forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:446. Error 9: Invalid character
Yazdır

GAZETELER K?M?N MALI?

Aktif .

yavuz_baydar300Milliyet ve Vatan'?n sat?lmas? üzerine Milliyet pazar? Hasan Cemal'in "Bizi bozdolab? fabrikas? gibi satt?lar" ?eklinde yazmas? yeni bir tart??ma ba?latm??t?. Gazeteler kimin mal?? Yavuz Baydar Sabah'taki yaz?s?nda bu konuyu tart??m??...

 

Gazeteler Kimin Mal??

Son gazete sat??lar?n?n tetikledi?i tart??ma, gazetecilik mesle?ine sahip ç?kmak için çok önemli bir f?rsat olu?turmakta

Bir gazetenin gerçek sahibi kim?
Patronlar m?, gazeteciler mi?
Okurlar m??
Hangisi?
SABAH'la yaz?l? bas?n kulvar?nda yar??an Milliyet ve Vatan'?n sat?lmas? ard?ndan, meslek duayenlerinden Hasan Cemal'in "Gazete, fabrika, banka…" ba?l?kl? yaz?s? (26 Nisan, Milliyet) bu sorular? yeniden gündeme ta??d?.
Gerçekten de çok önemli sorulard?r bunlar. Önemi ?uradand?r:
Medya i?i, herhangi bir ticari faaliyet de?ildir. Bu sektöre egemen olmas? gereken meslek -gazetecilik, habercilik, yorumculuk- 'kamu yarar?' ve 'editoryal ba??ms?zl?k' gibi iki temel kavramla hayat bulur.
Ne yaz?k ki tart??ma yayg?nla?mad?, birkaç kö?e yazar?n?n katk?lar?yla s?n?rl? kald?. Daha fazla say?daki di?erleri ise kö?elerini "yeni patronlar"a aç?k veya gizli övgü ve sayg? mesajlar? sunmaya ay?rd?lar. Adet ve al??kanl?k a??r bast?, 'böyle gelmi? böyle gidecek' zihniyeti yeniden zuhur etti.
Nedenlerini anlamak da zor de?il: Türkiye'de bugün gazeteciyi korkutan esas ?ey, yasalar veya adli uygulamalar de?ildir. Gazeteci bu ülkede her zaman yasakç? yasalara kafa tutmu?, risk alm??t?r. Esas korku, yazd?klar?, çizdikleri, bast?klar? nedeniyle kovulmak, kap? önüne konmak korkusudur.
Bugün "iktidar bask?s? nedeniyle otosansür uyguluyorum" diyen meslekta?lar var. Aç?k konu?mak gerekirse, bu bir "yalanda ya?ama" ifadesidir. Ony?llard?r sektörde sistemik bir hal alan "patron tasarrufu" olgusunun son örneklerini, gazetesiyle ili?i?i kesilen Cüneyt Ülsever ve kö?esi kapat?lan Tufan Türenç örneklerinde, "yönetim tasarrufu" örne?ini de Andrew Finkel olay?nda gördük. Bunlar?n her biri fikir çe?itlili?i ve ço?ulculuk ilkelerine darbeydi, üzücüydü.
Günümüz Türkiye'sinde bir numaral? "sansür" ve "otosansür" nedeni, i?te bu örneklerin i?aret etti?i "i?imi kaybederim" korkusudur. Adresi do?ru görmek gerekir: hal böyleyken sorumlulu?u siyasi iktidara atmak, bir kaç??t?r, yaland?r.
Ülkemizin önde gelen "kafa avc?lar?", yani her sektöre orta veya üst düzey vas?fl? insan bulan "headhunter"lara göre, Türkiye'deki en problemli sektör, tart??maya yer b?rakmayacak ?ekilde, medyad?r.
Her sektörü gözleyen bu uzmanlar, problemin esas sebebinin, medya sahiplerinin gazetecilere ait olmas? gereken bir alana gün be gün müdahale etmesi ve bu "müzmin" davran???n gazetecilerce normal kabul edilmesi oldu?unu söylemektedirler.
Bu durum, haberciye "istenmeyen haberleri yapmama", editörlere "istenen haberi zorla koyma veya istenmeyen haberi zorla ç?kartma", kö?e yazarlar?na "istenmeyen konulara girmeme veya patron ç?karlar? yönünde tetikçilik yapma" tavsiyesi veya uyar?s? olarak anla??lmaktad?r. Ba?ta Do?an olmak üzere geçmi?te büyük medya patronlar?n?n i?ten ç?karma, kö?e yazar? atma prati?ine bak?l?rsa; hatta yalan haberi ortaya ç?karmak gibi görevini yapan bir ombudsman?n (bu kö?e yazar?n?n) s?rf bu nedenle i?inden oldu?u hat?rlan?rsa, bu "tavsiye"nin etkisi gayet iyi anla??labilir.
Bu ortamda ayr?ca insan kayna?? kalitesi, mesle?e hakimiyet, vas?f ve ehliyet gibi özellikler de ikinci plana at?lmaktad?r.
Hasan Cemal'in yazd??? gibi, "gazete farkl? bir i?yeri", ve "gazeteyi gazeteciler yapar".
Bu, "gazetede gazetecili?in meslek kurallar? i?ler" demektir. Gazetenin editoryal ilkelerine, patronun medya-d??? i? ç?karlar?, bu ç?karlar için iktidar odaklar?yla kurdu?u ili?kiler etki etmemelidir.
Oysa, bunlara aral?kl? olarak yeni örnekler eklenmektedir. Geçti?imiz üç-dört haftan?n gazetelerine bak?ld???nda, medya sahipli?inin editoryal yap?lara etki etmekte oldu?una dair okurda güçlü izlenimler b?rakan haberler ba? sayfalarda dikkat çekmekteydi. Bu haberlere yans?yan dil ve anlat?m da sorunlar? art?rmaktad?r.
Ba?taki soruya geri dönelim:
Esas sahip kim?
Gazetecili?in kendine özgü kurallar? olan, sayg?n bir meslek oldu?una inan?yorsak, okurlar?n - bu kö?eye yans?d??? gibi - gazetelerine güven ihtiyac? ya?ad???n? biliyorsak, patronlar kadar bu iki kesimin de gazete sahibi oldu?unu kabul etmemiz gerekir.
'Editoryal ba??ms?zl?k' çok mu önemli? Evet, öyle. Hafta içinde konuyla ilgili ayd?nlat?c? yaz?s?nda ?ahin Alpay (30 Nisan, Zaman) ?u noktalara dikkatimizi çekiyor:
"Yurtta?lar?n siyasi konularda sa?l?kl? tercihler yapabilmeleri için, do?ru haber ve güvenilir bilgiye; olaylar?n ard?ndaki gerçe?i ayd?nlatmaya yönelik, nitelikli yorumlara ula?abilmeleri gerekir."
"Siyasi, iktisadi, idari ve kültürel güç sahiplerinin hukuka ve ahlaka uygun davran?p davranmad?klar?n?n denetlenmesinde en büyük rol medyaya dü?er." "
Üniversiteler için akademik özerklik ne ise, medya için editoryal ba??ms?zl?k da odur. Gazetelerin meslekle ilgili yönetimi gazetecilere ait olmal?d?r."
"Gazete ç?karmak, buzdolab? üretmeye benzemez. Medya patronlu?u demokratik sorumluluk yükler. Patronlar ellerindeki medyay? öteki alanlardaki ticari ç?karlar?n? geli?tirmek ya da reklamlar?n? yapmak için kullanamaz."
"Gazeteciler meslek ilke ve ahlak?n? içselle?tirmeli, bunlar? gerek devlete gerekse patronlara kar?? korumak için örgütlenmeli ve dayan??ma içinde olmal?d?r."
Yani, ancak patronaj ve editoryal taraf? duvarla ayr?lm??, yolsuzluklara bula?mam??, iktidar odaklar?na muhtaç kalmayan, demokrasiyi içselle?tirmi? bir medya halk gözünde inand?r?c?, kal?c? olabilir.
Peki, ne yapmal??
Alpay'?n önerileriyle noktalayal?m: "Türkiye'de patronlar?n ellerindeki medyay? hükümetlerle patronaj ili?kileri amac?yla kulland?klar? bilindi?inden, RTÜK Kanunu'nda mülkiyet s?n?rlamas? ve kamu ihalelerine girme yasa?? vard?. Ne var ki DMG'nin (Do?an Medya Grubu, yb)) son koalisyon hükümeti üzerinde kurdu?u bask? sonucunda s?n?rlama gev?etildi?i gibi, kamu ihalelerine girme yasa?? da kald?r?ld?. Evet, AB'nin rekabet mevzuat?nda medya patronlar?na ne mülkiyet s?n?rlamas?, ne çapraz mülkiyet, ne de kamu ihalelerine girme yasa?? var. Ama bunlar?n hepsi Türkiye gibi, demokrasiyi yerle?tirme mücadelesi içinde olan bir ülke için kesinlikle gereklidir."


Sabah Gazetesi

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri