forkredit.com | | vivaspb.com | finntalk.com
Hata
  • XML Parsing Error at 1:456. Error 9: Invalid character
  • XML Parsing Error at 1:446. Error 9: Invalid character
Yazdır
PDF

Aktif .

DO. DR. HSEY?N KSE

Gnmzde gcn kreselle?mesine kar?? her tr direni?i eylem, ka?n?lmaz biimde siber uzamla ili?kilendirilmek zorundad?r. Ele?tirel Sanat Birli?i taraf?ndan yayg?nla?t?r?ld??? biimiyle, elektronik sivil itaatsizlik zerine retilen kuramsal d?nceler de...




...sadece hacker figrnn kresel dzeyde olu?mu? g dengelerinin siber uzam?n totaliter yap?lanmas?na kar?? ?kmay? amalamakla kalmaz, ayn? zamanda sz konusu yap?lanman?n toplumsal bar??a zarar verece?ini d?nen herkesi retimci sabotajc?l???n faili olmaya davet eder.

Burada sz edilen retim, bilgisayar ve bilgi sistemleri arac?l???yla retilen her tr fikir rnn kapsar ve bu rnlerin ticari bir yat?r?m arac? olarak me?rula?t?r?lmas?na kar?? ?karak serbeste dola??m?n? ve kamula?t?r?lmas?n? te?vik eden yeni ve zgrle?tirici bir etosa kamusal alanda i?lerlik kazand?rmaya al???r. Bu nedenledir ki, hacker eti?inin siyasal bir tavra dn?mn ifade eden hacktivizm, gnmzde a??r? gvenliki ve politik-zgrlk bir hegemonyay? dizginleme gc yksek zorlay?c? bir d?nceyi temsil eder (Gauguet, 59: 2002).

?lk hacker toplulu?unun kken olarak ileti?imsel bir mitolojinin szcl?n stlenmi? ki?ilerden kurulu bir topluluk oldu?u sylenebilir. Bu anlamda, sz konusu ileti?imsel mitolojinin tarihsel kklerini Frans?z antropolog Marcel Maussun 1924 tarihli nl Arma?an zerine Deneme adl? makalesine kadar gtrmek mmkndr. Mauss, Avusturalya ve Polinezya yerlilerinin arma?an verme yar???n?n kapitalist ekonominin e?de?erlilik ve kar??l?kl?l?k ilkesine kar?? bir tr meydan okuma anlam? ta??d???n? belirtmi?, kapitalizmin biriktirerek zengin olma anlay???na kar??l?k, birikmi? maddi zenginli?in da??t?lmas?na ve bylece zenginli?in beraberinde getirdi?i gten feragat etmeye dayal? yeni ve alternatif bir ekonomiyi temsil etti?ini yazm??t?r. Burada birikmi? maddi zenginliklerin harcan???ndan anla??lmas? gereken ?ey, sadece mallar?n de?il, ayn? zamanda birikmi? gcn ve enerji fazlas?n?n da israf?d?r; nk gcn tek elde toplanmas?n?n do?al sonucu toplulukta ktlk ve ?kar at??malar?n?n remesidir-ki, byle bir geli?me, topluluk yelerini bir arada tutan temel imentoya zarar verir. Mauss iin, topluluk yeleri aras?ndaki toplumsal imentoyu sa?layan ?ey, mallar?n -Maussun zgn terminolojisiyle sylersek, arma?anlar?n- mbadelesinde kendini gsteren ve onlar?n tketimlerini a??a vuran bir mtekabiliyettir. Bu mtekabiliyet ili?kisi, kolektif ya?am iin bir zorunluluk olan hediye vermenin a?klay?c? nitelikte genel bir teorisidir. Belki Mausstan nce Branislaw Malinowski, ilkel topluluklar?n ya?am?nda hkm sren mtekabiliyet (kar??l?kl?l?k) ili?kisinin yap?c? ve btnle?tirici i?levini ilk ke?fedenlerden birisidir. Ancak ilkel de?i?-toku? sisteminin Pasifik e?ilimli ynleri hakk?nda en doyurucu bilgiyi sunan ki?i, Mauss olmu?tur. Maussa gre, arma?an, evlilik ve mtekabiliyet, ilkel topluluklarda sava??n ve at??man?n z?dd?d?r. Maussun deyimiyle, bizden nce gelmi?, hala bizi ku?atmakta olan tm topluluklarda ve hatta kendi popler ahlakili?imizin say?s?z adet ve greneklerinde bile byle bir ortam bulmak gtr: Tamam?yla inan?p gvenmek ya da tamam?yla inanmamak ve gvenmemek, silahlar? b?rakmak ve onun bysnden vazgemek, ya da her ?eyi vermek (1985: 277). Potlacha dayal? ilkel ekonomilerde, kabile ?efi ba?ta olmak zere, tm kabile yelerinin bireysel sayg?nl?k ve itibar?, arma?an verebilme gcnde yatmaktad?r. Nitekim ?ef, hediye veremez duruma gelirse, ?efli?ini de kaybeder (Akay, 2002: 126). Ayn? ?ekilde, Maussun, Kwakiutlar kabilesinde yapt??? gzlemler, kabile yelerinin mlkiyet, zenginlik ve g gibi szcklere ykledikleri farkl? anlamlar? a??a ?karm??t?r. Mauss, bu kabilede mlkiyet / zenginlik szcklerinin tercmesi iin kullan?lan iki szc?n var oldu?unu ve bu szcklerin kabile yeleri aras?nda yap?c? anlamda k?skanl??? daha iyi hediye veren ki?iye kar?? duyulan k?skanl???- da ierdi?ini belirtir: Bunlar?n ilki, da kknden gelen dedekast?r. Bu szc?n anlam?, almak, edinmek, ele geirmektir. Ne var ki, dedekas szc?nn ierdi?i anlamlar bununla da s?n?rl? de?ildir: () bu ?ekilde, ayn? kkten tremi? daha pek ok tuhaf szck mevcuttur: Dedeka, birbirlerine kar?? k?skan olmak anlam?na geldi?i gibi, al?nan ?eyin alan ki?iyi k?skan k?ld??? anlam?na da gelir (Mauss, 1985: 215). Dolay?s?yla ritelci arma?an vermenin kendisi, her trl kar??l?kl? ?kar ve yararc? bilgiyi d??lamakla kalmamakta, ayn? zamanda sz konusu ritel, tm ktlklerin kayna?? olarak grlebilecek olan gten feragat etmeyi ba?armay? da amalamaktad?r.

Arma?an ekonomisine ek olarak zerinde durulmas? gereken ilkel mbadele sistemlerinden bir di?eri de kula sistemidir. Klasik kula sisteminin temeli de, t?pk? potlach sisteminde oldu?u gibi, ticaret kavram? ba?ta olmak zere, ticari pazar anlay???na ili?kin her trl d?nceyi reddetmeye dayal?d?r. En yal?n ?ekliyle tan?mlamak gerekirse, kula, Malenezyadaki Trobriand tak?madalar? boyunca kar??m?za ?kan dev bir mbadele riteli sistemidir (Batifoulier ve ark., 1992: 920). ?lk olarak antropolog Malinowski taraf?ndan tm karma??kl??? iinde gzlemlenmi? olan kula dngsnde, anlamsal olarak birbirine z?t iki tr ekonomik e?ya, sa?layacaklar? tm yararl?l?k lsnden ar?nm?? olarak adadan adaya dola?arak el de?i?tirmektedir. Malinowskinin gzlemledi?i ?ekliyle, sz konusu e?yalar, kabuklu deniz hayvanlar?ndan yap?lm?? kolluk ve bileklikler, ku? omurili?inden yap?lm?? kolyeler, birbirleriyle durmaks?z?n kar??la?mak suretiyle bu ticaretin soylulu?una tan?kl?k eden karma??k de?i?-toku? ayinlerinin ba?l?ca konular?n? olu?tururlar. Bu de?i?-toku? ayinlerinde as?l dikkati eken ?ey ise, sz edilen e?yalar?n anti-ekonomik niteli?i, yani belli bir ticari muhasebeye tabi olmamas?d?r. Kula sistemini ticari e?de?erler mbadelesinden ay?ran ba?l?ca zellik de budur. Bu anlamda, ticari bir pazarda, kar?? kar??ya gelen herkes, ?ayet nerilen kar??l?k (bedel, cret) kendisini tatmin etmezse, mbadeleyi reddeder; hlbuki kulada byle bir ?ey d?nlemez bile; nk burada sz konusu olan, bir arkada?tan gelen hediyenin asla geri evrilemeyece?i, bunun a?ka hakaret say?laca?? inanc?d?r. Bu alg?lama biiminin temelinde ise, al?nan hediyeyle birlikte, hediyeye bir ruhun e?lik etti?i inanc? vard?r. Mauss, bu ruha Maori dilinde hau dendi?ini hat?rlat?r. Buna gre, hau arac?l???yla, verilmi? olan ?ey, o ?eyi alan ki?iye ta??nm??t?r; bu, alan ki?i taraf?ndan kesinlikle bir ba?kas?na devredilemeyen ?eydir. Maussun yorumlamas?yla, kula sisteminde, gerekte mal veya e?yan?n kendisi de?il, onun do?as?na ya da zne ait olan ?ey aktar?lmaktad?r (Batifoulier ve ark., 1992: 924). E?yan?n mlkiyetini nceleyen ruhsall?k rasyonelle?tirmesi, tahmin edilebilece?i gibi, Maussun yerlilerdeki sistemi ko?ulsuzca yceltmesiyle sonulanacakt?r: Tlinglitlerdeki ba?l?ca mlkiyet diye yazmaktad?r Mauss, en dokunulmaz olan ?ey, insanlar?n k?skanl???n? uyand?ran ?ey, totem armas?n?n ve ismin dokunulmazl??? mlkiyetidir (1985: 215). Maussun ruhsall?k ya da kutsall?k ad?n? verdi?i ?ey, arma?an olarak sunulmu? olan nesnenin en dokunulmaz k?l?nm?? paras?d?r. Totemler, etraflar? kutsall?k ve kahramanl?k haleleriyle donat?lm?? isimler, nesnelere ait bu dokunulmaz alan?n somut baz? ynleridir. Maussun bu d?ncesini Benjaminin sanat yap?t?n?n biricikli?i hakk?nda formle etti?i aura kavram?yla ayn? do?rultuda okumak do?ru de?ildir. nk Maussun, Maori kabilesi yelerinin belli bir kutsall?k ve ruhsall?k atfettiklerini d?nd? e?ya de?i?-toku? etkinli?inde aslolan, tamam?yla teknik bir i?lemden geirilerek s?n?rs?zca o?alt?lm?? metan?n sonsuza dek kendi do?as?ndan yoksun b?rak?lmas?na kar??l?k gelen bir hadise de?ildir; bu daha ziyade, kullan?m? temel bir nem arz eden bir de?erin rasgele da??t?m?nda (Batifoulier ve ark., 1992: 926) ortaya ?kan ya da de?er kazanan ve alan ki?iyi daha da de?erli k?lan nesnenin de?i?-toku?a konu olan taraflar? uzla?t?r?c? ve bu uzla?may? peki?tirici etkisidir. Bu bak?mdan, t?pk? Maussun hau szc?yle kastetti?i gibi, kula dngs iinde el de?i?tiren nesnelerin gl birer etki alanlar? vard?r. Bu etkinin, Coquetnin de belirtti?i gibi, srekli ba?kala??mlar ve devinim iindeki objeler taraf?ndan olu?turulmu? say?s?z gcn dolay?m?ndan geerek uzla?ma biimlerini ortaya koymak gibi bir zelli?i de vard?r (2008). Kula sisteminde, objelere tan?nan bu g ve etkileme alan? sayesinde, zellikle kabilede nemli bir yere sahip olan insan, kendi ismiyle ba??nt?l? olarak varl?k alan?n? daha da geni?letebilir. nk kula sisteminde, de?i?-toku? eylemine taraf olan ki?ilerin isimlerinin nemlili?i, dola??ma soktuklar? nesnelerin nemlili?i ile ili?kilidir. Maussun verilen ?eyin ruhu ?eklinde adland?rd??? ?ey de asl?nda a?a?? yukar? budur. Arma?an olarak verilen ?eyde, onu verenin ruhsal etkileme gcne e?lik eden bir denetim gc gze arpmaktad?r; bu g, kula dnyas?n?n s?n?rlar?n? tamam?yla kontrol etmekle kalmaz, ayn? zamanda verilen ?eyin ruhu bu dnyay? uzamsal olarak daha da geni?letir. Kula sistemi, bu a?dan kendi btnl? iinde d?nld?nde, Coquetnin de deyimiyle (2008) bir tan?ma yetene?i formudur (form of cognition); sz konusu form, bedenin d???na do?ru geni?leyen ve maddi belirtiler arac?l???yla zamanda ve meknda yay?lan bir formdur. Formun geni?li?i ve yayg?nl???, arma?an veren ile onu alan aras?nda geni?leyen toplumsal bir mutabakat?n da sreklili?ini vurgular. Buradaki tan?ma, ili?ki iinde, de?i?-toku? iinde birbirini tan?mad?r. Bu tan?ma srecinin lay?k?yla gerekle?mesi iin, arma?an? alan ki?i, ald??? arma?an kar??l???nda, mutlaka ona denk ya da ondan daha de?erli ba?ka bir arma?an vermek zorunludur. ?ayet sz konusu kar?? arma?an gerekle?mezse, sistemin do?as? gere?i, ald???n? veremeyen ki?i lanetlenecektir. nk ald???n? vermeyen, art?k-de?eri kendinde tutan ki?i, gerek kabile yelerinin ya?amlar?n? srdrmelerinin ve retilen art?k-de?eri e?it biimde payla?malar?n?n nnde bencilce bir duvar rd? gibi, biriktirilen art???n getirece?i gten feragat etmeyi reddedi?i yznden de lanetlenmeyi hak etmektedir. Akay?n da belirtti?i gibi, s?rf bu nedenle bile, kulay? di?er meta de?i?-toku?u sistemlerinden ay?ran ya da gnmz kapitalizminde geerli olan ?eyin tam z?dd?yla temsil etti?i ?ey son derecede nemlidir: Bugn modern kapitalistin yapt??? ?ey, 3 verip 5 almakt?r. Art? de?eri kendine evirmek, art? rn kendine evirmek. Burada [ise] tam tersi geerli. Mmkn oldu?u kadar art?k elde etmemek (1999: 38).

?lkel topluluklar?n mal de?i?-toku?una ili?kin bu ayr?nt?l? a?klamalar da gstermektedir ki, a?da? kapitalizmin e?de?erlilik ilkesine gre gerekle?tirilen mbadele biimleri bencilli?in ve mal / bilgi mlkiyetinin olu?umuna arac?l?k etmeleri bak?m?ndan ilkine oranla hibir insanc?l niyet ve felsefe iermemektedir. Dolay?s?yla biriken art?k-de?erin toplumdaki d?manl?klar? ve at??malar? krkleyen yap?s?, adil bir bl?m ve mal-bilgi- simge payla??m?n?n radikal bir zgrlk imgesini sunacak alternatif giri?imlere zemin haz?rlamaktad?r. ??te, tarihsel olarak hacker gdsn ortaya ?karan da, retim-bl?m ili?kilerinin bencillik temelinde rgtlenmi? olan bu yap?s?d?r. Ayn? ?ekilde, Wark?n da belirtti?i gibi, hacker s?n?f?n?n [da] hediye ekonomisiyle yak?n bir benzerli?i vard?r. Hacker, hack eyleminin kendisi arac?l???yla k?smen ama sadece k?smen niteliksel ve tekil bir znellik yaratmak iin abalar. Hack eylemi hackera, hacker?n do?aya dalmas?n?n niteliksel, a?k ve sanal boyutunu gsterir (2008: 111). Ayn? derinlikli felsefeden dolay?d?r ki, hacker figrn, yayg?n biimde ki?isel bilgisayarlar?n davetsiz misafirleri (Ta?, 2007: 329) ?eklinde tan?mlamay? sal?k veren anlay?? olduka s?? bir anlay??t?r. nk hacker figr, ne tarihsel kullan?m a?s?ndan 1980lerin ortalar?ndan itibaren medya taraf?ndan, virs yaz?c?lar? ve bilgi sistemlerinin davetsiz misafirlerine ynelik olarak kullan?lmaya ba?lanmas? (Ta?, 2007: 329) olarak, ne de sadece basit bir ?ifre k?r?c? olarak tan?mlanamaz. Ayn? ?ekilde, hacker figrnn kendisi, genel olarak virs yaz?c?lar? ya da yaz?l?m korsanlar? olarak kullan?lan craker figryle de birbirine kar??t?r?lmamal?d?r. Hacker figrne ili?kin geerli ve tatmin edici bir tan?m vermek gerekirse, Pekka Himanenin yapt??? ?u a?klamaya ba?l? kal?nabilir: () hevesle programlayan ve bilgisayar payla??m?n?n gerekten etkili ve i?e yarar bir ?ey oldu?una ve hackerlar?n zgr yaz?l?m yaz?p, bilgi ve bilgisayar i?lem kaynaklar?na mmkn olan her yerde ula??m sa?layarak uzmanl?klar?n? payla?malar?n?n etik grevleri oldu?una inanan insanlar (2005: 9). Bu tan?m, Himanenin de belirtti?i gibi, 60lar?n ba?lar?nda MITteki (Massachusetts Teknoloji Enstits) bir grup tutkulu programc? kendilerine hacker demeye ba?lad?klar?ndan beri, hacker eti?i olmu?tur (2005: 910).

Bir di?er tatmin edici tan?ma gre ise, hackerlar, bilgi toplumu iinde y?k?c? bir etkinlik gsteren elektronik sivil itaatsizlik giri?imini ve hmaniter protestonun en son ?eklini temsil etmektedirler. Nitekim kendilerini hacktivist olarak adland?ranlar?n bulu?tu?u en byk sitelerden birisi olan http://www.hacktivist.nette ?yle tan?tmaktad?rlar: Bu siteyi elektronik sivil itaatsizli?in Think Thanki olarak adland?rmay? tercih ediyoruz. Hacktivistler modern teknolojiyi insanlar? smrenlere ve bask? alt?nda tutanlara kar?? kullanan insanlard?r. Hacktivism, hacking tekniklerini, i?ilerini ve etkiledikleri insanlar? smren ?irketlere kar?? kullanan yeni bir aktivizm tipidir (http://www.ufukcizgisi.org). Bu a?klama, sivil itaatsizli?in elektronik ortamdaki d?nce reticilerinin temel kayg?s?n?n bilgi toplumunun egemenlerinin bilgi yoluyla zerlerinde denetim sa?lad?klar? kitleleri smrmeyi ve her tr yoksunlu?u maniple etmelerinin nne gemek amac?yla mcadele etmek oldu?u anla??lmaktad?r. Benzer bir tan?mlamayla, sanal evrenin en s?k ziyaret edilen dev elektronik ktphanesi Wikipediada da kar??la?maktay?z. Buna gre, hactivism kavram? ?yle tan?mlanmaktad?r: Hack ve aktivist kavramlar?ndan gelen hacktivizm ve [hacker], s?kl?kla ideolojik, politik -ifade zgrl?, insan haklar? veya bilgi eti?i gibi- amalarla kod yazan, ya da bunun d???nda bitleri maniple edenler (http://tr.wikipedia.org). Kurulu dzenin dayatt??? al??kanl?klara, kapitalist al??ma kltrnn gereklerine uymayan ve zel mlkiyet rejiminin y?k?c? etkileri ile toplumsal adalet duygusuna vurgu yapan hacker prati?inin etik ve yarat?c? versiyonuna ili?kin daha genel bir tan?m yapan McKenzie Warka gre ise, hackerlar, militarize edilmi?, askeri-endstriyel sanayileri geli?tirmekte kullan?lan enformasyona, verilere yeni kanallar aarak, dnya halklar? iin kullan?labilir hale getirmeye al??an problem zclerdir (2008: 12). Bu tan?ma gre, hacker fikri, her ?eyden nce, enformasyonu kendi mlkiyetlerinde tutarak toplumda denetim sa?layan egemen s?n?flar?n ?kar alanlar?na bir mdahaleyi ifade eder. Bu ynyle, hackerlar yapm?? olduklar? s?zma / lar ile verinin h?z-ekonomi-politi?ini sekteye u?rat?rlar (Wark, 2008: 12). Hackerlar?n network toplumu iinde alternatif bir bilgi ekonomisi ile egemen toplumsal sistemin dayatt???ndan daha farkl? bir duyu?, d?n? ve ya?am tarz?n? temsil etti?ini savunanlara gre ise, hacker s?n?f?n?n kendisi kurulu toplumsal dizgeye bir tr meydan okuma ierir. nk hacker, al??ma zaman?n? kendi organize eden, kendi i? hedeflerini koyan ve toplumun iyili?i iin ortak mlkiyet fikriyle al??an emek gcn temsil eden bir figrdr (Ta?, 2007: 331). ?u halde, hacker fikrinin temel felsefesi, zaman?n ve egemen kapitalist al??ma sistemlerinin yo?un denetimi alt?nda bulunan al??anlara geni? bir zgrlk vaadinde bulunmas?d?r. Bu felsefe, Max Weberin Protestan Eti?i ve Kapitalizmin Ruhu adl? nl yap?t?nda ideal ltlerini koydu?u asetik (ileci) ?retiyle de ciddi bir hesapla?may? esas al?r. al??man?n ve durmaks?z?n retici bir etkinlik iinde bulunman?n kendisi, bireyin kendi varl???n? retici bir pratikle tan?mlamas?n? zorunlu k?larken, zaman? optimize etme ilkesine dayal? al??ma biimi de bireyin tm ya?am?n? demir bir kafes iinde tutman?n aralar?ndan birisidir. Dolay?s?yla al??ma zaman?n? ba?l? ba??na varolu?un tan?mlanmas? srecine dn?tren asetik ?retinin hayat gr?nn ?ekillendirdi?i kapitalist modernle?menin ruhsal amazlar?na ynelik nemli ele?tiriler ynelten hacktivizm fikri, her ?eyden nce, endstriyel kapitalizm a??nda zaman kullan?m?n? e?lence ve oyunla ili?kilendirerek bireyi zgrle?tirici bir srece dn?trmeyi amalamak gibi nemli bir erdeme sahiptir. Bu anlamda hackerlar vakitlerini gerek bir esneklik iinde organize edebilmekte, i? hayat? ve zel ya?am?n karma??k biimde i ie geti?i bir kullan?m? savunmaktad?r (Ta?, 2007: 331). Modernizmin kendisini bireyi disiplin alt?na alma ve kontrol etme srecinin me?ruiyet kazanm?? formu olarak tan?mlayan Foucault gibi d?nrlerin, ayn? zamanda, sz konusu disipline edici pratikleri iktidar?n bireyselle?tirme teknikleri (Foucault, 2000: 149) aras?nda saymalar? bu a?dan olduka manidard?r. Disiplini sadece al??anlar?n bedenlerine de?il, bo? zamanlar?na ve tm gndelik pratikleri iine nak?eden fordist al??ma anlay???n?n iflas etmesiyle birlikte kurtar?c? bir zm olarak ortaya at?lan postfordist al??ma kltrnn kendisi de, bireyin zgrle?tirilmesini sa?layamam??, aksine, al??an?n eme?iyle birlikte bireysel varl???n? ve kendini ?irketin ?karlar?na adamas?n? da sat?n almak suretiyle onu klele?tirmi?tir. al??mamerkezli kltrn ierdi?i tm bu olumsuzluklar, hacker eti?i ve kltrne teorik / pratik me?ruiyet zemini sa?layan hayati gerekeler olarak kar??m?za ?kmaktad?r. nk bu gerekeler, hackerlar? her ?eyden nce klasik mesai anlay???na kar?? ?kmaya ve zgr zaman?n nemini vurgulamaya gtren gerekelerle ayn?d?r (Ta?, 2007: 331332). ?kinci olarak, hackerlar?n, kapitalizmin bilgi mlkiyeti feti?izmi ele?tirileri, para eti?ini her trl retici ve yarat?c? d?nsel etkinli?i k?ymetli bir yat?r?m arac? olarak gren anlay??a kar?? da esasl? bir tepkiyi a??a vurmaktad?r. Hacker eti?ine gre, bilgi herkesindir, herkesin bilgiye ula?ma ve bilgiyi kullanma hakk? vard?r ve bu hak tekno-sosyal sorumluluk ilkesinin de temelini olu?turur. zgr yaz?l?m yaz?p bu yaz?l?mlar? herkesin zgrce kullan?m?na sunmak, enformatik sistemlerin dola??ma soktu?u fikir rnlerini a?k bir kaynak d?ncesiyle kamula?t?rmak hacker eti?inin temelini olu?turur. Ama acaba hacker szc?yle ifade edilen hacker figr ve hacktivizm sadece bu genel tan?mlamalar ve a?klamalarla s?n?rlanabilir mi? Elbette hay?r. Ancak bu yndeki ayr?nt?l? bir sorgulama ba?ka bir yaz?n?n konusudur.

Kaynaka

Akay, A (2002) Kapitalizm ve Pop Kltr, Ba?lam Yay?nlar?, ?stanbul.

Batifoulier P., Cordonnier, L. et Zenou, Y (1992) LEmprunte de la thorie conomique a la tradition sociologique, Revue conomique, No:5, Septembre, pp: 917-946.

Coquet, M (2008) Reprsentations et temporalits, http://lhomme.revues.org/document5658.html (eri?im: 30. 06.2008).

Foucault, M (2000) zne ve ?ktidar, I??k Ergden - Osman Ak?nhay (ev), Ayr?nt? Yay?nlar?, ?stanbul.

Gauguet, B (2001) Pour un hacktivisme communautaire de lart, Parachute, no: 102. Avril-Mai-Juin, p: 5871.

Himanen, P (2005) Hacker Eti?i, ?ebnem Kaptan (ev), Ayr?nt? Yay?nlar?, ?stanbul.

Mauss, M (1985) Sociologie et Anthropologie, Paris, Ed. PUF.

Ta?, O (2007) ?ebeke Toplumunda Direni?: Hacker Kltr ve Teknoloji Eti?i, Yeni Medya al??malar? iinde, ss: 309344, Mutlu Binark (Der), Dipnot Yay?nlar?, Ankara.

Wark, M (2008) Bir Hacker Mainfestosu, Merve Darende (ev), Alt?k?rkbe? Yay?n, ?stanbul.

--------------------------------
Do. Dr. Hseyin Kse:
Atatrk niversitesi ?leti?im Fakltesi Gazetecilik Blm ?retim yesi.
huseyink180@yahoo.com

DKM AR??V?N? GOOGLE'DA ARAYIN

DKM'N?N 1998-2001 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2001-2003 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

DKM'N?N 2003-2009 ARASINDAK? AR??V? ??N TIKLAYIN

Untranslated Strings Designer

Hiçbiri