluyor. Raporda bu haber “cinsel yönelime dönük nefret söylemi” kapsam?nda de?erlendiriliyor.

3- ERMEN?LER KUDURDU: Yeniça? gazetesinde 17 Kas?m 2009’da haberin “Ermeniler kudurdu” ba?l??? ve “Ermeni’den kahpe sald?r?” ara ba?l???yla bir ulusa kar?? dü?manl???n yeterince net ifade edildi?i anlat?l?yor. Raporda, Azerbaycan ile Ermenistan aras?nda ç?kan bir çat??madan söz eden haberde Ermenistan’?n de?il özellikle ulusun ad?n?n kullan?ld???na i?aret ediliyor. Buna kar??l?k, kar?? taraf için 6 kez Azeri de?il “Azerbaycanl?” ifadesinin kullan?ld???, Azeri kay?plar?n?n “?ehit” olarak ifade edildi?i, Ermenilerin ise ate?kesi ihlal ettikleri ifadelerini içeren haber “etnik kökene yönelik nefret söylemi” ve “bir ulus ve ulusun ülkesine yönelik nefret söylemi” kapsam?nda de?erlendiriliyor.


4- HA?NLER YAKALANDI: Star gazetesinde 24 Mart 2005’te yay?mlanan “Hainler yakaland?” ba?l?kl? haberde Mersin’de bayrak yakma olay? duyuruluyor. Raporda, “Mersin’de 20 Mart günü Nevruz kutlamalar? s?ras?nda Türk bayra??n? yakma giri?iminde bulunan iki ki?i dün sabah gözalt?na al?nd?” ifadesi bulunan haberin giri?inin devam?ndaki “Bayrak yakma olay?n?n failleri oldu?u bildirilen C.S. (12) ve V.S. (14) isimli çocuklar” ifadesine dikkat çekiliyor. Gözalt?na al?nanlar?n “çocuk” oldu?u haberde de geçmesine kar??n “Hainler yakaland?” ba?l???n?n kullan?lmas?n?n dü?ündürücü oldu?u vurgulanan raporda haber “etnik kökene yönelik nefret” kapsam?nda de?erlendiriliyor.


5- KAPICI ?ARKICIYA TECAVÜZ DAVASI: Raporda, Hürriyet’te 3 Temmuz 1999’da yay?mlanan “Kap?c? ?ark?c?ya tecavüz davas?” ba?l?kl? haberin “toplumsal statüye yönelik bariz bir nefret söylemi” içerdi?i belirtiliyor.Yarg?ya ta??nm?? vakan?n ?ark?c?n?n kap?c?l???yla tamamen ilgisiz oldu?u anlat?lan raporda haberin “kap?c? ?ark?c?n?n boynu bükük bir foto?raf? ile süslendi?i” yorumu yap?l?yor.


6- KOREL?  REHBERE OSMANLI TOKADI: 6 May?s 2005’te “Koreli rehbere Osmanl? tokad?!” ba?l???yla Radikal’de yay?mlanan haber için ara?t?rma sonuçlar?n? içeren raporda, önce “Osmanl? tokad?”n?n genellikle övünme amaçl? kullan?ld??? anlat?l?yor. Haber, Türkiye turuna ç?kan Japon turistlerin Koreli rehberinin Güneydo?u Anadolu’dan “Kürdistan” diye söz etmesi üzerine Türk rehber taraf?ndan yumrukland???n? içeriyor. Raporda, övünme amaçl? “Osmanl? tokad?” ba?l???n? kullanan Radikal’in “sald?rganl??? yüceltti?i” öne sürülüyor ve haber “ulusal özelliklere yönelik nefret suçlar?” kapsam?nda de?erlendiriliyor.

7- RAH?PLER UÇKURU K?L?SEDE ÇÖZÜYOR: Vatan’da 6 Ocak 2006’da yay?mlanan “Rahipler uçkuru kilisede çözüyor” ba?l?kl? haber, “yap?lan bir ara?t?rmaya göre ABD’de en az 34 bin rahibenin rahiplerin cinsel tacizine u?rad???, bu rakam?n toplam?n yüzde 40’?na tekabül etti?ini” iddias?n? içeriyor. Raporda, 1164 rahibenin yüzde 40’?n?n cinsel tacize u?rad??? yolundaki ara?t?rma sonucundan yola ç?k?larak ülke geneli için yap?lan istatistiki de?erlendirmeye dayan?lmas? ve “en az 34 bin rahibenin cinsel tacize u?rad???n?n kesin bir sonuçmu?”gibi verilmesi ele?tiriliyor.

Haberde “bu tacizlerin yüzde 90’?n?n rahibenin aile üyelerince, himayesinde oldu?u rahiplerce ve di?er ba? rahibelerce yap?ld???” belirtilmesine kar??n hangi grubun hangi oranda ba?? çekti?ine ili?kin bilgi bulunmad???, ancak takip eden cümlelerde bütün tacizleri “rahiplerin yapt???” yolunda ifadeler kullan?ld??? anlat?l?yor. ?stitastiki veri eksi?ine kar??n ba?l?ktaki “kaba” ifade de dikkate al?nd???nda haberin “dinsel inanca yönelik nefret söylemi” kapsam?nda de?erlendirildi?i belirtilen raporda, kutsal mekân?n da cinsel taciz suçu ile ili?kilendirildi?ine, öne ç?kan?n “taciz ve ma?durlar?” de?il kilise ve rahipler oldu?una dikkat çekiliyor.


8- ROTH AYVAZ HOCAYA HAVALE:
Ak?am gazetesinde 25 Kas?m 2000’de “Roth, Ayvaz hocaya havale” ba?l?kl? haber için yap?lan de?erlendirmede, dönemin Devlet Bakan? Ayvaz Gökdemir’in, Türkiye’ye gelerek hüküm giyen DEP milletvekillerinin serbest b?rak?lmas?n? isteyen Avrupa Parlamentosu üyesi Claudia Roth için “fahi?e” ifadesini kulland??? hat?rlat?l?yor. Roth’un açt??? tazminat davas?nda Gökdemir’in 6 May?s 1997’de suçlu görülerek mahkûm edildi?i de belirtiliyor.

Bu olaydan be? y?l sonra Türkiye’ye gelen ve Diyarbak?r’?n HADEP’li Belediye Ba?kan? Feridun Çelik’ten “büyükelçi” diye bahsetti?i ve “Kürt güne?i parl?yor” dedi?i belirtilen Roth için, Ak?am gazetesinin be? y?l önceki olaya at?f yapmas? ele?tiriliyor. De?erlendirmede, “tarafl?l???” sergileyen ifadelere de dikkat çekilen çekilerek haberin “cinsiyete yönelik nefret söylemi” kapsam?nda de?erlendirildi?i kaydediliyor.


9- SÜNNETS?Z KUNDAKÇI DTP ADINA KURBAN DER?S? TOPLAMI?:  Zaman gazetesinde 17 Ocak 2008’de yay?mlanan “Sünnetsiz kundakç? DTP ad?na kurban derisi toplam??” ba?l?kl? haber, araç yakmakla suçlanan bir ki?inin tutuklanmas?n? içeriyor. Raporda, haberde araç yakmakla ilgisi bulunmayan “kurban derisi toplama”n?n DTP ile ili?kilendirilmesi, ki?inin “sünnetsiz oldu?unun belirlendi?inin” iki kez vurgulanmas?, “ayr?ca” terör olaylar?na kar??t???n?n belirtilmesi üzerinde duruluyor.
Sünnetsiz ç?kanlar?n genellikle Ermeniler oldu?una ili?kin kanaatin hat?rlat?ld??? raporda, Zaman’?n haberinde “terör örgütü üyeleriyle ba?ta Ermeniler olmak üzere gayrimüslimler aras?nda paralellik kuruldu?u, en az?ndan bir ça?r???m yap?ld???” anlat?l?yor. Vurgunun “sünnetsiz olma”ya yap?lmas? nedeniyle haberin “dinsel inanca yönelik nefret söylemi” kapsam?nda de?erlendirildi?i kaydediliyor.


10- TRAVEST?  ZEH?R KURYELER? HAVAL?MANINDA YAKALANDI: Türkiye gazetesinde 30 Nisan 2006’da “Travesti zehir kuryeleri havaliman?nda yakaland?” ba?l???yla yay?mlanan haber, ülkeye kaçak uyu?turucu sokulmas?yla ilgili. Ancak ortada cinsel kimlikle ilgili bir olay olmamas?na kar??n kuryelerin “travesti” oldu?unun vurgulanmas? bu kesimi suçla ili?kilendirme niyetine ba?lan?yor. Haberdeki “Ele geçen uyu?turucunun ?stanbul’da bulunan zencilere verilmek üzere getirdi?i iddia edildi” ifadesinin de sorunlu oldu?u belirtilen raporda, siyahlara “zenci” denilmesi ve bütün siyahlar?n suçla ili?kilendirilmesi “?rkç?” bir tutum olarak de?erlendiriliyor. Hem cinsel yönelime, hem de ?rk özelliklerine yönelik “nefret söylemi” tespit edildi?i belirtilen haberin, öne ç?kan unsur “travesti zehir kuryeleri” oldu?u için “cinsel yönelime dönük nefret söylemi” kapsam?nda görüldü?ü belirtiliyor.

’TWO S?ZE!’ ?Ç?N ÖZEL DE?ERLEND?RME


Sosyal De?i?im Derne?i’nin ara?t?rma raporunda, Star gazetesinin 7 Nisan 2000 tarihinde Galatasaray-Leeds United maç? için yapt??? sayfa için özel bir de?erlendirme yap?l?yor. Galatasaray’?n ?stanbul’da Leeds United’? 2-0 yenmesinden önceki ak?am Taksim bölgesinde ç?kan olaylarda iki ?ngiliz taraftar?n b?çaklanarak öldürüldü?ünün hat?rlat?ld??? raporda, “TWO S?ZE!” man?eti ve di?er ifadelerle “haber”in bu cinayetlerin üzerine bina edildi?i anlat?l?yor. Raporda, sayfan?n üstünde kullan?lan ve dövülen bir ?ngiliz taraftar? yerde gösteren foto?raf?n üzerindeki “Sokakta böyle” yaz?s? ile sayfan?n alt?nda kullan?lan ve tak?m?n?n yedi?i gole üzülen futbolcuyu gösteren foto?raf?n üzerindeki “Sahada böyle” yaz?s?na i?aret ediliyor.

’A?z?n?  burnunu k?rd?k, surat?na tükürerek gönderiyoruz’

Kurulan paralellikle ?iddetin onaylanmas?  ele?tirilirken, ba?l?k dahil 50 kelimeden ibaret olan Star’?n birinci sayfas?ndaki spotlar ?öyle hat?rlat?l?yor:

“Holiganlar?n sokakta da, sahada da a?z?n? burnunu k?rd?k... ”

“Biz Türkler, Avrupal? rakiplerimizi çiçeklerle kar??lar, alk??larla u?urlar?z... Ama sizi surat?n?za TÜKÜREREK gönderiyoruz! Two... Two... Two... ?ngiltere’ye kadar yolunuz var!”

“Leeds’li holiganlara Taksim’de kafas?na vura vura vatan topra??n? öptürdüler... ”

“Leeds’li futbolculara Ali Sami Yen’in çimlerinde cenaze namaz? k?ld?rd?lar. Hem de two rekat... ”

’Bu kadar ?rkç?l?k ders malzemesi olabilir’

Ara?t?rma sonuçlar?na ili?kin raporda Star’?n yay?n? için “Bu a??r? sald?rgan nefret dili kar??s?nda so?uk kanl? yorum yapmak gerçekten zor... 50 kelimeye bu kadar yo?un ?rkç? bir dili s??d?ran bu haber tipik bir nefret suçu savunusu olarak ileti?im fakültelerine ders malzemesi bile olabilir” ifadesi kullan?l?yor.

Raporda, iki ?ngiliz taraftar?  öldürenlerden en a??r cezay? alan 4 ki?inin 4 y?l 9 ay hapis yatt?ktan sonra serbest kald???, 10 y?l sonra Leeds United klübü  ba?kan?n?n “olay?n a??rl???yla orant?l? cezalar verilmedi?i için Türkiye’yi ele?tirdi?i” de hat?rlat?l?yor.

Raporun bu bölümünde, Emin Pazarc?’n?n Ak?am’da yay?mlanan “Suçlu ?ngilizler” ba?l?kl?  bir yaz?s? da büyüteç alt?na al?n?yor.

VAK?T, ARA?TIRMACILARIN ??FRES?N? ?PTAL ETT?

Ara?t?rma raporunda, Anadolu’da Vakit gazetesi de özel bir yer buluyor. T. Cengiz Al?an, gazetenin elektronik ar?ivine abone olunarak girildi?ini, ancak “nefret suçu ve söylemi” üzerine ara?t?rma yapt?klar? ö?renilince ar?ive giri?lerinin engellendi?ini aç?klad?. Bu durum, raporda da belirtildi.

Raporda Vakit’te ç?kan “Bunu Moskof yapmaz”, “Ermeni’nin yerli u?aklar?”, “Mi?on ahlaks?zl???” ba?l?kl? haberler de “nefret söylemi”ni örnekleyen yay?nlar olarak irdelendi.

Ara?t?rma raporunda Burhan Ayeri’nin “Lale Mansur’un bayraktan donu” (Ak?am-13 Nisan 2005), Zeynep Gö?ü?’ün “Tesettürlü yüzmek” (Hürriyet-16 Temmuz 2005) ba?l?kl? yaz?lar? da sras?yla “cinsiyete” ve “dinsel inanca” yönelyik nefret söylemi kapsam?nda de?erlendiriliyor.

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri