forkredit.com | Îôîğìëåíèå ó÷àñòêà | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:446. Error 9: Invalid character

Aktif .

gazeteler_280Medyan?n kadim tart??malar?ndan tiraj meselesi bir türlü çözülemiyor. Kimilerine göre, abone sat??lar? tirajdan say?lm?yor, say?lsa bile 'eri?im'i art?rm?yor! Dünyada çal??an sistem Türkiye'de i?lemiyor. Anlayaca??n?z, i?in içinde birçok soru i?areti var.

 

 

Aksiyon Dergisi son say?s?nda Tiraj meselesini kapa??na ta??m??...

??te Aksiyon'un Tiraj dosyas?...

Televizyonlardaki reyting tart??malar?, bir süredir yerini yaz?l? bas?ndaki tiraj- eri?im ve denetim polemiklerine b?rakt?. Televizyon izlenme oranlar?n?n belirlenmesindeki mevcut yap? nas?l kanallar? tatmin etmedi ve ciddi ele?tiriler ald?ysa, yaz?l? bas?na yönelik tiraj ölçüm sistemi de daha ba?lang?çta ciddi tart??malara yol açt?. Uluslararas? tiraj denetleme sistemi olan Tiraj Denetim Bürosu'nun (Audit Bureau of Circulation-ABC) Türkiye versiyonu olarak kurulan ABC Türkiye Tiraj Denetim Kurulu, yeterli güven ve hakkaniyeti sa?layamad??? için faaliyetlerini sonland?rmak zorunda kald?. Geli?mi? ülkelerde gazete sat??lar?n? denetleyen sistem ülkemizde ar?za yapt?. Y?llard?r belirli kesimlerin kontrolünde yürütülen ve o gruplara ç?kar sa?lad??? ele?tirilerine muhatap olan televizyon ve gazete ölçümlerinde de?i?im kaç?n?lmaz hale geldi. Kamu kurumlar? ve yasalar zoruyla da olsa daha adil ve kapsay?c? bir sistem ihtimali belirdi. Elbette kolay süreç olmayacak. Çünkü bütün taraflar? tatmin eden ve tek merkezden kontrol edilen sistem kurmak son derece zor.

Gerek yaz?l? bas?n, gerekse televizyon ölçümlerinde yeni sistem öngören ve sektörde de?i?imi tetikleyen merci Rekabet Kurulu oldu. Kurul, TRT'nin ba?vurusu üzerine Televizyon ?zleme Ara?t?rma Kurulu'nun (T?AK), Zaman Gazetesi'nin ba?vurusu üzerine de ABC Türkiye'nin kendini düzeltmesi için belirli k?staslar getirdi. Bu k?staslar?n uygulanmas? için süre verdi. Televizyon yay?nc?lar?, yanlar?na reklamc?lar ve reklam verenleri de alarak, T?AK'?n tekeline son verdi ve 13 kanal?n kat?l?m? ile ortak sistem kurmay? ba?ard?. Televizyon yay?nlar?n?n ölçümü, bundan böyle, 13 televizyon kanal?n?n ortak olaca?? ?irket üzerinden gerçekle?ecek. Reklamc?lar Derne?i ve Reklamverenler Derne?i de yeni olu?uma i?tirak edecek. Bugüne kadar televizyon ölçümlerinde 4. ayak konumunda bulunan ve T?AK ile B?AK gibi yap?lar? bünyesinde bar?nd?ran Uluslararas? Reklamc?l?k Derne?i (IAA) yeni yap?da yer almayacak. Televizyon Yay?nc?lar? Derne?i (TVYD) Ba?kan? Dr. Hidayet Karaca, yeni yap?n?n Rekabet Kurulu taraf?ndan onaylanmas? durumunda, televizyon ölçümleri ve reyting noktas?nda yeni bir dönemin ba?layaca??n? söylüyor. Bütün kanallar?n, reklamc?lar?n ve reklam veren ?irketlerin mutabakat?yla olu?turulan yap?, Rekabet Kurulu'ndan onay al?rsa, sektörde 20 y?ld?r süren tart??ma sona erecek.

?imdi benzer süreci yaz?l? bas?n ya??yor. Okur ara?t?rmalar? ve eri?im sonuçlar?n? 13 y?ld?r Bas?n ?zleme Ara?t?rma Kurumu (B?AK) gerçekle?tiriyor. B?AK'?n okur anketleriyle tespit etti?i 'eri?im' verileri ciddi ele?tiriler al?yor. Tiraj? yüksek gazetelerin eri?imlerinin dü?ük ç?kmas? bir yana, sat??lardaki de?i?imlerin eri?ime yans?mamas?, B?AK'?n ölçümlerini tart??mal? hâle getiriyor. Görsel medya gibi yaz?l? bas?nda da yeniden yap?lanma aray??? var. Tirajlar?n denetimi için kurulan ABC Türkiye Tiraj Denetim Kurulu'nun kendini la?vetmesi, tiraj denetimi konusunu içinden ç?k?lmaz hâle getirdi. ?imdi soru, yaz?l? bas?nda tiraj denetimi nas?l yap?lacak ve reklam verene en sa?l?kl? veriler hangi yoldan ula?t?r?lacak? Çünkü her kurumun kendi tiraj?n? aç?klamas?, sektörde karma?aya sebep oldu?u gibi, reklam vereni de tatmin etmiyor...

Y?llarca devam eden reyting tart??malar? ve tiraj meselesinin alt?nda yatan temel sebep, reklam pastas?n?n da??l?m?. ?irketler reklam tercihlerini, reyting oranlar? ve tiraj rakamlar?na bakarak belirliyor. Reklam veren için önemli olan, ölçülebilen mecralar. Çünkü reklama büyük yat?r?m yap?l?yor, ciddi bütçeler ayr?l?yor. ?irketler de, bütçelerin nas?l bir kitleye, hangi tüketici gruplar?na ula?t???n? bilmek istiyor. Reklamverenler Derne?i'nin verilerine göre, 2009 y?l?nda toplam 2 milyon 767 milyon TL reklam yat?r?m? yap?lm??, bunun yüzde 52,11'i televizyonda, yüzde 29,56'l?k k?sm? yaz?l? bas?nda kullan?lm??. Televizyonlar?n reklam yat?r?mlar?ndaki pay? son 3 y?ld?r hemen hemen ayn? kal?rken, yaz?l? bas?n?n pastadan ald??? pay 2007'de yüzde 33,65 olmu?. 2008'de bu rakam yüzde 32,88'e, 2009'da ise yüzde 29,56'ya gerilemi?. Reklamverenler Derne?i Ba?kan? Ahmet Pura, ?irketlerin yaz?l? bas?ndan uzakla?mas?n?n temel sebeplerinden birinin, devam eden tiraj polemikleri oldu?unu dü?ünüyor. Üyelerinin, tart??malar?n bir an önce bitirilip taraflar?n üzerinde uzla?aca?? tiraj denetim sisteminin kurulmas?n? bekledi?ini vurguluyor.

Türkiye'de tirajlar?n sa?l?kl? denetiminin yap?lamamas? asl?nda bütün sektöre kan kaybettiriyor. Yaz?l? bas?n?n reklam pastas?ndan ald??? pay?n azalmas? bir yana, bas?n?n güvenirli?i de zedeleniyor. Bersay ?leti?im Yönetim Kurulu Ba?kan? Ali Saydam, dünyada tiraj denetimlerini en ciddi yapan kurulu?un Amerika merkezli Audit Bureau of Circulation (Tiraj Denetim Bürosu - ABC) oldu?unu hat?rlatarak, "Ba?ta ABC'nin Türkiye'ye gelmesine çok sevindik ama sonra kendi kendini feshetti?ini gördük. Zaten medya, itibar? en dü?ük sektörlerden biri, üstüne bu i?i beceremedi?ini ortaya koydu. Bu olay güvenilirlik yolunda çok önemli olacakt?. Sat?? rakamlar?nda sürekli ?aibe var. Çünkü herkes kendi verilerini söylüyor. Bunlara, 'do?rusu budur' diyecek merci yoktu. ABC bütün problemi çözecek yap?yd?. Bunu yönetememi? olmak medyan?n kendi aya??na kur?un s?kmas?d?r." yorumunu yap?yor.

Peki, medya neden kendi aya??na kur?un s?kt?? Tiraj denetimleri için, dünyaya göre Türkiye'de çok geç kurulabilen yap? neden sürdürülemedi? Önce bu sorular?n cevab?n? bulmak gerekiyor.

Uzun y?llar boyunca, gazetelerin ne kadar satt???n? da??t?m ?irketlerinin raporlar?ndan ö?renen sektör, 2005 y?l?nda ABC Türkiye'nin kurulmas?yla daha ?effaf, uluslararas? standartlara uygun ve güvenilir tiraj denetim sistemine kavu?ma imkân? yakalam??t?. ABC Türkiye'nin Yönetim Kurulu Ba?kanl???'n? üstlenen, Güzel Sanatlar Reklam Ajans? Ba?kan? Yi?it ?ardan, ABC Türkiye'nin hedeflerini, kurulu? toplant?s?nda ?öyle anlatm??t?: "Reklam mecras? niteli?indeki bütün yay?nlar?n kat?l?m?na aç?k bulunan ABC Türkiye Tiraj Denetim Projesi'nin amac?, ba?ta gazete ve dergiler olmak üzere reklam mecras? niteli?indeki süreli yay?nlar?n tiraj rakamlar?n? tek çat? alt?nda toplamak, bu rakamlar? uluslararas? standartlara uygun ve tarafs?z biçimde denetlemek, sertifikaland?rmak ve objektif tiraj rakamlar?na ula?makt?r. Sertifikalar üzerinde; hafta içi ve hafta sonu tirajlar?, tam fiyatl? sat??lar ve indirimli sat??lar olarak ayr?larak gösterilir. Tiraj say?lar?, bu iki ana ba?l?k alt?nda da bayi sat???, abonelik ve kurumlara toplu sat??lar olmak üzere ayr? belirtilecek, tiraj sertifikalar? ABC üyelerine iletilecek."

Reklamc?lar Derne?i ve Reklamverenler Derne?i'nin öncülü?ünde ba?lat?lan tiraj denetim projesi ba?ta medyadan da büyük ilgi gördü. Zaman Gazetesi ve önde gelen birçok bas?n kurulu?u, tiraj?n? ABC Türkiye'ye denetlettirmek için ba?vuruda bulundu. Haziran 2005'te çal??malar?na ba?layan ABC Türkiye Tiraj Denetim Kurulu'na ba?lang?çta 12 'günlük gazete' ve 67 dergi üye oldu. Kurulu? toplant?s?nda, denetim sürecinde bayi sat??lar? kadar abone sat??lar?n?n da denetlenece?ini aç?klayan Yi?it ?ardan, 14 ?ubat 2006'da, tiraj?n?n denetlenemeyece?i gerekçesiyle Zaman Gazetesi'nin denetimden ç?kar?ld???n? aç?klad?. Gerekçesi ise denetim sürecini yürüten Earnst Young ?irketinin raporuydu. ??te, ABC Türkiye'nin kendini la?vetmesine yol açan süreç o andan itibaren ba?lad?. Tiraj denetiminden ç?kar?lmas?n? adil rekabete ayk?r? bulan Zaman, konuyu Rekabet Kurulu'na ta??d?. Rekabet Kurulu, incelemelerinin ard?ndan 24 Nisan 2007'de karar?n? aç?klad?. Kararda, öncelikle ABC Türkiye'nin Zaman'?n piyasadaki faaliyetlerini zorla?t?rd???, Zaman'a kar?? kurulda güven eksikli?i ve ön yarg?l? alg?lama oldu?u, abonelik sistemiyle yay?n yapan bir yay?nc?n?n piyasadaki faaliyetlerini zorla?t?r?c? etki olu?turdu?u iddialar?na ili?kin bulguya rastlanmad??? vurgulanarak, soru?turmaya gerek olmad???na hükmedildi.

Bununla birlikte Rekabet Kurulu bir hususa daha dikkat çekerek, bahsedilen sorunlar?n ileride gündeme gelebilece?i tespitini yaparak, ABC Türkiye'ye kendine çekidüzen vermesi için 9 maddelik öneri paketi sundu ve bunlar?n gerçekle?tirilmesi için 90 günlük süre tan?d?. Kararda ?öyle denildi:

"ABC'nin Türkiye pazar?nda toplam tiraj?n yüzde 70'ini denetliyor olmas? ve sektörde belirleyici rol üstlenme yönündeki çal??malar? da dikkate al?nd???nda, abonelik sistemi ile çal??an gazeteleri d??lama ihtimali olan uygulamalar?n etkilerinin yak?n bir zaman diliminde ortaya ç?kabilecek nitelikte olmas? nedeniyle, ABC'nin denetim standartlar?n? kat?l?mc? bir ?ekilde belirlemesi, objektif, kapsaml?, kar??la?t?r?labilir ve istikrarl? hale getirmesi için 4054 say?l? Kanun'un 9. maddesinin üçüncü f?kras? uyar?nca ABC Yönetimine 90 günlük süre tan?nmas?... Yukar?da say?lan hususlar? kar??layacak ve tereddütleri giderecek düzenlemelerin belirtilen süre içinde yap?larak Rekabet Kurulu'na bildirilmemesi durumunda ise; Rekabet Kurulu Karar?'na ili?kin tebligat? ald?klar? tarihten itibaren ba?lamak üzere, ABC Türkiye Tiraj Denetim Kurulu'na ve kurulun yönetiminde üyesi bulunan te?ebbüslere kanunun 13. maddesinin (c) bendi uyar?nca süreli para cezas? uygulanaca??n?n; Ayr?ca, ABC Türkiye'nin faaliyetlerinin durdurularak, ABC Türkiye Tiraj Denetim Kurulu ve kurulun yönetiminde üyesi bulunan te?ebbüsler hakk?nda soru?turma aç?laca??n?n kanunun 9. maddesinin üçüncü f?kras? uyar?nca ABC Türkiye'ye ve ilgili te?ebbüslere bildirilmesi sonuçlar?na ula??ld??? ifade edilmi?tir."

Rekabet Kurulu'nun bu karar? üzerine toplanan ABC Türkiye yönetimi, istenen ?artlar? yerine getiremeyecekleri gerekçesiyle kendini la?vetme karar? al?r. Yi?it ?ardan ald?klar? karar?n gerekçesini, "Rekabet Kurulu'nun bizden istediklerinin bu i?in uluslararas? standartlar?na ve tiraj tan?m?na uygun olmad???na yönetim karar verdi. Asgari mü?terekte bulu?ulamad?." sözleriyle anlat?yor. ABC Türkiye, Rekabet Kurulu'nun karar?n? yarg?ya ta??d?; ancak son sözü Dan??tay söyledi ve ABC Türkiye'yi haks?z bularak Zaman Gazetesi lehine karar verdi. Yi?it ?ardan konunun ?imdi temyizde oldu?unu ve hukuki sürecin devam edece?ini söylüyor. Buna ra?men sektörde her i?in kanunlarla, hukuki kararlarla çözülemeyece?inin alt?n? çiziyor. Bas?n?n rekabetten çok kavga içinde oldu?unu, bir masa etraf?nda toplan?p kendi ç?karlar? için karar alamad???n? belirterek ?öyle diyor: "Sonuçta buna Reklamc?lar Derne?i ile Reklamverenler Derne?i öncülük etti, hepsini bir araya toplad?k ama ba?ar?l? olamad?k. Uzla?ma kültürünü ortaya koyamad?k. Her ?eyi kanunlarla çözemeyiz. ?u anda bile gazeteler bir araya gelir, 'buna ihtiyac?m?z var' derler, meselenin taraflar?n? da ça??r?rlarsa, biz var?z. Ama 'öncülü?ü siz yapar m?s?n?z?' derseniz, ben Yi?it ?ardan olarak art?k bu i?e öncülük yapmam. Biri öncülük yaparsa tekrar masaya otururum."

DOSYANIN TAMAMI ?Ç?N TIKLAYIN...

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ?Ç?N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri